Movatterモバイル変換

[0]ホーム
URL:

Jump to content
WikipediaTi Nawaya nga Ensiklopedia
Agbiruk

Baybay Amianan

Manipud iti Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Baybay Amianan
LokasionTaaw Atlantiko
Nagsasabtan56°N03°E /56°N 3°E /56; 3 (Baybay Amianan)Nagsasabtan:56°N03°E /56°N 3°E /56; 3 (Baybay Amianan)
Kangrunaan a sumrekanForth,Ythan,Elbe,Weser,Ems,Rin/Waal,Meuse,Scheldt,Spey,Tay,Thames,Humber,Tees,Tyne,Wear,Crouch
Pagpagilian ti labnengNorwéga,Dinamarka,Alemania,Olánda,Belhika,Pransia ken tiNagkaykaysa a Pagarian (Inglatera,Eskósia)
Kadakkelan a kaatiddog960 km (600 mi)
Kadakkelan a kaakaba580 km (360 mi)
Kalawa ti rabaw570,000 km2 (220,000 sq mi)
Agpakatengnga a kaadalem95 m (312 ft)
Kaadaleman700 m (2,300 ft)
Tomo ti danum54,000 km3 (4.4×1010 acre⋅ft)
Kaapgad3.4 agingana iti 3.5%
Kangatuan a temperatura17 °C (63 °F)
Kababaan a temperatura6 °C (43 °F)
Dagiti nagibasaranPanagitalgedan iti Baybay andNailian nga Instituto ti Belhika dagiti Masna a Siensia

TiBaybay Amianan ket maysa apingir a baybay itiTaaw Atlantiko a mabirukan idiay nagbaetan tiGran Britania,Eskandinabia,Alemania, tiOlanda,Belhika, kenPransia. Daytoy ket maysa ngauneg ti daga a baybay (wenno "samang") a baybay idiaykontinental a samang tiEuropa, daytoy ket maikapet ti taaw babaen tiKanal Ingles iti abagatan ken tiBaybay Norwego iti amianan. Daytoy ket ad-adu ngem970 kilometro (600 mi) ti kaatiddogna ken580 kilometro (360 mi) ti kalawana, nga adda ti kalawa ti agarup a750,000 kuadrado kilometro (290,000 sq mi).

Ti Baybay Amianan ket napauten a lugar dagiti Europeano a pagdaliasatan ken tipay nangruna apagkalapan. Ti baybay ket nadayeg a papanan para kadagiti panagliwliwa ken turismo kadagiti naibeddeng a pagilian ken ti kinaudi datoy ket nakarang-ay iti maysa a nabaknang a rekurso ti enerhia a mairaman dagitiposil a sungrod,angin, ken dagiti nasapa a panagikeddeng tiallon abileg.

Iti naipakasaritaan, ti Baybay Amianan ket nakaipakita ti kinaprominente iti heopolitiko ken dagiti milisia a panakibiang, a naisangsangayan idiay Akin-amianan nga Europa ngem ti pay sangalubongan babaen dagiti agtigtignay a bileg ti akin-amianan nga Europa a naipan iti sangalubongan idi kaaduan a las-ud tiTengnga a Panpanawen ken moderno a panawen. Ti Baybay Amianan ket sentro idi tipannakabangon ti Vikings ken dimtengan , tiHanseatika a Liga, tiOlanda, ken tiBritaniko a ti tunggal maysa ket nagsuksukisok a mangituray ti Baybay Amianan ken babaen ti panagtengngel ti sumrekan dagiti pagtagilakuan ken dagiti rekurso iti lubong. A kas ti is-isu a rummuaran idiay taaw tiAlemania, ti Baybay Amianan ket nagtultuloy nga estratehiko a nangruna kadagiti dua a Gubat ti Sangalubongan.

Ti aplaya ti Baybay Amianan ket mangited ti dibersidad ti heolohiko ken heograpiko a langlanga. Idiay amianan, dagiti adalem apiordo ken nasalagasag a derraas ket mangmarka kadagiti aplaya tiNorwega kenEskoses, bayat nga idiay abagatan ket nangruna a buklen dagiti kadaratan nga playa ken dagiti nalawa a naakaba akapitakan. Gapu ti kapusek ti populasion, ti adu unay nga industrialisasion, ken ti nakaro a panagusar ti baybay ken ti naipalawlaw a luglugar, adda dagiti adu nga enbiromental a parikut a nakabanagan dagiti ekosistema ti baybay. Dagiti enbironmento a pakadanagan—a sapasap a mairaman tinakaro unay a panagkalkalap, industria ken agrikultura apanagay-ayus,dragado, panagibelleng ken dagiti dadduma pay—a nakaiturongan kadagiti panagikeddeng a panagpawil ti pannakaapday ti baybay bayat a mausay pay laeng kadgiti ekonomiko a pannakabalinna.

Heograpia

[urnosen |urnosen ti taudan]

Ti Baybay Amianan ket bineddengan babaen tiIs-isla Orkney ken ti daya nga aplaya tiGran Britania iti laud[1] ken ti akin-amianan ken ti nangruna a daga tiSentral nga Europa iti daya ken abagatan, mairaman daytoy tiNorwega,Dinamarka,Alemania, tiOlandas,Belhika, kenPransia.[2] Idiay abagatan a laud, iti labes tiLinglingsat Dover, ti Baybay Amianan ket agbalin a tiKanal Ingles a maisilpo iti Taaw Atlantiko.[1][2] Iti daya, daytoy ket maisilpo itiBaybay Baltiko babaen tiSkagerrak ken tiKattegat,[2] dagiti lingsat a mangisina ti Dinamarka manipud iti Norwega ken Suesia.[1] Iti amianan, daytoy ket bineddengan babaen tiIs-isla Shetland, ken maisilpo itiBaybay Norwego, a naisanglad iti akin-amian a daya unay a paset ti Atlantiko.[1][3]

Ti Baybay Amianan ket nasursurok ngem970 kilometro (600 mi) iti kaatiddog ken580 kilometro (360 mi) iti kalawa, ken addaan daytoy iti kalawa iti750,000 kuadrado kilometro (290,000 sq mi) ken tomo iti94,000 kubiko kilometro (23,000 cu mi).[4] Iti likmut dagitiigid ti Baybay Amianan ket dagitidakkel nga isla ken dagitipurpuro, a mairaman tiShetland,Orkney, ken ti [[Is-isla Frisia].[2] Ti Baybay Amianan ket makaawat ti nasadiwa a danum manipud kadagiti nadumaduma a a kontinental a pagayusan iti danum ti Europa, ken ti payIs-isal Britanika. Ti dakkel a paset ti pagayusan a labneng ti Europa ket maibusan idiay Baybay Amianan ken mairaman ti danum manipud itiBaybay Baltiko. Ti kadakkelan ken dagiti kangrunaan a karayan nga agay-ayus iti Baybay Amianan ket tiElbe ken tiRin – pagayusan ti danum tiMeuse.[5] Agarup a 185 a riwriw a tattao ti agtataeng iti pagayusan a labneng dagiti karayan nga agay-ayus iti Baybay Amianan ken sakupenna ti industrialisado unay a luglugar.[6]

Heolohia

[urnosen |urnosen ti taudan]

Dagiti ababaw ngaepikontinental a baybay a kas ti agdama a Baybay Amianan ket adda dagitoy idin itikontinental a samang ti Europa. Ti panagrengngat a nangporma ti akin-amianan apaset ti Taaw Atlantiko idi las-ud dagiti paset ti panawen tiHurasiko kenKretasiko, manipud idi agarup a 150 a riwriw a tawtawen iti napalabas, ket nagpataud ititektoniko nga isasalto idiay Is-isla Britanika.[7] Manipud idin, ti ababaw a baybay ket ganganin nga nagtultuloy nga adda iti nagbaetan dagiti nangato aFennoscandia a kalasag aken ti Is-isla Britanika.[8] Daytoy taudan ti agdama a Baybay Amianan ket dimmakkelen ken bimmassit iti panagpadur-as itieustatiko a lessaad ti baybay iti las-ud ti heolohiko a panawen. Sagpaminsan daytoy a naikonekta kadagiti sabali nga ababaw a baybay, kas ti baybay ti ngato tiLabneng ti Paris iti abagatan-laud, tiBaybay Paratetis iti abagatan-daya, wenno tiTaaw Tetis iti abagatan.[9]Idi las-ud ti Naladaw aKretasiko, idi agarup a 85 a riwriw a tawtawen iti napalabas, amin iti moderno a nangruna a daga ti Europa malaksid ti Eskandinabia ket dagidi naiwarwaras nga isla. Babaen ti Nasapa ngaOligoseno, idi 34 aginggana ti 28 a riwriw a tawtawen iti napalabas, ti irurumsua ti Akinlaud ken Sentral nga Europa ket gangani nangisina tiBaybay Amianan manipud iti Taaaw Tetis, ken nagin-inut dagitoy a bimmassit ken nagbalin daytoy iti Mediteraneo idi ti Akin-abagatan nga Europa ken ti Abagatan a laud nga Asia ket nagablin a nagmaga a daga.[10] Thi Baybay Amianan ket nalappedan manipud iti Kanal Ingles babaen ti akikid arangtay a daga aginggana idi daytoy ket nawasang babaen ti saan a basbassit ngem dua a katastropiko a layus idi baetan ti 450,000 ken 180,000 a tawtawen ti napalabas.[11][12] manipud idi rugi ti paset ti panawen tiKuaternario idi agarup a 2.6 a riwriw a tawtawen iti napalabas, ti eustatiko nga agpang ti lessaad ti baybay ket simmuek idi las-ud ti tunggal maysa a ppaset ti panaswen ti glasier ken kalpasanna ngimmato manen. Iti tunggal maysa a panawen a makaabot ti kalatakan a gay-at tisabanas ti yelo, ti Baybay Amianan ket nagbalin a gangani a kompleto a nagmaga. Ti agdama nga aldaw nga aplaya a naporma kalpasan tiKinaudi a Kangatuan a Glasier idi ti bayaby ket nangrugi a manglayus ti samang ti kontinente ti Europa.[13]

Idi 2006 adda nabirukan idi a tipping ti tulang bayat a nagkulukol iti lana idiay Baybay Amianan. Ti panangusig ket nangibaga a dayta ketPlateosaurus manipud idi 199 aginggana idi 216 a riwiriw a tawtawen iti napalabas. Daytoy idi ti kaunegan a posil ti dinausoro a nabirukan ken ti immuna para iti Norwega.[14]

Dagiti nagibasaran

[urnosen |urnosen ti taudan]
  1. 1234L.M.A. (1985). "Europe". Iti University of Chicago (ed.).Encyclopædia Britannica Macropædia. Vol. 18 (Maiak-15 nga ed.). Estados Unidos: Encyclopadia Britannica Inc. pp. 832–835.ISBN 0-85229-423-9.
  2. 1234Ripley, George; Charles Anderson Dana (1883).The American Cyclopaedia: A Popular Dictionary of General Knowledge(Digitized 11 October 2007 by Google Books online). D. Appleton and company. p. 499. Naala idi26 Disiembre 2008.
  3. ↑Helland-Hansen, Bjørn; Fridtjof Nansen (1909)."IV. The Basin of the Norwegian Sea".Report on Norwegian Fishery and Marine-Investigations Vol. 11 No. 2. Geofysisk Institutt. Naiyarkibo manipud itikasisigud idi 2009-01-14. Naala idi9 Enero 2009.
  4. ↑"About the North Sea: Key facts". Safety at Sea project: Norwegian Coastal Administration. 2008. Naiyarkibo manipud itikasisigud idi 2008-12-09. Naala idi2 Nobiembre 2008.
  5. ↑Ray, Alan; G. Carleton; Jerry McCormick-Ray (2004).Coastal-marine Conservation: Science and Policy(Digitized by Google Books online) (ilustrado nga ed.). Blackwell Publishing. p. 262.ISBN 0-632-05537-5. Naala idi21 Enero 2009.
  6. ↑"Chapter 5: North Sea"(PDF).Environmental Guidebook on the Enclosed Coastal Seas of the World. International Center for the Environmental Management of Enclosed Coastal Seas. 2003. Naiyarkibo manipud itikasisigud(PDF) idi 2008-12-17. Naala idi24 Nobiembre 2008.
  7. ↑Ziegler, P. A. (1975). "Geologic Evolution of North Sea and Its Tectonic Framework".AAPG Bulletin.59.doi:10.1306/83D91F2E-16C7-11D7-8645000102C1865D.
  8. ↑See Ziegler (1990) or Glennie (1998) for the development of the paleogeography around the North Sea area from the Jurassic onwards
  9. ↑Torsvik, Trond H.; Daniel Carlos; Jon L. Mosar; Robin M. Cocks; Tarjei N. Malme (Nobiembre 2004)."Global reconstructions and North Atlantic paleogeography 440 Ma to Recen"(PDF). Naala idi19 Nobiembre 2008.
  10. ↑Smith, A. G. (2004).Atlas of Mesozoic and Cenozoic Coastlines(Digitized by Google Books online). Cambridge University Press. pp. 27–38.ISBN 0-521-60287-4. Naala idi24 Nobiembre 2008.
  11. ↑Gibbard, P. (19 Hulio 2007). "Palaeogeography: Europe cut adrift".Nature.448 (7151): 259–60.Bibcode:2007Natur.448..259G.doi:10.1038/448259a.PMID 17637645. (Nasken ti Agrehistro)
  12. ↑Gupta, Sanjeev; Collier, Jenny S.; Palmer-Felgate, Andy; Potter, Graeme (2007). "Catastrophic flooding origin of shelf valley systems in the English Channel".Nature.448 (7151): 342–5.Bibcode:2007Natur.448..342G.doi:10.1038/nature06018.PMID 17637667.
  13. ↑Sola, M. A.; D. Worsley, Muʼassasah al-Waṭanīyah lil-Nafṭ (2000).Geological Exploration in Murzuq Basin(Digitized by Google Books online).A contribution to IUGS/IAGC Global Geochemical Baselines. Elsevier Science B.V.ISBN 978-0-08-053246-2. Naala idi19 Nobiembre 2008.
  14. ↑Lindsey, Kyle (25 Abril 2006)."Dinosaur of the Deep".Paleontology Blog. Naala idi23 Hunio 2013.
  • "Baybay Amianan".Dagiti Ababa a Pangusig ti Pagilian. Administrasion ti Pakaammo ti Enerhia(EIA). Enero 2007. Naala idi2008-01-23.
  • "NORTH SEA FACTS".Nailian nga Instituto ti Belhika dagiti Masna a Siensia. Panangimaton a Paset dagiti Matematiko a Modelo ti Baybay Amianan. Naiyarkibo manipud itikasisigud idi 2008-06-02. Naala idi2009-02-15.

Adu pay a mabasbasa

[urnosen |urnosen ti taudan]
  • Starkey, David J.; Morten Hahn-Pedersen (2005).Bridging troubled waters: Conflict and co-operation in the North Sea Region since 1550. Esbjerg [Denmark]: Fiskeri-og Søfartsmuseets.ISBN 87-90982-30-4.
  • Ilyina, Tatjana P (2007).The fate of persistent organic pollutants in the North Sea multiple year model simulations of [gamma]-HCH, [alpha]-HCH and PCB 153Tatjana P Ilyina;. Berlin ; New York: Springer.ISBN 978-3-540-68163-2.
  • Karlsdóttir, Hrefna M. (2005).Fishing on common grounds: the consequences of unregulated fisheries of North Sea Herring in the postwar period. Göteborg: Ekonomisk-Historiska Inst., Göteborg Univ.ISBN 91-85196-62-2.
  • Tiedeke, Thorsten; Werner Weiler (2007).North Sea coast: landscape panoramas. Nelson: NZ Visitor; Lancaster: Gazelle Drake Academic.ISBN 978-1-877339-65-3.
  • Erik Thoen (2007).Rural history in the North Sea area: a state of the art (Middle Ages – beginning 20th century). Turnhout: Brepols.ISBN 978-2-503-51005-7.
  • Waddington, Clive; Kristian Pedersen (2007).Mesolithic studies in the North Sea Basin and beyond: proceedings of a conference held at Newcastle in 2003. Oxford: Oxbow Books.ISBN 1-84217-224-7.
  • Zeelenberg, Sjoerd (2005).Offshore wind energy in the North Sea Region: the state of affairs of offshore wind energy projects, national policies and economic, environmental and technological conditions in Denmark, Germany, The Netherlands, Belgium and the United Kingdom. Groningen: University of Groningen.OCLC 71640714.

Dagiti akinruar a silpo

[urnosen |urnosen ti taudan]

Dagiti midia a mainaig itiBaybay Amianan iti Wikimedia Commons

Dagititaaw kenbaybay itilubong
Taaw Artiko
Taaw Atlantiko
Taaw Indiano
Taaw Pasipiko
Akin-abagatan a Taaw
Dagiti baybay a naserraan iti daga
Sapasap
Dagiti nailian a biblioteka
Dadduma
Naala manipud iti "https://ilo.wikipedia.org/w/index.php?title=Baybay_Amianan&oldid=380310"
Katkategoria:
Nailemmeng a katkategoria:
[8]ページ先頭
©2009-2026 Movatter.jp