Ti tattao ngaAztec/ˈæztɛk/[1] ket dagiti naisangayan nga etniko a grupo ti tengnga aMehiko, a naisangsangayan dagiti grupo nga agsasao tipagsasao a Nahuatl ken nagturturay kadagiti dakkel a parte tiMesoamerika manipud ti maika-14 aginggana ti maika-16 a sigsiglo. Dagiti balikas tiNahuatl ngaaztecatl[as'tekat͡ɬ] (maymaysa)[2] kenaztecah[as'tekaʔ] (ad-adu ngem maysa)[2] ket kaibuksilanna ti "tattao manipud idiayAztlan",[3] timaysa nga mitolohiko a lugar para iti agsasao ti Nahuatl a kultura iti dayta a panawen, ken kalpasanna ket naampon a kas ti balikas a mangipalplawag ti tattao aMexica. Kankanayon a ti termino nga "Aztec" ket mangitudo laeng para iti tattao aMexica tiTenochtitlan (nga itan ket lokasion tiSiudad ti Mehiko), a mabirukan idiay maysa nga isla itiDanaw Texcoco, a tinawtawagan ti bagbagida a kasMexica Tenochca[me'ʃika te'not͡ʃka] wennoCōlhuah Mexica[koːlwaʔ me'ʃika].
Sagpaminsan pay a daytoy a termino ket mangiramraman kadagiti agtataeng kadagiti dua a kangrunaan a kumaduaan nga siudad-estado ti Tenochtitlan, dagitiAcolhua tiTexcoco ken dagitiTepanec tiTlacopan, a no dagitoy ket kakuyog ti Mexica ket mangporma tiTinallo a Kumaduaan ti Aztec a nangtengtengngel ti kankanayon a makunkuna a kas ti "Aztec nga Imperio". Kadagiti sabali a kontesto, ti Aztec ket mabalin a mangitudo kadagiti amin a nadumaduma asiudad estado ken ti tattaona, a nakibinningay kadagiti dakkel a parte ti bukodda nga etniko a pakasaritaan ken kultural a pakailiddingan kadagiti Mexica, Acolhua ken Tepanec, ken isuda ket kankanayon pay nga agus-usar ti pagsasao a Nahuatl a kas tilingua franca. Iti daytoy a kaibuksilan mabalin a maibaga ti maipangngep ti Aztec a sibilisasion a mairaman amin dagiti naisangayan a tabas ti kultura a sapasap para iti kaaduan a tattao a mangitagtagitao ti Tengnga a Mehiko idi naladaw akalpasan ti klasiko a paset ti panawen.
Manipud ti maika-13 a siglo, tiGinget ti Mehiko ket isu idi ti puso ti Aztec a sibilisasion: ditoy idi ti kapitolio ti Tinallo a Kumaduaan ti Aztec, ti siudad tiTenochtitlan, a nabangon idi kadagiti naipangato a bassit nga isla idiayDanaw Texcoco. Ti Tinallo a Kumaduaan ket nangporma titributario nga imperio a nangpadakkel ti bukodna a politikal ahegemonia iti adayo a labes ti Ginget ti Mehiko, anagparukma kadagiti siudad estado iti amin a Mesoamerika. Iti kinalatakna, ti kultura ti Aztec ket addaan idi kadagiti nabaknang ken narikut amitolohiko kenrelihioso tradision, ken ti pay pannakaabot ti namarangmang ng aarkitektural ken artistiko nagunodan. Idi 1521 niHernán Cortés, a kakuyogna ti adu a bilang a dagiti patneng nga agsaso ti Nahuatl a kaduana, ketpinarukmada ti Tenochtitlan ken inabakda ti Tinallo a Kumaduaan ti Aztec babaen ti panangidaulo niHueyi TlatoaniMoctezuma II. Ti kanunpalan dagiti Kastila ket binagonda ti baro a pagtaengan itiSiudad ti Mehiko idiay lugar ti nadadael a kapitolio ti Aztec, a manipud idiay ket nangirugianda tiproseso ti panagkolonia ti Tengnga nga Amerika.
Ti kultura ken pakasaritaan ti Aztec ket kangrunaan a naamammuan babaen tiarkeolohiko nga ebidensia a nabirukan kadagiti panagkalkali a kas ti naidayegan aTemplo Mayor idiay Siudad ti Mehiko; manipud ticodices a papel ti patneng nga ukis ti kayo; manipud kadagiti pannakalaglagip kadagiti nakakita babaen dagti Kastila a konkistador a kas niHernán Cortés ken niBernal Díaz del Castillo; ken naipangpangruna kadagiti pannakailawlawag ti maika-16 ken maika-17 a sigloand iti kultura ken pakasaritaan ti Aztec a sinurat babaen ti Kastila apadi ken dagiti makabasa ken makasurat nga Aztec iti Espaniol wenno ti pagsasao a Nahuatl, a kas ti naindayegan aFlorentine Codex nga inurnong babaen tiPransiskano a monghe a niBernardino de Sahagún nga tinulongan dagiti nagpaamammo a patneng nga Aztec.
Berdan, Frances (1982).The Aztecs of Central Mexico: An Imperial Society. Case Studies in Cultural Anthropology. New York: Holt, Rinehart & Winston.ISBN0-03-055736-4.OCLC7795704.
Berdan, Frances F.; Blanton, Richard E.; Boone, Elizabeth Hill; Hodge, Mary G.; Smith, Michael E.; Umberger, Emily (1996).Aztec Imperial Strategies. Washington, DC: Dumbarton Oaks Research Library and Collection.ISBN0-88402-211-0.OCLC27035231.
