QAnon-ի դրոշը 2020 թվականի հունվարին ՌիչմոնդումԱՄՆ Սահմանադրության երկրորդ փոփոխության պաշտպանության հանրահավաքի ժամանակ
QAnon (քյու անոն),ԱՄՆ-ում տարածված դավադրության տեսություն, որն առավել տարածվել էԴոնալդ Թրամփի նախագահության օրոք։ QAnon-ի տեսության հետևորդները համոզված են, որ Միացյալ Նահանգները (կամ նույնիսկ ամբողջ աշխարհը) ղեկավարվում է սատանայական մանկապիղծների ինչ-որ գաղտնի և հզոր կառույցի կողմից, որը ներառում է դեմոկրատական կուսակցության առաջնորդներ, գործարարներ, հոլիվուդյան դերասաններ, թագավորական ընտանիքներ և այլ հայտնիներ։ Այն, իբր, աջակցում է անչափահասների սեռական շահագործման հսկայական միջազգային սխեմային և գոյություն ունի արդեն երկար ժամանակ։ Թրամփը QAnon-ի կենտրոնական դրական հերոսն էր. 2016 թվականից մինչև 2020 թվականը, երբ նա զբաղեցնում էր ԱՄՆ նախագահի պաշտոնը, QAnon-ի կողմնակիցները ժամանակ առ ժամանակ նրանից որոշակի վճռական գործողություններ էին ակնկալում մոտ ապագայում՝ զանգվածային զտումներ, ձերբակալություններ և դավադրության հազարավոր անդամների մահապատիժներ[1][2]։
Դավադրության տեսությունը սկիզբ է առել 2017-2019 թվականներին անանուն 4chan վեբ ֆորումի և ավելի ուշ 8chan-ի հրապարակումների շարքում. այդ հաղորդագրությունների անհայտ մնացած հեղինակը պնդում էր, որ ինքը պետական գաղտնիքի նկատմամբ հանդուրժողականության ամենաբարձր մակարդակ ունեցող աշխատակից է (Q): Ավելի վաղ նույն ֆորումում հրապարակվել էին «անոնների» նմանատիպ բացահայտումներ, որոնք, իբր, բացահայտում էին պետական գաղտնիքները՝ FBIAnon, HLIAnon և այլն, և Q հրապարակումները հիմնված էին ավելի վաղ դավադրության տեսությունների վրա, ինչպիսիք ենՊիցցագեյթը և խորը պետության մասին գաղափարները[3]։ Հետագայում QAnon-ի գաղափարները տարածվեցին սոցիալական ցանցերում և ֆորումներում, ինչպիսիք ենTwitter-ը,Facebook-ը ևReddit-ը, դուրս եկան ԱՄՆ-ի սահմաններից դուրս՝ հետևորդներ գտնելովԵվրոպայում ևԼատինական Ամերիկայի երկրներում։ Ըստ Facebook-ի զեկույցների, 2020 թվականին QAnon-ի հետ կապված խմբերի հետևորդների թիվը անցնում էր միլիոնը[4]։
Լրագրող Թրևիս Վյուն՝QAnon anonymous քննադատական փոդքասթի հեղինակը, 2019 թվականին QAnon-ի հետևորդների շրջանում գերիշխող գաղափարները շարադրել է հետևյալ կերպ. «Կա երեխաներ բռնաբարողների մի համաշխարհային խմբավորում, ովքեր երկրպագում են սատանային. նրանք, ըստ էության, ղեկավարում են աշխարհը և վերահսկում են ամեն ինչ՝ քաղաքական գործիչներին, լրատվամիջոցներին, ամբողջ Հոլիվուդը։ Նրանք կշարունակեին կառավարել աշխարհը, եթե չլիներ Դոնալդ ԹրամփիԱՄՆ նախագահ ընտրվելը»։ Թրամփը տեղյակ է այս դավադրության մասին և ամերիկյան զինվորականների աջակցությամբ մտադիր է վերջ դնել դրան. սա է պատճառներից մեկը, որ Թրամփը ընտրվեց ԱՄՆ նախագահ[8]։ Սատանիստ-մանկապիղծների այս խմբավորումը, որը գաղտնի կառավարում է ԱՄՆ-ն ու աշխարհը, կոչվում է նաև «խորքային պետություն»[9]։The Guardian-ի լրագրող Ջուլի Քերի Վոնգը QAnon-ը նկարագրել է որպես «1980-ականների Պիցցագեյթի, InfoWars-ի և սատանայական խուճապի անկայուն խառնուրդ», որը փոփոխական է և հեշտությամբ ինտեգրվում է դավադրության այլ տեսությունների մեջ[10]։
ԱՄՆ փոխնախագահՄայք Փենսը,Ֆլորիդայի Ֆորտ Լոդերդեյլ/Հոլիվուդ օդանավակայանում, Բրոուարդ շրջանի ոստիկանության SWAT խմբի մարտիկների պաշտպանության ներք, 2018 թվականի նոյեմբերի 30-ին[11]։ Ձախ կողմում կանգնած ոստիկան Մայք Փաթոնի զրահաբաճկոնին կարմիր ֆոնի վրա Q տառի տեսքով նշան է ամրացված՝ QAnon շարժման խորհրդանիշ։ Դրա համար ոստիկանը կարգապահական տույժ է ստացել և SWAT խմբից տեղափոխվել այլ ստորաբաժանում
QAnon-ի հետևորդները սպասում էին «փոթորիկի» կամ «հողմի» (storm), երբ Թրամփի թշնամիները պետք է զանգվածաբար ձերբակալվեին, մերկացվեին և մահապատժի ենթարկվեին որպես մանկապիղծ մարդակերներ[12]։ Այդ թշնամիների թվում էին տարբեր քաղաքական գործիչներ և պետական գործիչներ, մասնավորապես՝Հիլարի Քլինթոնը, նրա ընտրական շտաբի պետՋոն Պոդեստան,Կալիֆորնիա նահանգից ներկայացուցիչԱդամ Շիֆը, ՀԴԲ նախկին տնօրենՋեյմս Քոմին[8], ԿՀՎ նախկին տնօրենՋոն Բրենանը, նախկին նախագահներԲիլ Քլինթոնն ուԲարաք Օբաման, ֆինանսիստՋորջ Սորոսը[9], հոլիվուդյան որոշ հայտնիներ, ինչպես դերասանԹոմ Հենքսը[10], «Փոթորկի» ձերբակալությունները, կարծես, պետք է հասնեին տասնյակ հազարավոր մարդկանց։ Այս մարդիկ պետք է ձերբակալվեին և, հնարավոր է, ենթարկվեին ռազմական տրիբունալների դատին[8]։
Դրա համար արդեն 25 հազար գաղտնի մեղադրական ակտ է նախապատրաստվել[9]։ Ըստ Q-ի հայտարարությունների՝ Թրամփի թշնամական խմբավորումը պետք է անկարգություններ կազմակերպեր ԱՄՆ-ի տարբեր քաղաքներում՝ ձերբակալություններին խանգարելու համար, ԱՄՆ կառավարությունն իր կողմից պետք է օգտագործեր արտակարգ իրավիճակների ազդարարման ազգային համակարգը՝ Emergency Broadcast System, քաղաքացիներին պարզաբանելու համար, թե իրականում ինչ է կատարվում կլիկայից եկող կեղծ լուրերի ֆոնին[12], և Թրամփը պետք է մի քանի ամսով ռազմական դրություն մտցներ երկրում[9]։ Q-ի հայտարարությունների համաձայն՝ «Փոթորիկը պետք է տեղի ունենար» 2017 թվականի նոյեմբերի 3-ին, սակայն QAnon-ի ներկայացուցիչները որոշեցին սպասել[13]։ «Փոթորիկի» հավանական մեկ այլ ամսաթիվ կարող էր լինել 2021 թվականի հունվարի 20՝Ջո Բայդենի երդմնակալության օրը, երբ ԱՄՆ նախագահի պաշտոնում նա կփոխարիներ Դոնալդ Թրամփին. այդ օրը կեսօրին, կարծես, պետք է հաղորդագրություն հրապարակվեր արտակարգ ազդարարման համակարգի վերաբերյալ և սկսվեին ձերբակալությունները[14]։
ԱՄՆ հատուկ դատախազ Ռոբերտ Մյուլերի հետաքննությունը, որը մեղադրվում է Ռուսաստանի կողմից 2016 թվականի նախագահական ընտրություններին միջամտելու մեջ, հատուկ տեղ է զբաղեցրել QAnon-ի մեջ։ QAnon-ի հետևորդների համոզմամբ՝ հետաքննությունը միայն քողարկում էր, իրականում նախագահ Թրամփը և հատուկ դատախազ Մյուլերը միասին աշխատել են «խորը պետության» դավադրությունը բացահայտելու համար[12]։ Այս գաղափարները նաև արտահայտվել են 4chan-ում դեռևս Q-ի հայտարարություններկց առաջ[13]։
QAnon-ի ի հայտ գալուն նախորդել է դավադրության մեկ այլ տեսություն՝ Պիցցագեյթը, որը սոցիալական ցանցերում հայտնվել էր 2016 թվականի աշնանը՝ առաջիկա նախագահական ընտրությունների ֆոնին և Հիլարի Քլինթոնի նախընտրական շտաբի ղեկավար Ջոն Պոդեստայի նամակագրությունը բացահայտելու կապակցությամբ։ Տեսության կողմնակիցները պնդում էին, որ Քլինթոնը և դեմոկրատական կուսակցության այլ նշանավոր դեմքեր կապված են երեխաներին բռնաբարողների գաղտնի կազմակերպության հետ։ Այս տեսության մեջ հատուկ ուշադրություն է դարձվել Վաշինգտոնում գտնվողComet Ping Pong պիցցերիային, որը, իբր, երեխաների նկատմամբ կազմակերպված և ծիսական բռնության հավաքույթների վայր է[15]։
4chan-ը պարարտ հող էր Պիցցագեյթի և նմանատիպ դավադրության տեսությունների համար, և QAnon-ի ապագա տեսության շատ տարրեր առկա էին նրա այցելուների մտքում մինչև Q-ի հայտնվելը. նրանք կանխատեսում էին «խմբավորման ձերբակալությունը» և «Երկիր մոլորակի ազատագրումը մութ ուժերից», մեղադրում էին Հիլարի Քլինթոնին մանկապղծության, սեռական բռնության և մարդակերության մեջ[13]։ 2016-2017 թվականներին ֆորումում գործում էին տարբեր «անոններ», այդ թվում՝ FBIAnon-ը, որը, կարծես, ներկայացնում էր ՀԴԲ-ն, HLIAnon-ը (High Level Insider - «բարձր մակարդակի ինսայդեր»), CIAAnon-ը Անոն (White House-Սպիտակ տուն). այս «անոնները» իրենց բացահայտումներում «հաստատեցին» դավադրության տարբեր պատմություններ[3]։ «Փոթորիկը», որը կանխատեսում էր Q-ն, շատ նման էր «իրադարձության»-ը (The Event), որը 2017 թվականի հուլիսին նույն ֆորումում կանխատեսել էր օգտատերը, որն իրեն անվանում էր Victory of the Light. «իրադարձությունը» ներառում էր նաև անդամների զանգվածային ձերբակալություններ և շտապ ազդարարման համակարգի միջոցով ժողովրդին դիմելը[13]։
2017 թվականի հոկտեմբերի 28-ին 4chan անանուն իմիջբորդի քաղաքական ֆորումում /pol/ «հանգստությունը փոթորկից առաջ» (Calm Before the Storm) կոչվող թրեդում հայտնվեց մի գրառում, որում ասվում էր[16].
Հոկտեմբերի 30-ի գիշերը ժամը 12:01-ից սպասվում են հակառակորդների զանգվածային անկարգություններ և ԱՄՆ-ից փախուստի այլ փորձեր։ Գործողությունը կիրականացնեն ԱՄՆ Զինված ուժերը, ՆԳ-ն բերվել է մարտական պատրաստության։
Բնօրինակ տեքստ(անգլ.)
HRC extradition already in motion effective yesterday with several countries in case of cross border run. Passport approved to be flagged effective 10/30 @ 12:01 am. Expect massive riots organized in defiance and others fleeing the US to occur. US M's will conduct the operation while NG activated. Proof check: Locate a NG member and ask if activated for duty 10/30 across most major cities.
2017 թվականի հոկտեմբերի 5-ին իր ռազմական խորհրդականների հետ հանդիպման ժամանակ Թրամփը նշել է, որ «Հավանաբար, սա հանգիստ է փոթորկից առաջ»։ Այս հայտարարությանը որևէ պաշտոնական մեկնաբանություն չի հետևել[17]։
Դրանից հետո հաղորդագրության անանուն հեղինակը, որը հետագայում հայտնի է որպես Q, գրել է ևս հազարավոր գրառումներ, որոնց ընդհանուր իմաստը կայանում է նրանում, որ նա մտնում է նախագահ Թրամփի մերձավոր խորհրդականների խորապես դասակարգված շրջանակի մեջ, որոնց հանձնարարված է կատարել ինչ-որ մեծ ծրագիր և դրա բովանդակությունը հասցնել ամերիկյան հանրությանը։ Նա սկզբում իրեն անվանում էր «հայրենասեր Q մակարդակի [պետական գաղտնիքի] ընդունմամբ» (անգլ.՝Q Clearance Patriot)[18]: «Q մակարդակի հանդուրժողականություն» (անգլ.՝Q clearance) նշանակում է, որը կիրառվում է ԱՄՆ Էներգետիկայի նախարարության կողմից՝ պետական գաղտնիքների հասանելիության բարձր մակարդակի համար[19]։ Q-ն ակնարկել է, որ գտնվում է նախագահի անմիջական հարևանությամբ (դավադրության տեսաբանների շրջանում հայտնի է որպես Q+[20])՝ որպես ապացույց ներկայացնելով Air Force One նախագահական ինքնաթիռում իբր արված լուսանկարները կամ «կանխատեսելով» Թրամփի հաջորդ թվիթերյան գրառման բովանդակությունը։
QAnon-ի կողմնակիցները միմյանց գտնում են որոշակի հեշթեգներով և հագուստով՝ Q տառով կամ WWG1WGA («Where we go one, we go all» - որտեղ մենք գնում ենք մեկ, մենք գնում ենք միասին)։ QAnon-ը ունի նաև երկրպագուները հայտնի մարդկանց շրջանում, ինչպես օրինակ դերասանուհի Ռոզաննա Բարը[21][22][23][24] ևMinecraft հեղինակ, շվետ ծրագրավորող և միլիարդատեր Մարկուս Պերսոնը[25]։
2018 թվականի հունիսի 15-ին 30-ամյա Մեթյու Ֆիլիպ Ռայթը, զինված կիսաավտոմատ հրացանով, զրահապատ մեքենայով արգելափակել է երթևեկությունը Նևադա և Արիզոնա նահանգների սահմանին գտնվող Մայք Օ'Կալագան-Փեթ Թիլման հուշահամալիրի կամրջի վրա՝ պահանջելով «հրապարակել գլխավոր տեսուչի զեկույցը»՝ նկատի ունենալով ԱՄՆ արդարադատության նախարարության գլխավոր տեսուչ Մայքլ Հորովիցի զեկույցը՝ Հիլարի Քլինթոնի գործով ՀԴԲ-ի գործողությունների հետաքննության արդյունքների վերաբերյալ։ Այս զեկույցը հրապարակվել է հունիսի 14-ին, բայց Q-ն ակնարկել է, որ հանրությանը հասանելի կլինի միայն էապես խմբագրված տարբերակը, իսկ ամբողջական տարբերակը պարունակում է բազմաթիվ վարկաբեկող տեղեկություններ Հիլարի Քլինթոնի, դեմոկրատական կուսակցության ղեկավարության, ՀԴԲ-ի և Թրամփի այլ թշնամիների մասին։ Ռայթը ձերբակալվել է և մեղադրվում է ահաբեկչության մեջ[26]։
2019 թվականի մարտի 13-ին Նյու Յորքի Թոդ Հիլ թաղամասում՝ իր տան շքամուտքում, գնդակահարվեց ամերիկյան մաֆիայի ամենաազդեցիկ ղեկավարներից մեկը՝ 53-ամյա Ֆրանչեսկո (Ֆրենկի բոյ) Կալին, որը ղեկավարում էր Գամբինո ընտանիքը[27]։ Կասկածյալը՝ 24-ամյա Անտոնիո Կոմելոն, ձերբակալվել։ Հուլիսին նրա փաստաբանը հայտարարել էր, որ Անտոնիոն սպանությունը կատարել է QAnon դավադրության տեսությամբ լուրջ հետաքրքրվածության ազդեցության տակ. Անտոնիոն հավատում էր, որ մաֆիայի ղեկավար Կալին համագործակցում է հատուկ ծառայությունների հետ և հանդիսանում է «խորքային պետության» դավադրության մի մասը՝ նախագահ Դոնալդ Թրամփին տապալելու նպատակով[28]։ Փաստաբանը հայտնել է, որ իր պաշտպանյալը պատրաստվում էր մաֆիայի ղեկավարի, ինչպես նաևՆյու Յորքի քաղաքապետ Բիլ դե Բլասիոյի քաղաքացիական ձերբակալությունը իրականացնել, նրանց հանձնել զինվորականների ձեռքը և դրանով իսկ օգնել Թրամփին «միջազգային դավադրության» դեմ պայքարում[29]։
QAnon-ի կողմնակիցները Կոնգրեսում ընտրական քոլեջի ձայների հաշվարկի ժամանակ Կապիտոլիումի գրավման փորձի մասնակիցների թվում էին։ Սա պատճառ է դարձել դավադրության տեսության հետ կապված բազմաթիվ հաշիվների և բովանդակության հեռացման և արգելքի[30][31][32]։
Չնայած QAnon շարժումը կորցրել է շատ կողմնակիցների՝ 2020 թվականի ընտրություններում Դոնալդ Թրամփի պարտությամբ և ՋոԲայդենի նախագահության ստանձնմամբ, նրանցից ամենահամառները շարունակում էին հավատալ, որ Թրամփը ինչ-որ կերպ կվերականգնվի նախագահի պաշտոնում, օրինակ՝ԱՄՆ Գերագույն դատարանը չեղյալ կհայտարարի 2020 թվականի ընտրությունների արդյունքները և Թրամփին կվերադարձնի նախագահի պաշտոնում։ Նման «վերականգնման» ամսաթիվը հաջորդաբար նշանակվել է 2021 թվականի հունվարի 20-ին, մարտի 4-ին և օգոստոսի 13-ին, բայց այդ օրերից ոչ մեկի ընթացքում «վերականգնումը» այդպես էլ տեղի չի ունեցել[33][34]։
QAnon-ի շատ հետևորդներ հատուկ նշանակություն են տվել Ջոն Քենեդի կրտսերի՝ ԱՄՆ 35-րդ նախագահՋոն Քենեդու որդու կերպարին։ Ինչպես 1963 թվականինՋոն Քենեդու սպանությունը, այնպես էլ 1999 թվականին ինքնաթիռի վթարի հետևանքովՔենեդի կրտսերի մահը բազմաթիվ դավադրության տեսությունների առարկա էին QAnon-ի հայտնվելուց շատ առաջ։ 2018 թվականից ի վեր լրագրող Լիզ Քրոքինը հայտարարել է, որ Քենեդի կրտսերը բեմադրել է իր մահը և թաքնվել, և որ նա հենց QAnon-ի առաջնորդն է[35]։ 2021 թվականի նոյեմբերի 2-ին մի քանի հարյուր QAnon հետևորդներ հավաքվեցին Դալասի Դիլի Պլազայում՝ նախագահ Քենեդիի սպանության վայրում. ինչպես նրանք ակնկալում էին, այս օրը և այս վայրում Քենեդի կրտսերը, կամ նրա հայրը՝ հանգուցյալ նախագահ Քենեդին, կամ երկուսն էլ պետք է հայտնվեն ժողովրդի առջև։ Դրան պետք է հաջորդեր Թրամփի վերականգնումը նախագահի պաշտոնում, բայց Թրամփը հետագայում պետք է զիջեր այդ պաշտոնը Քենեդի կրտսերին[36][37]։ Դա տեղի չունեցավ, բայց QAnon-ի տասնյակ հետևորդներ հաջորդ շաբաթներին ևս շարունակեցին գալ Դիլի Պլազա՝ հուսալով, որ Քենեդին ի վերջո կհայտնվի. նրանց առաջնորդ Մայքլ Պրոտցմանը կանխատեսում էր այս իրադարձության նոր և նոր ամսաթվերը[38]։«Trust The Plan: The Rise of QAnon and the Conspiracy That Reshaped America»-ի հեղինակ Ուիլ Սոմերը պնդում է, որ Քենեդի կրտսերի վերադարձի տեսության հանրաճանաչության գագաթնակետին դրան հավատում էր QAnon-ի բոլոր հետևորդների մոտ 20%-ը[35]։
2022 թվականինՌուսաստանի Ուկրաինա զինված ներխուժման ընթացքում շարժման կողմնակիցները վերահեռարձակել են Ուկրաինայում կենսաբանական զենքի մշակման լաբորատորիաների առկայության մասին ռուսական իշխանությունների պնդումները[39]։