.ch,Շվեյցարիայիվերին մակարդակի ազգային դոմենն է։ Գործում է1987 թվականիմայիսի 20-ից և կառավարվում էSWITCH շվեյցարական հիմնադրամի կողմից[2]։ CH հապավումը կապված է Շվեյցարիայի լատինական անվանման՝ Confoederatio Helvetica-ի հետ։
.ch դոմեյնը 1987 թվականին Շվեյցարիա է բերել Բերնհարդ Պլատները։ Կարճ ժամանակ անց նա այն փոխանցել է այն ժամանակ դեռևս սկզբնավորման փուլում գտնվող SWITCH հիմնադրամին։ SWITCH-ը պաշտոնապես հիմնադրվել է 1987 թվականի հոկտեմբերի 22-ին և այդ ժամանակից ի վեր պատասխանատու է .ch դոմեյնի կառավարման համար։ Երբ SWITCH-ի հաշվարկային ցանցերը կառուցվեցին և համալսարանները միացվեցին այդ ցանցին, սկսվեց ընկերություններից հայտերի ընդունումը։ Այն նախատեսված չէր մասնավոր անձանց համար։ Շվեյցարական ինտերնետային առաջին երեք գրանցված հասցեներն էին՝ cern.ch, ethz.ch և switch.ch։ 1991 թվականի վերջում .ch հասցեն ներառվել է «Root DNS»-ում, ինչի շնորհիվ այն հասանելի է դարձել ամբողջ աշխարհում։ 2001 թվականին Շվեյցարիայի հաղորդակցության դաշնային գրասենյակը (BAKOM) ստացել է .ch դոմենների տրամադրման իրավունքը։ Քանի որ այդ ժամանակահատվածում SWITCH-ը գտնվել է նրա ենթակայության ներքո, այն դարձել է Շվեյցարիայում դոմեններ գրանցող միակ կառույցը։ 2002 թվականին .ch դոմենի կառավարումը պետականացվել է[3]։
Շվեյցարիայի առաջին երեք գրանցված ինտերնետային հասցեներն են եղել cern.ch, ethz.ch և switch.ch։ .ch դոմենը կարող է ունենալ երեքից մինչև վաթսուներեք նիշ երկարություն (բացառությամբՇվեյցարիայի կանտոնների պաշտոնական կայքերի, որոնք բաղկացած են ընդամենը երկու նիշից՝ համապատասխանաբար յուրաքանչյուր կանտոնի հապավումից)։ Դոմենները կարող են ներառելումլաուտներ և այլմիջազգային ձևաչափի նշաններ։ Գրանցման գործընթացը, որը սովորաբար տևում է շուրջ 48 ժամ, չի պահանջում, որ մասնավոր անձանց կամ ընկերությունների բնակավայրը կամ նստավայրը Շվեյցարիայում լինի[3]։
2010 թվականից ի վեր վնասակար ծրագրերով վարակված .ch դոմենները մշտապես փակվել են։ Դոմենի սեփականատերերն ունեն ընդամենը 24 ժամ՝ խնդիր հայտնաբերելուց հետո ինքնուրույն արձագանքելու և վնասակար ծրագրերը հեռացնելու համար[4]։ Դոմենների տրամադրման մարմինը իրեն իրավունքն է վերապահում չարաշահմամբ օգտագործվող դոմենները հետ վերցնելու համար[5]։ 2015 թվականի հունվարի 1-ից SWITCH-ը դադարեցրել է նոր դոմենների տրամադրումը․ նախկինում գրանցված դոմենները պետք է տեղափոխվեն այլ մատակարարների մոտ[6]։
Դոմենների տրամադրման մարմին SWITCH-ը երկար ժամանակ քննադատության թիրախում էր, քանի որ այն հանդես էր գալիս միաժամանակ թե՛ որպես դոմենների գրանցամատյան, և թե՛որպես գրանցող կազմակերպություն։ Շվեյցարիայի մի շարքհոսթինգային ընկերություններ քննադատել են այս գործելակերպը՝ պնդելով, որ SWITCH-ի դուստր ձեռնարկությունը switchplus անխուսափելիորեն ստանում է առավել շահավետ պայմաններ, քանմրցակիցները[7]։ Վեճը հանգեցրեց բազմաթիվ դատական հայցերի: Switchplus-ի դերի վերաբերյալ դատական վեճը լուծվել է 2012 թվականի սեպտեմբերին՝ հօգուտ SWITCH-ի[8]։
Վերին մակարդակի ազգային դոմեններ |
|---|
| | Գործող | |
|---|
| | Ռեզերվային | |
|---|
| | Չօգտագործվող | |
|---|
| | Չինական | |
|---|
| | Կիրիլյան | |
|---|
| | Հայկական | |
|---|
| | Վրացական | |
|---|
| | Արաբատառ | |
|---|
| | Ոչնչացված | |
|---|
| | Այլ դոմեններ | |
|---|
|