.az,Ադրբեջանի վերին մակարդակի ազգային դոմենն է։ Այն կառավարվում է Intra Network Systems (IntraNS) ընկերության կողմից[1]։
Ըստ պաշտոնական գրանցամատյանի կայքի՝ «az» երկրի կոդով վերին մակարդակի դոմենային գոտում դոմենային անունների օգտագործման իրավունքը պատվիրակվում է դոմենային անունների ազգային ադմինիստրատորի կողմից, որը կառավարում է whois.az-ը, մինչդեռ դոմենային անունների գրանցման և սպասարկման ծառայությունները մատուցվում են տեղական կամ օտարերկրյա գրանցողների կողմից[2]։
Դոմենային անվանում ընտրելիս թույլատրելի չէ օգտագործել Ադրբեջանի Հանրապետությանը պատկանող աշխարհագրական անվանումներ (շրջանների, քաղաքների, շրջանների, լեռների, գետերի, արգելոցների և այլնի անվանումներ), ականավոր և հայտնի անձանց ազգանուններ, անուններ և կեղծանուններ, ինչպես նաև դրանցից ծագած արտահայտություններ և դրանց թարգմանությունները տարբեր լեզուներով: Նման դոմենային անունների գրանցումն իրականացվում է այդ անձանց, նրանց ժառանգների կամ օրինական ներկայացուցիչների համաձայնության հիման վրա և նախարարության հետ համաձայնեցնելուց հետո:
Դոմենային անուններում հասարակական կարգին, բարոյականությանը կամ էթիկային հակասող բառերի կամ արտահայտությունների օգտագործումը կանխելու, մարդկային արժանապատվությունը խախտելու, ազգային զայրույթ հրահրելու, կրոնական արժեքները վիրավորելու և աղավաղելու, դաժանությանը, բռնությանը և օրենքով արգելված այլ գործողություններին աջակցելու համար ազգային կառավարիչը սահմանում է «Կանգնեցնող ցուցակ»՝ միջազգային փորձի և նախարարությունից ստացված արձագանքի հիման վրա։
Չի թույլատրվում դոմենային անուններում օգտագործել այնպիսի բառեր կամ արտահայտություններ, դրանց կրճատ ձևեր և թարգմանություններ տարբեր լեզուներով, որոնք հակասում են հասարակական կարգերին, բարոյականությանը կամ էթիկային, խախտում են մարդկային արժանապատվությունը, հրահրում ազգային զայրույթ, վիրավորում և աղավաղում են կրոնական արժեքները, աջակցում են դաժանությանը, բռնությանը և օրենքով արգելված այլ գործողությունների: Նման դեպքերում գրանցողը պետք է տեղեկացնի Ազգային ադմինիստրատորին՝ դոմենային անվան գրանցումը մերժելու կամ գրանցումը չեղարկելու և համապատասխան դոմենային անունը «Կանգնեցնող ցուցակում» ներառելու համար[2]:
Համաձայն «Ապրանքային նշանների և աշխարհագրական նշումների մասին» Ադրբեջանի Հանրապետության օրենքի, եթե դոմենային անունը կամ դրա հիմնական մասը գրանցվում կամ անարդարացիորեն օգտագործվում է ինտերնետային ցանցում՝ որպես հայտնի ապրանքանիշի կրկնօրինակ կամ ընդօրինակող, կամ դրա թարգմանված կամ տառադարձված ձևով, դա համարվում է հայտնի ապրանքանիշի սեփականատերերի իրավունքների խախտում: Այս դեպքում հայտնի ապրանքանիշի սեփականատերը կարող է դատական կարգով պահանջել վիճարկվող դոմենային անունը գրանցած գրանցման մարմնից կասեցնել դրա գրանցումը կամ վերադարձնել այդ անունը հայտնի ապրանքանիշի սեփականատիրոջը[2]:
Ադրբեջանի Հանրապետության պետական մարմինների (հաստատությունների)՝ դրանց ենթակա ստորաբաժանումների կամ դուստր ձեռնարկությունների, միջազգային ընկերությունների, հաստատությունների և ձեռնարկությունների, ինչպես նաև հասարակական և քաղաքական միավորումների անվանումների, դրանց կրճատ ձևերի կամ տարբեր լեզուներով թարգմանությունների օգտագործումը դոմենային անվանումներում թույլատրվում է միայն գրավոր դիմումի կամ նրանց համաձայնության դեպքում[2]։
Պահպանված դոմենային անունները գրանցվում են Նախարարության համաձայնությամբ: Պահպանված դոմենային անունների ցանկը որոշվում է Նախարարության կողմից՝ պետական մարմինների (հաստատությունների) քննարկման և առաջարկությունների հիման վրա:
Հետևյալ երկրորդ մակարդակի դոմենները հասանելի են ընդհանուր օգտագործման համար՝ «.biz.az», «co.az», «.com.az», «.info.az», «int.az», «.edu.az», «.gov.az», «.mil.az», «.name.az», «.net.az», «.org.az» և «.pp.az»։
- Դոմենի անունը պետք է բաղկացած լինի առնվազն 3 և առավելագույնը 63 նիշից։
- Դոմենային անունը պետք է պարունակի միայն անգլերեն (նաև ադրբեջաներեն, դոմենային անունների գրանցումը Ադրբեջանի Հանրապետության պետական լեզվով կիրառելու դեպքում) օգտագործվող այբուբեններ, արաբական թվանշաններ (0-9) և գծիկ (-)։
- Դոմենի անվան սկզբում և վերջում չպետք է օգտագործվի գծիկ (-), ինչպես նաև դոմենի անվան մեջ հաջորդական գծիկ (-) նիշեր[2]։
Վերին մակարդակի ազգային դոմեններ |
|---|
| | Գործող | |
|---|
| | Ռեզերվային | |
|---|
| | Չօգտագործվող | |
|---|
| | Չինական | |
|---|
| | Կիրիլյան | |
|---|
| | Հայկական | |
|---|
| | Վրացական | |
|---|
| | Արաբատառ | |
|---|
| | Ոչնչացված | |
|---|
| | Այլ դոմեններ | |
|---|
|
