Քուենյան արհեստական լեզու է՝ ստեղծվածՋոն Թոլքինի կողմից իր Միջերկրի համար՝ որպեսէլֆական լեզու։ Թոլքինը սկսել է աշխատել քուենյայի վրա սկսած 1910-ական թվականներից և ժամանակի ընթացքում փոփոխել այն՝ հասցնելով վերջնական կատարելության։
Քուենյան բարձր էլֆերի լեզուն է, որոնք իրենց կոչում ենքուենդի՝ նրանք, ովքեր խոսում են։ Քուենյա բառը թարգմանվում է որպես «լեզու», քանի որ էլֆերը առաջին խոսող էակներն էին Միջնաշխարհում, սակայն այն երբեմն թարգմանվում է որպես «էլֆերի լեզու»՝ այլ լեզուներին հակադրվելու համար։ Այս լեզվով խոսում են էլդարները՝ վանյարներն ու նոլդորները, բացառությամբ թելերիների, որոնք խոսում են թելերինով, նանդորինով և սինդարինով։ Քուենյան նաև ամենամեծ և ամենաուսումնասիրված էլֆական երկու լեզուներից մեկն է՝ սինդարինի հետ միասին։
Ամենալայնածավալ տեքստը քուենյայով«Մատանիների տիրակալը» սագայում «Մատանիների տիրակալը։ Մատանու եղբայրությունը» գրքում ներկայացված Namárië պոեմն է։ Մեր օրերում քուենյան զարգացվում է թոլքինամանների կողմից՝ ներառելով նորանոր բառեր ու արտահայտություններ և վերաճելով նեո-քուենյա լեզվի։
Քուենյայով ստեղծված ամենալայնածավալ ստեղծագործությունը՝ գրված Թոլքինի կողմից, Namárië պոեմն է, որը ներկայացնում ենք ստորև։
Ai! laurië lantar lassi súrinen, yéni únótimë ve rámar aldaron! Yéni ve lintë yuldar avánier mi oromardi lisse-miruvóreva Andúnë pella, Vardo tellumar nu luini yassen tintilar i eleni ómaryo airetári-lírinen.
Sí man i yulma nin enquantuva?
An sí Tintallë Varda Oiolossëo ve fanyar máryat Elentári ortanë, ar ilyë tier undulávë lumbulë; ar sindanóriello caita mornië i falmalinnar imbë met, ar hísië untúpa Calaciryo míri oialë. Sí vanwa ná, Rómello vanwa, Valimar!
Namárië! Nai hiruvalyë Valimar. Nai elyë hiruva. Namárië!
