| Էդիթ Վիլսոն անգլ.՝Edith Wilson | |
 | |
| Կուսակցություն՝ | Դեմոկրատական կուսակցություն |
|---|---|
| Մասնագիտություն՝ | քաղաքական գործիչ |
| Ծննդյան օր | հոկտեմբերի 15,1872(1872-10-15)[1][2] |
| Ծննդավայր | Ուայթվիլ,Վիրջինիա,ԱՄՆ |
| Վախճանի օր | դեկտեմբերի 28,1961(1961-12-28)[1][3](89 տարեկան) |
| Վախճանի վայր | Վաշինգտոն,ԱՄՆ |
| Թաղված | Վաշինգտոնի ազգային տաճար[4] |
| Քաղաքացիություն | .svg) ԱՄՆ |
| Ի ծնե անուն | անգլ.՝Edith Bolling |
| Հայր | Judge William Holcombe Bolling? |
| Մայր | Sally White?[5] |
| Ամուսին | Վուդրո Վիլսոն և Norman Galt? |
| Ինքնագիր |  |
| Պարգևներ |  |
Էդիթ Վիլսոն (անգլ.՝Edith Wilson,հոկտեմբերի 15,1872(1872-10-15)[1][2],Ուայթվիլ,Վիրջինիա,ԱՄՆ -դեկտեմբերի 28,1961(1961-12-28)[1][3],Վաշինգտոն,ԱՄՆ),ԱՄՆ նախագահՎուդրո Վիլսոնի երկրորդ կինը։1915-1921 թվականներին եղել էԱՄՆ առաջին տիկինը։ Նախագահին հանդիպել է 1915 թվականի մարտին, և նրանք ամուսնացել են ինն ամիս անց։
1919 թվականին նախագահ Վիլսոնըկաթված է ունենում։ Էդիթ Վիլսոնը ուսումնասիրում է բոլոր պետական հարցերը և որոշում՝ որոնք են առավել կարևոր անկողնուն գամված հիվանդ նախագահին ներկայացնելու համար։ Այսպիսով,դե ֆակտո, նա վարեցգործադիր իշխանությունը նախագահի գործունեության ժամկետի մնացած հատվածում՝ մինչև 1921 թվականի մարտ ամիս[6][7]։ Էդիթն առաջին Առաջին տիկինն էր, ով ստանձնել է նախագահական գործառույթներ։
Էդիթ Բոլինգը ծնվել է 1872 թվականի հոկտեմբերի 15-ինՎիրջինիա նահանգի Ուայթվիլ քաղաքում, շրջանային դատարանի դատավոր Ուիլյամ Հոլքոմբ Բոլինգի և Սարա Սալի Սպիրսի (ծննդյան անունը՝ Ուայթ) ընտանիքում[8][9]։ Էդիթը ծնվել է Ուայթվիլի պատմական շրջանում[10]։ Նրա նախնիները Վիրջինիա են եկել Ամերիկայի անգլիական գաղութատիրացման ժամանակաշրջանում[11]։ Հայրական կողմից նրա նախնիներից է եղել Պոկահոնտասը, պաուհատահ ցեղի առաջնորդի դուստրը, ում ամուսինը՝ Ջոն Ռոլֆը, Վիրջինիայի ամենավաղ անգլիացի նորաբնակներից էր և առաջին մարդը, որ զարգացրեցծխախոտի արտադրությունը որպես արտահանվող բերքի[12]։ Ռոլֆի թոռնուհին՝ Ջեյնը, ամուսնացել է հարուստ վաճառական Ռոբերտ Բոլինգի հետ[12]։ Էդիթի տատիկը եղել էԹոմաս Ջեֆերսոնի քույրը, ազգակցական կապ է ունեցել նաևՄարթա Վաշինգտոնի և Ռոբերտ Լիի հետ։
Էդիթը եղել է ընտանիքի 11 երեխաներից (որոնցից երկուսը մահացել են մանուկ հասակում) 7-րդը[13][14]։ Բոլինգները նախքանԱմերիկայի քաղաքացիական պատերազմը եղել են հարուստ, սակայն ստիպված հրաժարվել են իրենց պլանտացիայի տնից, երբ պատերազմի ավարտից հետո չեն կարողացել վճարել հողի հարկեր։ Քաղաքացիական պատերազմից հետո Ուիլյամ Բոլինգը հաստատվել է հոր Ուայթվիլի կալվածքում, որտեղ ծնվել են նրա երեխաների մեծ մասը[14]։
Բոլինգների ընտանիքը եղել էԱմերիկայի Համադաշնային Նահանգների հավատարիմ կողմնակիցը[8]։ Ընտանիքը մեծ էր, բացի ողջ մնացած 9 երեխաներից Էդիթի երկու տատիկները, հորաքույրները, զարմիկները նույնպես ապրում էին ընտանիքի հետ[14]։ Ընտանիքի կանանց մեծ մասի ամուսինները մահացել էին պատերազմում[15]։
Էդիթը ֆորմալ կրթություն քիչ է ստացել, սակայն չի կարելի ասել, որ նա ուսյալ չի եղել։ Քույրերն ընդունվել են տեղական դպրոցներ, Էդիթը՝ ոչ[16]։ Նրա կրթության հարցում մեծ դեր է խաղացել հայրական տատիկը՝ Անն Վիգինգտոն Բոլինգը[17]։Ողնուղեղի վնասվածքի պատճառով նա գամված էր անկողնուն[14], և Էդիթը պատասխանատվություն է կրել նրա հագուստները լվանալու, նրան, ինչպես նաև նրա 26 ընտանի դեղձանիկներին խնամելու համար։ Էդիթին ֆրանսերենի և անգլերենի հիբրիդ լեզվով (Franglais) կարդալ, խոսել, գրել, զգեստներ պատրաստել, կարել, գործել, ասեղնագործել սովորեցրել է տատիկը[8][17]։ Նա աղջկա մեջ սերմանել է հարգանք դեպի պոեզիան ու երաժշտությունը[13], սովորեցրել արագ դատողություններ անել, հստակ կարծիքներ ձևավորել, որոնք Էդիթը կիրառել է հետագա կյանքում[8]։ Ուիլյամ Բոլինգը ընտանիքի համար անգլիական գրականություն էր ընթերցում երեկոները, Էդիթի հետ պարապելու համար ուսուցիչ էր վարձել[8], երբեմն նրան տանում էր իր հետ ճամփորդությունների[16]։
Մանկության տարիներին Էդիթը տպավորված էր իր լսած երգերով ու ժողովրդական հեքիաթներով։ Ամեն երեկո ընտանիքը հավաքվում էր Բոլինգների տատիկի ննջարանում և լսում՝ ինչպես է նա երգեր երգում և ռոմանտիկ սիրո պատմություններ պատմում[17], որոնք մեծ տպավորություն են թողել Էդիթի վրա[8][17]։ Բոլինգները պարբերաբար եկեղեցի էին հաճախում, և Էդիթը բարեպաշտ հավատացյալ էր։
Երբ Էդիթը 15 տարեկան էր, հայրը նրան տարավ Մարթա Վաշինգտոն քոլեջ[16], որը նա ընտրել էր երաժշտական ծրագրի համար[17]։ Վատ պայմանների պատճառով[16] առաջին կիսամյակից հետո նա տուն վերադարձավ[13]։ 17 տարեկան հասակում հայրը Էդիթին ընդունեց Վիրջինիայի Փաուելս իգական դպրոց[16], որտեղ նա անցկացրել է իր լավագույն օրերը[8]։ Վիլյամ Բոլինգը հրաժարվեց դստեր կրթության համար լրացուցիչ վճարել, փոխարենը նրա երեք եղբայրներին որոշեց դպրոց ուղարկել[13]։
Ամուսնացած քրոջը Վաշինգտոնում այցելելու ժամանակ Էդիթը հանդիպում է ականավոր ոսկերիչ Նորման Գոլթին (1864-1908)։ Նրանք ամուսնանում են 1896 թվականի ապրիլի 30-ին և 12 տարի ապրում Վաշինգտոնում։ 1903 թվականին նա ծննդաբերում է որդուն, ով մի քանի օր է ապրում և ծանր ծննդաբերության պատճառով նա այլևս երեխաներ չի ունենում[13]։ 1908 թվականի հունվարին 43 տարեկան հասակում Էդիթի ամուսինը հանկարծամահ է լինում։
1921 թվականին Էդիթ Վիլսոնը նախկին նախագահի հետ թոշակի անցավ Վաշինգտոնի S Street NW-ում գտնվող իրենց տանը։ Հետագայում նա աշխատել է որպեսՎուդրո Վիլսոնի հիմնադրամի տնօրեն։
Էդիթ Վիլսոնը ղեկավարել է «Կանանց ազգային ժողովրդավարական ակումբի» կառավարման խորհուրդը, երբ ակումբը 1924 թվականին պաշտոնապես բացվեց[18]։
1939 թվականին նա հրապարակեց իր հուշերը։
Երբ 1941 թվականի դեկտեմբերի 8-ինՖրանկլին Ռուզվելտ գնաց ԿոնգրեսՓերլ-Հարբորի վրա հարձակումից հետո պատերազմ հայտարարելու, տիկին Վիլսոնը ուղեկցեց նրան[19]։
1961 թվականին տիկին Վիլսոնը ներկա գտնվեց ՆախագահՋոն Քենեդիի երդմնակալության արարողությանը[20]։
SԷդիթ Վիլսոնը մահացել է 89 տարեկանումսրտային անբավարարությունից, 1961 թվականի դեկտեմբերի 28-ին։ Այդ օրը նա պատրաստվում էր լինել Վուդրո Վիլսոնին նվիրված կամրջի բացման պատվավոր հյուրը՝ ամուսնու 105-ամյակի կապակցությամ[21]։ Տիկին Վիլսոնը թաղված է Վաշինգտոնի տաճարում՝ ամուսնու կողքին[22]։
 | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են«Էդիթ Վիլսոն» հոդվածին։ |
| ||||||||||||||||
