Movatterモバイル変換


[0]ホーム

URL:


Jump to content
Wikipedia
Huli

Palekekine

Mai Wikipedia
Mokuʻāina o Palekekine
دولة فلسطين
FlagHōʻailona no ke kūlana
HaeHōʻailona no ke kūlana
Mele aupuni: فدائي (Fidāʾī)
Palapala
Palapala
KapikalaIerusalema (kūhelu),Ramallah (lawelawe)
Kūlanahale nui loaGaza (ma mua o 2023)
ʻŌlelo kūheluʻŌlelo ʻAlapia
AupuniLepupalika pekelala kuapakī
- PeresidenaMahmud Abbas
- PalekikenaMohammad Mustafa
- Luna ʻAhaʻōleloAziz Dweik
ʻAlea
  - Huinanui6,020 (pae ʻia 163)
  - Wai (%)3.5
Helu kanaka
  - Huinanui5,483,450 (pae ʻia 121)
KālāDinar Ioredāne (JOD), Shekel ʻIseraʻela Hou (ILS), Pauna ʻAikupika (EGP)
Kāʻei hola+2
Pāʻālua kelepona+970

Palekekine (ʻōlelo ʻAlapia: فلسطين,Filasṭīn), i kapa pū ʻia kaMokuʻāina o Palekekine (ʻōlelo ʻAlapia: دولة فلسطين,Dawlat Filasṭīn), he ʻāina ia ma ka ʻāpana hema o ka moku ʻāina ʻoLevant maʻAsia Komohana. Ua ʻike ʻia e 146 mau mokuʻāina lālā o kaUnited Nations. Pili ana kona palena i kaʻIseraʻela ma ka ʻākau, ka hikina, a me ke komohana, a meʻAikupika ma ka hema komohana. Ma kona palena hikina, pili pū ʻo ia iāIoredāne. He 6,020 km² ka nui o kona ʻāina, a aia ma laila he 5.3 miliona kanaka. ʻOIerusalema ke kapikala kūhelu o ka ʻāina, akā ʻoRamallah ke kapikala lawelawe.

Mōʻaukala

[E ho'opololei |edit source]

Ka Wā Kahiko

[E ho'opololei |edit source]

Ua noho ʻia ka ʻāina o Palekekine mai ka wā kahiko loa. He wahi paʻa ia ma waena o ʻekolu mau māhele honua, a he alanui ia no ke kālepa a me ke kaua. I ka wā keleawe, ua hoʻokumu kapoʻe Kanaʻana i nā kūlanakauhale-mokuʻāina i hoʻoikaika ʻia e nā aupuni e pili ana, e like me ʻAikupika. I kaWā Hao, ua mālama ʻelua mau aupuni Iudaio, ʻo ʻIseraʻela a meIuda, i ka hapanui o Palekekine.

Ke Kaua a me ka Hoʻokumu ʻAna

[E ho'opololei |edit source]

I ka makahiki 1947, ua hāʻawi ka United Nations i ka ʻāina no ka hoʻokumu ʻana i ʻelua mau mokuʻāina. I ka makahiki 1948, ua hoʻokumu ʻia ka mokuʻāina ʻo ʻIseraʻela, a ua lilo ke koena o ka ʻāina i ka poʻe ʻAlapia Palekekine. Ma ka makahiki 1967, ua hoʻopio ʻo ʻIseraʻela i keKapakai Komohana a me keKapakai o Gaza.

Ka Hoʻolaha Kūʻokoʻa

[E ho'opololei |edit source]

I ka makahiki 1988, ua hoʻolaha kaPLO i ke kūʻokoʻa o ka Mokuʻāina o Palekekine. Ma ka makahiki 1993, ua kākau inoa ka PLO a me ʻIseraʻela i kaʻAelike Oslo, e hoʻokumu ana i kaPalestinian Authority. Ma ka makahiki 2012, ua hoʻololi ka United Nations i ke kūlana o Palekekine i "non-member observer state".

Ke Aupuni

[E ho'opololei |edit source]

He aupuni peresidena-pelekikena ko Palekekine. ʻOMahmoud Abbas ke poʻo aupuni i kēia manawa, a ʻoMohammad Mustafa ke palekikena. ʻO kaPalestinian National Council ka ʻaha kau kānāwai. Ua māhele ʻia ke aupuni i waena o ʻelua ʻaoʻao politika. Mālama ʻoFatah, he ʻaoʻao maʻamau, i ka Kapakai Komohana, a mālama ʻoHamas, he ʻaoʻao koa, i ke Kapakai o Gaza. Ua hoʻokaʻawale ʻia ka ʻāina i 16 mau māhele lawelawe (governorates).

Ka ʻĀina

[E ho'opololei |edit source]

Aia ka ʻāina o Palekekine ma ka ʻāpana o kaFertile Crescent, kahi i kaulana no kona momona a me kona waiwai. He ʻelua māhele nui o ka ʻāina:

Kapakai Komohana

[E ho'opololei |edit source]

He ʻāina mauna ke Kapakai Komohana me nā awāwa momona. Kū kiʻekiʻe nā mauna ʻoMount Nablus,Hebron Hills, a meJerusalem Mountains ma ka ʻāina. ʻOMount Nabi Yunis ka mauna kiʻekiʻe loa, me kona kiʻekiʻe he 1,030 mika. Kahe nā kahawai mai nā mauna a i keawāwa o Ioredāne, a he nui nā pūnāwai a me nā kumuwai e hoʻomomona i ka ʻāina.

Kapakai o Gaza

[E ho'opololei |edit source]

He kahakai ke Kapakai o Gaza ma keKai Mediterania. He ʻāina papu me ke one, akā ua kanu ʻia i nā mea kanu like ʻole. Kaulana kona kahakai lōʻihi no nā awa a me ka lawaiʻa, akā ma muli o ke kaupaona kaua, ua pāpā ʻia ka lawaiʻa ʻana.

He aniau Mediterania ko ka Kapakai Komohana, a he aniau wela semi-arid ko Gaza. ʻO Iulai a me ʻAukake nā mahina wela loa, me ka mahana ma kahi o 33°C. ʻO Ianuali ka mahina anuanu loa, me ka mahana ma kahi o 7°C. Haʻule ka ua ma waena o Nowemapa a me Malaki, me ka ua makahiki he 116 mm ma Gaza.

Ka ʻOihana Waiwai

[E ho'opololei |edit source]

He ʻoihana waiwai kuapakī ko Palekekine. Ma mua o ke kaua o 2024, ua like ke GDP me $40 biliona, a ʻo ke GDP ma kēlā me kēia kanaka he $4,500. Ua emi ka ʻoihana waiwai ma muli o ka paʻa politika a me ke kaupaona kaua.

He koʻikoʻi ka mahiʻai i ka ʻoihana waiwai o Palekekine. Ua kanu ʻia ka 45% o ka ʻāina i nā lāʻau ʻōlive, a kaulana ka ʻāina no kona waiwai ʻōlive maikaʻi. Kanu pū ʻia nā hua ʻai a me nā mea ʻai ʻē aʻe, akā ua pilikia ka mahiʻai ma muli o ka paʻa ʻana o ka wai a me nā palena ʻāina.

Ua kūkulu ʻia nā hana lima like ʻole ma Palekekine. Hana ʻia nā lole, nā mea ʻai i hoʻopaʻa ʻia, nā lāʻau lapaʻau, nā mea kūkulu hale, a me nā pōhaku kūkulu. ʻOHeberona ke kikowaena o ka hana lima, kahi e hana ʻia ai ka hapanui o nā waiwai kūʻai.

ʻOihana Malihini

[E ho'opololei |edit source]

He mea nui ka ʻoihana malihini i ka waiwai o Palekekine. Kipa mai nā malihini he nui i nā wahi kapu o nā hoʻomana ʻekolu ma Ierusalema a meBetelehema. Ma ka makahiki 2010, ua kipa mai 4.6 miliona malihini i ka ʻāina. ʻO ka hōʻino politika ka mea e keʻakeʻa ana i ka ulu ʻana o kēia ʻoihana.

Nā Kānaka

[E ho'opololei |edit source]

Noho ma Palekekine he 5.3 miliona kanaka. ʻO ka hapanui hepoʻe ʻAlapia Palekekine. Ma ka ʻaoʻao hoʻomana, he 93%Mohameka, 6%Kalikiano, 0.5%Samaritana, a 0.5%Druze. ʻO ka ʻōlelo ʻAlapia ka ʻōlelo kūhelu o ka ʻāina, akā kamaʻāina nā kānaka i ka ʻōlelo Hebera a me ka ʻōlelo Pelekania.

Noho pū kekahi mau lāhui ʻē aʻe ma Palekekine. Aia nā kaiāuluBedouin ma ke Kapakai Komohana, me ka nui ma kahi o 40,000 kānaka. Noho nā poʻeʻAmenia,Kuradi,ʻAsuria,Romani, a meʻApelika ma nā kūlanakauhale nui, ʻo ia hoʻi ʻo Ierusalema a me Betelehema.

ʻOihana Hoʻonaʻauao

[E ho'opololei |edit source]

He 96.3% ka helu hoʻopaʻa naʻauao ma Palekekine, he helu kiʻekiʻe ma ke ʻano honua. Ua kūkulu ʻia he kahua hoʻonaʻauao paʻa me 14 kulanui, 18 kula kulanui, 20 kula kaiaulu, a me 3,000 kula. ʻO keKulanui National o An-Najah maNablus ke kulanui nui loa o ka ʻāina, a ua kaulana keKulanui o Al-Quds ma Ierusalema a me keKulanui o Birzeit no ko lākou ʻike ʻepekema a me nā papahana noiʻi.

Nā Kumu Waiwai

[E ho'opololei |edit source]

Aila a me ka Pele Honua

[E ho'opololei |edit source]

He waiwai nui ka aila a me ka pele honua no Palekekine. Aia he 3 biliona barela aila ma lalo o ka ʻāina, a he nui ka pele honua ma kahi i kapa ʻia ʻoGaza Marine. Ke kūkulu ʻia nei nā wahi hoʻopuka ikehu lā e hoʻemi ai i ka hilinaʻi ʻana i ka ikehu mai waho mai.

Heʻōmuku kēia mea. Inā hiki iā ʻoe ke ʻōlelo Hawaiʻi, ekōkua mai i kaholomua ʻana i kēia mea.
Kiʻi ʻia mai "https://haw.wikipedia.org/w/index.php?title=Palekekine&oldid=100194"
Māhele:

[8]ページ先頭

©2009-2026 Movatter.jp