Ta'nPholynn (Polynnish:Polska), nyPobblaght y Pholynn (Rzeczpospolita Polska) dy h-oikoil, ny çheer 'synOarpey Veanagh.[7][8] T'ee çhemmit liorishy Ghermaan da'n sheear, liorishy Phobblaght Çheck asy Clovack da'n jiass, liorishyn Ookraan,y Velaroosh asy Litaan da'n shiar, as liorishy Vooir Valtagh asQueiggey Kaliningrad (paal Rooshagh) da'n twoaie. Ta'n Pholynn 312,696 km2 er eaghtyr, as lesh shen t'ee ny70-oo çheer smoo 'sy theihll as ny 9-oo çheer smoo 'syn Oarpey. Ta ny smoo na 38 millioonyn dy 'leih 'sy çheer, as lesh shen t'ee ny34-oo çheer smoo 'sy theihll rere sleih-earoo[9] as nane jeh ny çheeraghyn smoo pobbylagh 'synUnnaneys Oarpagh.
Ta bunneeaght y steat Polynnagh kianglt keayrtyn lesh doltys yChreestiaght liorish y reilleyderMieszko I ayns 966 BNJ, nar va'n steat coodaghey thalloo va unnane as thalloo yn Pholynn noa-emshiragh. Ayns 1025 haink y Pholynn dy ve nyreeriaght as ayns 1569, vacopharteeys foddey eddyr ee asDiucaght Vooar y Litaan shickyrit liorish fo-screeuUnnaneys Lublin, as yn unnaneys shen goaill toshiaght rishCo-unnaneys y Pholynn-Litaan. Huitt y Co-unnaneys ayns 1795 as vathalloo yn Pholynn rheynnit magh eddyrReeriaght y Phroosh,Impiraght y Roosh asyn Austeyr. Hooar y Pholynn e neuchrogheydys reesht myr yNah Phobblaght Pholynnagh ayns 1918, lurgy Chied Chaggey Dowanagh, agh v'ee currit fo stiureyyn Ghermaan Natseeagh asyn Unnaneys Soveidjagh car yNah Chaggey Dowanagh. Va ny smoo na shey millioonyn dy heyranee caillt ec y Pholynn 'sy Nah Chaggey Dowanagh, as ee girree magh shiartanse dy vleeantyn ny yei myrDeynphobblaght yn Pholynn çheusthie jeh'nVlock Hiar, fo cleayney lajer Soveidjagh.
Car nyh-Irreeyn magh ayns 1989, va'nreirey cummynagh currit haart as haink y Pholynn dy ve currit er enney myr "Trass Pobblaght y Pholynn" rere y bunraght. Ta'n Pholynn nysteat unnaneagh, as t'ee jeant seose jeh sheyqueiggaghyn jeig (Polynnish:województwo). Ta'n Pholynn ny h-oltey jeh'nUnnaneys Oarpagh, ynRCAH,ny h-Ashoonyn Unnaneysit, yReagheydys Traghtee Dowanagh, as ynRCTL.
Ta tooilley mean ayns Wikimedia Commons bentyn rish:
y Pholynn.
|
|---|
| Steatyn kionedeeagh | |
|---|
| |
|---|
| | Y Danvarg | |
|---|
| Reeriaght Unnaneysit | |
|---|
|
|---|
Ardjyn er lheh as kionedeeaght sthie oc | | Finnlynn | |
|---|
| Norlynn | |
|---|
| Reeriaght Unnaneysit | |
|---|
|
|---|
- 1 Goll tessen y joarey cliaghtagh eddyr yn Oarpey as mooar-rheynn elley.
- 2 Coontit myr ayrn jeh'n Oarpey son cooishyn cultooragh, politickagh, as shenndeeagh agh ta soit 'syn Aishey Heear.
- 3 Taellanyn keayin ayns naboonys yn Oarpey rang-oardit marish y vooar-rheynn hene ga nagh vel ad soit er yn ymmyr vooarheeragh.
- 4 Gurnit lesh yToiag Chasherick ta kionedeeaght eck son Ard-valley yn Phaab.
Ronney |
|
|---|
Austeyr, yn ·Çheck, y ·Cheeprey, y ·Çheer Injil, y ·Chroit, y ·Clovack, y ·Clovean, y ·Danvarg, y ·Estaan, yn ·Finnlynn ·Ghermaan, y ·Ghreag, y ·Iddaal, yn ·Latvey, y ·Litaan, y ·Lucsemburg ·Nerin ·Pholynn, y ·Phortiugal, y ·Rank, y ·Romaan, y ·Spaainey, y ·Toolynn, y ·Ungaar, yn ·Valta, y ·Velg, y ·Vulgeyr, y | |
| Reagheydys Chonaant yn Atlantagh Hwoaie (RCAH) |
|---|
| Olteynyn | Albaan, yn ·Chanadey, y ·Çheck, y ·Çheer Injil, y ·Chroit, y ·Clovack, y ·Clovean, y ·Danvarg, y ·Eeslynn, yn ·Estaan, yn ·Finnlynn ·Ghermaan, y ·Ghreag, y ·Iddaal, yn ·Latvey, y ·Litaan, y ·Montenegro ·Lucsemburg ·Norlynn ·Pholynn, y ·Phortiugal, y ·Rank, y ·Reeriaght Unnaneysit ·Romaan, y ·Spaainey, y ·Steatyn Unnaneysit, ny ·Toolynn, y ·Turkee, y ·Ungaar, yn ·Vassadoan Hwoaie, y ·Velg, y ·Vulgeyr, y |
|---|
|
|---|
| Eddyrashoonagh | |
|---|
| Ashoonagh | |
|---|
| Çheer-oaylleeagh | |
|---|
| Ellyneyryn | |
|---|
| Sleih | |
|---|
| Elley | |
|---|
52°N20°E / 52°N 20°E /52; 20