Montenégyro (Montenégyro ñe'ẽme:Crna Gora) ha'e peteĩtetã hekosãsóva ojejuhúvaEuropa ipehẽngue ñemby kuarahyresẽyguápe, upeVaykã yvyapýpe,para Adriátiko rembe'ýpe. Ijerére ojejuhu yvate gotyo tetãVónia ha Hesegovína ha tetãSévia; tetãAváña ojejuhu ñemby kuarahyresẽ ngotyo;Kyoasia kuarahyreike gotyo; haSévia ojejuhu jey kuarahyreike gotyo.[3] Ijyvy apekue ohupyty amo 13 812 km²,[1] ha ipype oiko amo 625 266 tetãygua, ojeipapaháicha ary 2011-pe. Montenégyro léi guasúpe oĩ ko tetã itavusu mokõi: Itáva tenondegua ha tuichavéva hínaPodgorica, upe ambuéva, itavusu upe mburuvichavete ymaguare róga oĩháme ha mba'eguasúva Montenégyro hembiasakuére hínaCetiña,[4] kó távare oje'e ha'eha Tavetã Itavusu Yma.
Heta sa'ary aja, Montenégyro rekuái,Séta mburuvichavete ra'y rekuái ojehero upe aja, oñembohasa va'ekue ñemoñare ha ñemoñarére, umi tetã ambuéva omoañete Montenégyro isãsoha upeAmandaje Berlin pegua (ary 1878-pe), upe guive oiko ko Mburuvi Montenégyro. Oiko rire upeÑorairõ Guasu Peteĩha, Montenégyro oñembojoajuSévia rehe ojapo hag̃ua tetã pyahu, tetã héravaMburuvi umi Sévia, Kyoásia ha Elovéña retãygua ha opa rire upeÑorairõ Guasu Mokõiha ko mburuvi pyahu oike Jugolávia Tekoha Tavakuairetã Joapy ipype, ko tetãme opyta Montenégyro oñembojei meve ary 1992-pe.
Oñembojei rire, Montenégyro oike upe tetã pyahu hérava Jugolávia Tavakuairetã Joapy ha ára 4 jasykõi ary 2003 guive oñembojoaju Sévia rehe ojapo kojoaty héravaSévia ha Montenégyro. Ára 21 jasypo ary 2006-pe oñemoañete jey Montenégyro hekopeteĩha ha hekosãsoha, upéicha ko tetã ohupyty jey isãso ára3 jasypoteĩ ary 2006-pe.
Ko tetã réraMontenégyro ñe'ẽme ha'e hínaCrna Gora, he'iséva «yvyty hũ», upéicha hína ojehecha upe yvytyrysýi héravaÁype Ndinára pegua upepara Adriátiko guive.[5] Montenégyro réraguaraníme oukaraiñe'ẽ rupive upe Venésia ñe'ẽgui; upéicha oiko avei heta ñe'ẽ ambuévape,ingleñe'ẽ,Alemañañe'ẽ haPoytugañe'ẽ oipuru ko ñe'ẽngueMontenegro.
- Táva tuichakuéra Montenégyro pegua