| Tavakuairetã Kirigitã |
|---|
| Estado miembro laUnión Económica Euroasiática |
 Poyvi |  Ha'erã'i
|
|
Tetã Momorãhéi:Kirigitã Retã Momorãhéi
|
 |
Tavusu (ha táva tuichavéva) | Biskek |
|---|
| Ñe'ẽnguéra | Kirigitãñe'ẽ Rrusiañe'ẽ |
|---|
| Tetãygua réra | Kirigitãygua térã Kirigísagua |
|---|
| Tekuái reko | Tavakuairetãamandaje rape |
|---|
| • Tendota | Sooronbay Jeenbekov |
|---|
| • Sãmbyhyhára peteĩha | Sapar Isakov |
|---|
| Tetã Amandaje | Consejo Supremo de Kirguistán |
|---|
Hembiasa •OAKK •RASSK •RSSK Sãso •Ojeikuaauka •Oñemoañete •Revolusiõ 1ha •Revolusiõ 2ha | 1924-1926 1926-1936 1936-1991 Unión Soviética pegua 31/08 ary1991 25/12 ary1991 24 jasyapy ary2005 14 jasyrundy ary2010 |
|---|
| Yvy apekue | Ñemoĩha 87.º |
|---|
| • Opaite | 199 951[1]km² |
|---|
| •Y (%) | 3,6 % |
|---|
| Tembe'y | 4573 km[1] |
|---|
| Y rembe'y | 0 km[1] |
|---|
| Yvyty yvatevéva | Pico Jengish Chokusu |
|---|
| Ava hetakue | Ñemoĩha 110.º |
|---|
| • Hetakue | 5 548 042[2] hab. (est. 2013) |
|---|
| •Typy'ũ | 27,4 hab./km²* |
|---|
| PIB (PPA) | Ñemoĩha 139.º |
|---|
| • Opaite(2016) | US$ 21.000 sua[3] |
|---|
| •Per cápita | US$ 3467 |
|---|
| PIB (nominal) | Ñemoĩha 147.º |
|---|
| • Opaite(2016) | US$ 5.794 sua[3] |
|---|
| •Per cápita | US$ 956[3] |
|---|
| IDH (2015) | 0,664[4] (120.º) – Mbytegua |
|---|
| Viru | Som kirguís (KGS) |
|---|
| Ára | UTC + 6 |
|---|
| •Arahakúpe | ndorekói |
|---|
| ISO Jehero | 417 / KGZ / KG |
|---|
| Tetã renda tee Ñandutíme | .kg |
|---|
| Tetã pumbyry papapy | +996 |
|---|
| Tetã puhoe papapy | EXA-EXZ |
|---|
| COI Jehero | KGZ |
|---|
Atyvete ONU, OSCE, CEI, CEEA, OCS, OCE, IFAD, IOM, IOC, ISO, UEE, OTSC |
| Opaite Tetã Yvýgui |
| [editar datos en Wikidata] |
Kirigitã (Kirigitãñe'ẽme:Кыргызстан,Kırgızstan;Rrusiañe'ẽme:Киргизия,Kirguíziya), hérava aveiKirigísa, ha héra teeTavakuairetã Kirigitã (Kirigitãñe'ẽme:Кыргыз Республикасы,Kırgız Respublikası; Rrúsiañe'ẽme:Кыргызская Республика,Kyrgýzskaya Respúblika), ha'e peteĩtetã hekosãsóva oguereko'ỹvaparápe osẽ hag̃ua ha ijyvy apekue yvyty ha yvytyrysýi memete, ojejuhúvaMbyte Ásia-pe,[5] ijerére ojejuhuChína,Kasahitã,Tajikitã haUvekitã. Itavusu ha itáva orekovéva tekovekuéra ipype ha'eBiskek.
Tetã Kirigitã rembiasakue oñemyasãi amo 2.000 ary rupive ha ipype oike opaichagua avano'õ ha tetã ymaguare. Iñemíramo jepe, ijyvy apekue yvyty ha yvytyrysýi memete rehe –upéicha ko tetã oñangarekoheko tee ymaguare rehe– Kirigitã rehe ohasa hetaite tetã guasu ymaguare oñemu hag̃ua, ijyvýre ohasa upe "Aopo'i Rape" ha hetaite tape ambuéva ojeipuru va'ekue oñeñemu hag̃ua ha ojeguata hag̃ua tetã kuarahyreikegua guive tetã kuarahyresẽygua peve. Ijyvy apekue oikóramo jepe opaichagua te'ýi ha avano'õ hekosãsóva yma guive, Kirigitã oimékuri tetã ambuéva ipoguýpe, ha ohupyty isãso opa rireUnión Soviética ary 1991-pe.
Kirigitã heta ohekáramo jepe ani hag̃ua umi te'ýi ha avano'õ oime ijyvýpe oñorairõ,[6][7] ha oñoñepu'ã,[8] oheka oñemoporã pirapire mba'apo ñemohenda,[9][10] ha ani hag̃ua umiaty ojokuaikuaáva oñorairõ avei,[11] ikatu oho gueteritavakuairetãamandaje rape rupi ha oiko gueteri tetã peteĩ rekóicha. Ñepu'ã Kirigitã retãyguanguéra ojapókuri jasyrundy ary2010-pe omosẽ tendotaKurmanbek Bakiyev ha omohenda léi guasu pyahu.
Tetã ñe'ẽ,Kirigitãñe'ẽ, ojogua Tuykía ñe'ẽnguéra, oñeñe'ẽ aveiRrusiañe'ẽ. Amo 5 548 042[2] tekovekuéra oiko Kirigitã, ojeipapaháicha ary 2013-pe.