Tetã Israel Israel Poyvi Ha'erã'i
Tetã Momorãhéi:התקווה Hatikva evréo ñe'ẽme : «Ta'arõmby») Tavusu(ha táva tuichavéva) Herusalẽ [ 1] Ñe'ẽnguéra Evréo ñe'ẽ haÁraveñe'ẽ Tetãygua réra israeli Tekuái reko Tavakuairetã amandajerapépe [ 1] Tendota Isaac Herzog (יצחק הרצוג)Benjamin Netanyahu (בִּנְיָמִין נְתַנְיָהוּ)Tetã Amandaje Knéset Sãso •Ñesãmbyhy ñepyrũ •ONU heko me'ẽ • Ojekuaauka delTetãnguéra Ñemoirũ 25 jasyrundy ary1920 29 jasypateĩ ary1947 14 jasypo ary1948 Yvy apekue Ñemoĩha 151.º • Opaite22 145[ 2] km² • Y (%)2 Tembe'y 1006km Y rembe'y 273 km Yvyty yvatevéva Monte Merón Ava hetakue Ñemoĩha 96.º • Hetakue8 720 400[ 2] hab. (2017 ) • Typy'ũ 392 hab./km²* PIB (PPA )Ñemoĩha 54.º • Opaite(2017) US$ 316 120 millones[ 3] • Per cápita US$ 36 378[ 3] PIB (nominal) Ñemoĩha 34.º • Opaite(2017) US$ 339 990 millones[ 3] • Per cápita US$ 39 125[ 3] IDH (2015)[ 4] 19.º ) – Iporãite Viru Nuevo shéquel (₪,ILS Ára EET (UTC +2 ) • Arahakúpe EEST (UTC +3 )ISO Jehero 376 / ISR / IL Tetã renda tee Ñandutíme .il,ישראל.Tetã pumbyry papapy +972Tetã puhoe papapy 4XA-4XZ, 4ZA-4ZZTetã aviõ papapy 4X Mba'yrumýi papapy tee IL COI Jehero ISR Atyvete
BIS ,
BSEC ,
CERN ,
BERD ,
IADB ,
IAEA ,
BIRF ,
OACI ,
CPI ,
COE ,
ITUC ,
OMGI ,
OEA [ 1] Opaite Tetã Yvýgui ↑ Israel he'i Herusalẽ itavusu tee hína ha ojerure opaite ko táva toime ipoguýpe,Paletína ojerureKuarahyresẽ Herusalẽ itavusurã.[ 5] [ 6] ↑ Ojeipapa aveiKuarahyresẽ Herusalẽ haGolã yvytykuéra .↑ Oĩ avei tekoha ha táva ojapo IsraelPaletína retãme.[editar datos en Wikidata
Israel —héra tee hínaTetã Israel (evréo ñe'ẽme :מְדִינַת יִשְרָאֵל Medinat Yisra'el ,Oje'e :[mediˈnat jisʁaˈʔel] ;áraveñe'ẽme : دولة إِسرائيلDawlat Isrā'īl ,Oje'e :[dawlat ʔisraːˈʔiːl] )— ha'e peteĩtetã hekosãso ojejuhúvaKuarahyresẽ Aguĩgua yvy pehẽnguéme,para Yvy mbytépe rembe'y ñemby kuarahyresẽyguápe. Ijerére ojejuhu yvate gotyo tetãLívano , kuarahyresẽ ngotyo ojejuhu tetãSíria haHorytáña , tetãPaletína kuarahyresẽ ngotyo hetãvoreSihorytáña ha kuarahyreike gotyo ojejuhu hetãvoreGása , ñemby kuarahyreike gotyoEhíto ha ñemby gotyo ojejuhuparapyte Akava ,para Pytãme . Israel retãme oiko amo 9 sua tapichakuéra,[ 2] hudío ijypykue hína, Israel añónte voi tetã hudío peteĩva.[ 7] musulmã ,Kiritóre ojeroviáva ,druso kuéra ha tapichakuéra Samariagua, upéicha avei oiko tapicha aty michĩvéva ijerovia ambuéva ha ijypykue opaichagua. Itavusu, tetã rekuái henda tee ha itáva tuichavéva hínaHerusalẽ ; oñoñemuvehápe hína távaTel Aviv-Yafo ha ojejuhuvehápemba'eapopyha hína távaHaifa .
Tetã Israel ko'ãgagua ojehechakuaa ijypy hínaYvy Israel ymaguare (ארץ ישראל Eretz Yisrael ), ñeimo'ã mba'eguasuitévahudio jeroviápe amo 3000 ary ojapo guive.[ 8] Ñorairõ Guasu Peteĩha opa rire ha oiko aja upeMburuvi otománo ñemboja'o, peTetãnguéra Ñemoirũ omoañete toikoPaletína Tavetã Joaju ipoguýpe ojaposégui peteĩ «tetã rekoha hudiokuérape guarã».[ 9] 1947 -pe,ONU omoañete Paletína toñemboja'o mokõi Tetãre, peteĩva Tetã Hudío ha ambuéva Tetã Árave.[ 10] 14 jasypo ary1948 -pe, Tetã Israel oikuaaukákuri isãsohague, upe rire oikoIsrael ñorairõ 1948 pegua umi ko tetã ijerére oimévare, tetã aravekuéra noñeĩséi ONU rembiapokue. Israel ipu'aka heta jey ñorairõme ha upéicha oñemoañete isãsoha, ombotuichave avei ijyvy apekue Tetã Hudío ONU hembiapokue ypýgui. Upe guive, Israel ha heta tetãnguéra áraveoñombohovái , heta oñorairõ ha ojehecha oiko ñerairõ ko ára gueteri.[ 11] Ehítore haHorytáñare , ha oñeha'ãmeme oiko avei py'aguapy jekupytyha akoiguávaPaletínare .[ 12] [ 13]
Israel ha'e voi tetã oikóvajekopytyjoja oporombuekoviáva rapépe ha oñesãmbyhývaamandajerape rupi.[ 7] Knéset yvypóra ñakãrapu'ã rechaukaha porãitéva ha oñemotenonde umiKuarahyresẽ Aguĩgua tetã ambuéva mbytépe.[ 14]
