Kuatiajopyha ojejaporaẽva, techapyrã ojejuhúva muséope ha ojoguáva upe mákina ojaporaẽ karaiGutenberg Bible. Mba'e omoambueite tapichakuéra rekove, pya'eve ha porãve omog̃uahẽ opavavépe marandu ha mba'ekuaarã, upéicha hasy'ỹ jajoguasévo aranduka térã jaikuaasévo mba'épa ojehu marandu'asãi ojehaíva rupive.
Yvypóra ohejaraẽ mba'e oñemoñe'ẽ hag̃ua oiporukuévo mba'epe itágui ijapopyre, upe rire,Ára Ymaguare oñepyrũ oiporu mba'eyvyramáta rogue, rakã térãpapíro ka'águi ijapopyre.[7] Parchment and paper later emerged as important substrates for bookmaking, introducing greater durability and accessibility.[8] Yma guive ojehecha aranduka apo opaichaguágui heta yvýpe ha'évaChína,Kuarahyresẽ Ag̃uigua,Európe haÑemby Ásia.Ára Mbytegua pukukuévo oñepyrũ ojeikuaaukave umi aranduka katéva ha mba'ekuaáva, ombojehe'áva jehaipy ha ta'anga.[9][10] Ojejaporaẽ mboyve upe mákina aranduka ojapokuaáva, ha'évakuatiajopyha, omotenonde karaiGutenberg Bible, tapichakuéra ojapo va'erã aranduka ipo jeiporu añónte, upéicha arandukakuéra hepyite ha ijojaha'ỹ.[11]
Kuatiajopyha ojejaporaẽrõguare sa'ary XV jave mba'eguasu kuatiañe'ẽ apópe, mba'e ombopyahu ha omoporãveite.[12] Kuatiajopyha avei oñemoporãve ára jehasávo ojapo pya'eve ha hetave hag̃uáicha umi aranduka. Avéi ojehecharaẽtekoiterape apohárape térã haiháraderecho, oñangarekokuáava aranduka haihára rembiapóre ani hag̃ua ojekopia reíva.[13]
Sa'ary XX pukukuévo katu ojehecharaẽ tembiporu pyahu opaichagua, ha'eháicha umi mákina ohaikuaáva, kombutadóra ha mbokuatiaha. Oñemoporãvévo kombutádora rembiporukuéra sa'ary XXI ñepyrũme, oñemotenonde umi mákina omoñe'ẽkuaa ha omombe'ukuaa aranduka umi nomoñe'ẽkuaáivape. Oñepyrũ jave ñemongeta he'íva oiméne opáta térã ikangytaha aranduka apo, hetave oñevende ha ojeikuaaukave arandukakuéra.[14] Additionally, efforts to make literature more inclusive emerged, with the development of Braille for the visually impaired and the creation of spoken books, providing alternative ways for individuals to access and enjoy literature.[15][16]
↑«Indian Paintings before the Creation of the Mughal Atelier».Indian Painting: From Cave Temples to the Colonial Period. Boston: Museum of Fine Arts. 2006. pp.11–25.
↑«Penmen and Painters: The Arts of the Book».Islamic Arts. London: Phaidon. 1997. pp.193–220.
↑«The Arts of the Book in Ilkhanid Iran».The Legacy of Genghis Khan. New York. 2002. pp.134–167.