Étika térãtekoporã rembikuaa ha'earandupykuaapy vorekue oipyguarávaavareko,[1][2] mba'e ojehechakuaáva hekokatuha ramo ha umi ojehechakuaáva hekope'ỹha ramo,[3][4] iporãva ha ivaíva,[4]tekoporã (jepokuaa ha tembiapoukapy ojehechakuaáva iporãha ramo),[5]tekomarangatu,vy'apavẽ ha umi mba'e jajapo va'erã jaiko oñondivepa hag̃ua.
Ko étika javegua oñemohakã mbohapýre:metaétika ha'e upe oipyguaráva mba'éichapa oñepyrũ ha mba'épa he'ise opamba'e étika reheguáva,étika ohekome'ẽva ha'e upe ohekáva mba'épa ikatu ohechaukaite mba'épa hekokatúva ha hekope'ỹva avarekópe ha upeétika purupyrã katu oipyguara mba'e oñombohováiva ha apañuái ikatu jajuhu jaikóvo étika he'iháicha.[6][7]
Sapy'ánte oĩ ombojehe'áva térã oiporu ñe'ẽ he'isejojáva ramóicha ko'ã étika hatekoporã, jepémo étika ha'e tekoporã ikatu ojehechakuaáva heta avano'õme térã oparupi yvy ape ári, tekoporã katu ojehecha peteĩ avano'õntepe, upe rire étika ha'e avei tembikuaaty oipyguaráva tekoporã.[5] Étika nomoheñóiri umi apañuái ikatúva ou tekoporãgui, opy'amongeta katu hese.[8] Étika ojesareko umi tembiapo tekoporã rehegua, ha'éva mba'ejajapóva jajaposégui, taha'e ha'éva ñane'añórõ, jaikojoapárõ térã jaikórõ opavave renondépe.[9] Étika ndaha'éi omombe'umínte térã omañamínte umi tembiapo rehe, oñeha'ãmba katu ohekávo iporãrõ térã ivaírõ, ojepy'amongetávo ha oñemongetávo avareko rehe.[10]
Étika ñehesa'ỹijo oñepyrũ oikoraẽ oipyguaráva arandupykuaatyGyrésia Ymaguarépe, ha oñemyasãi opaichaguápemarandeko pukukuévo, ikatu jahecha hembiasakue rupive iñambueitehague mba'éichapa oñemyesakã ha oñeikũmby étika ha tekoporã opaichaguáva oñemoĩva yvypóra rekove apytépe.
Jepémo akóinte étika ojehecha arandupykuaaty rakã ramo, oñemyasãi avei heta tembikuaa rupi, umíva apytépe jajuhuavakuaaty,tekovekuaaty,virurekokuaa,marandeko,jokuaikuaa,avarekokuaa hatupãkuaaty.[11]