Vietnam foi parte daChina Imperial por máis dun milenio, dende o -111 ata o 938. Os vietnamitas conseguiron a independencia despois de conseguir a vitoria naBatalla do río Bạch Đằng. Floreceron sucesivas dinastías reais, e a nación estendeuse xeograficamente e politicamente nosueste asiático, ata que a Península de Indochina foicolonizada polos franceses a mediados do século XIX. Despois daocupación xaponesa na década de 1940, os vietnamitas loitaron contra o goberno francés naprimeira guerra de Indochina, expulsándoos en 1954. Vietnam foi dividida politicamente en dous estados, Vietnam do Norte e do Sur. Os conflitos entre os dous intensificáronse, coa forte intervención dosEstados Unidos, na que se coñece comoguerra de Vietnam. A guerra rematou coa vitoria norvietnamita en 1975.
Vietnam foi unificado baixo un gobernocomunista pero permaneceu empobrecida e politicamente illada. En 1986, o goberno iniciou unha serie dereformas económicas e políticas que significaron para Vietnam o camiño da integración no mundo económico.[4] No 2000, estableceu relacións diplomáticas con moitas nacións. Dende o 2000, o crecemento económico de Vietnam situouse entre os máis altos do mundo,[4] e, no 2011, tivo os máis altos indicadores de crecemento entre as 11 meirandes economías.[5] As reformas económicas deron como resultado a súa unión áOrganización Mundial do Comercio no 2007.
Porén, malia os avances que experimentou nos últimos anos, o país aínda padece de altos niveis de desigualdade, disparidade de acceso á asistencia sanitaria, e falta de igualdade de xénero.[6][7][8][9][10]
A maior parte da súa historia estivo gobernada por varias dinastías doImperio Chinés e propias. Vietnam obtivo a súa independencia nos inicios doséculo X e a súa autonomía total un século despois. O período de goberno das dinastías nativas rematou a mediados doséculo XIX, cando o país foi colonizado porFrancia. Durante asegunda guerra mundial, oXapón ocupou Vietnam; pero respectou a autoridade francesa por ser oGoberno de Vichy colaboracionista coa súa aliada, a Alemaña nazi. Foi cara a fin deste conflito cando os xaponeses trataron de exterminar o poder francés por sospeitar dun apoio a unha invasión aliada. Nesta situación,Ho Chi Minh proclamou a República Democrática de Vietnam.
En 1978, Vietnam invadiu aKampuchea Democrática dePol Pot e precipitou a caída do seu réxime. Mantivo uns 100.000 soldados durante toda a década dos oitenta. A finais da década dos noventa, comezaron as negociacións para restabelecer relacións diplomáticas cos Estados Unidos e a comezos do século XXI, Vietnam comezou a recibir axuda estadounidense co que se considera superado o "Trauma Vietnam".
Un tambor de bronceDong Song, feito arredor do -800 durante aIdade de Bronce. Museo Guimet, París.
De acordo coas lendas vietnamitas, membros de varias tribos naceron do matrimonio entre Lạc Long Quân (rei dragón) e Âu Cơ (deusa madriña), e a historia de Vietnam data de hai máis de 4.000 anos. Porén, as fontes fiables indican que os vietnamitas ou a historia do seu país data de hai uns 2.700 anos. No ano de -258, Thuc Phan fundou o reinoÁu Lac (formado pola unión de Áu Viet e Lac Viet -Van Lang), no norte de Vietnam.
Moitos historiadores consideran que a civilización Dong Son é común a moitos pobos doSueste asiático. No208 a.C., a Dinastía Qin, chamada tamén "Triệu Đà", estableceu un estado coñecido como "Nam Việt", o cal estaba localizado ó sur daChina e do Delta do río Vermello. O significado histórico da orixe de Nam Việt é motivo de controversias xa que para algúns estudosos o devantido territorio estaba baixo rexencia chinesa, mentres que para outros constitúe xa un período de independencia. Dende o-111 a.C. ata oséculo X Vietnam estivo baixo o mando de diferentes dinastías chinesas.
En938,Ngô Quyền logrou derrotar ás forzas chinesas naBatalla do río Bạch Đằng e logrou a independencia despois dun milenio baixo control dos chineses. DenominadaĐại Việt, a nación viviu a súa idade de ouro durante as Dinastías Lý e Trần. Durante o reinado desta última, Đại Việt puido defenderse de tres intentos de invasión dosmongois en 1257, 1284-85 e 1287-88. Despois da breve Dinastía Hồ, a independencia de Đại Việt foi brevemente interrrompida poladinastía Ming da China, pero foi restaurada porLê Lợi, o fundador da dinastía Lê.
Mapa da expansión dopobo vietnamita cara ao sur,Nam Tien, dende 1069 a 1757.
Noséculo XV, ofeudalismo acadou o seu máximo esplendor, especialmente durante o reinado do EmperadorLê Thánh Tông. Entre os séculosXI eXVIII, osvietnamitas expandíronse ó sur nun proceso que chamaron nam tiến (expansión sur e que os levou a conquistar oReino de Champa (o cal desapareceu definitivamente como estado) e parte doimperio Khmer (Kampuchea Krom).
A finais da dinastía Lê, Vietnam sufriu conflitos civís, primeiro co apoio que os chineses deron á Dinastía Mac, a cal desafiou o poder da dinastía Lê, e despois, coa derrota da dinastía Mac que supuxo o retorno da anterior. Daquela, o poder foi dividido entre os Señores Trịnh do norte e os Señores Nguyễn do sur, o que levou ó país a un novo conflito: a guerra civil Trịnh-Nguyễn que durou máis dun século. A guerra rematou cando os irmáns Tây Sơn derrotaron ós señores e estableceron unha nova dinastía. Porén, o seu goberno non durou e foron derrotados polos remanentes dos Señores Nguyễn coa axuda dosfranceses, quen estableceron aDinastía Nguyễn.
A independencia de Vietnam rematou a mediados doséculo XIX, cando o país foi colonizado polo Imperio francés. A administración francesa impuxo significativos cambios políticos e culturais na sociedade vietnamita. Impúxose un sistema de educación moderna occidental, ocristianismo, desenvolveuse o cultivo detabaco,té ecafé. Os franceses ignoraron o clamor pola independencia e os dereitos civís, o que deu lugar ó xurdimento de movementos políticos nacionalistas e líderes comoPhan Boi Chau,Phan Chu Trinh, o EmperadorHam Nghi eHo Chi Minh. Os franceses mantiveron o dominio das súas colonias ata asegunda guerra mundial, cando osxaponeses invadiron aPenínsula Indochina. Os recursos naturais de Vietnam foron explotados poloXapón para as súas campañas militares enMyanmar,Malaisia e aIndia.
Nos últimos anos da guerra, o movemento nacionalista deHo Chi Minh desafiou ós franceses. Despois da derrota do Xapón, as forzas nacionalistas de Indochina enfrontáronse a Francia no que se chamou aprimeira guerra de Indochina (1945 -1954). Os franceses foron derrotados e fixeron unha retirada das súas colonias. Porén, os países que combateran nesta primeira Guerra de Vietnam, dividiron o país polo paralelo 17 enVietnam do Norte eVietnam do Sur.
Vietnam é unharepública socialista. O dereito de voto é dado aos cidadáns de máis de 18 anos. Opresidente é o xefe do estado, mentres que o primeiro ministro é o xefe do goberno. O presidente é nomeado polo parlamento.Nguyễn Phú Trọng é o presidente de Vietnam desde o ano2016.
O sistema xudicial baséase sobre o dereito francés e sobre as teorías comunistas. O poder lexislativo é exercido por unha soa cámara composta de 450 asentos renovados cada 5 anos.
Vietnam é membro daASEAN (Asociación das Nacións de Asia do sueste).
Vietnam ten unha gran diversidade lingüística, pois ten 55 linguas, repartidas en 6 a 7 grupos etnolingüísticos. A lingua oficial é ovietnamita, que se escribe con caracteres latinos. Ovietnamita é unha das poucas linguas deExtremo Oriente que pasou dun sistema ideográfico (próximo á grafía chinesa) aoalfabeto latino. A utilización desta transcrición latina está en vigor no ensino dende1918 e oficialízase a partir da independencia.
Vietnam está dividido en 58 provincias (tinh) e 5 municipalidades controladas polo goberno central ao mesmo nivel que as provincias (thành phố trực thuộc trung ương).
As provincias divídense endistritos (huyện), cidades provinciais (thành phố trực thuộc tỉnh), ecidades (thị xã), que se subdividen encidades (thị trấn) ou concellos (xã).
Vietnam está situado na península oriental daIndochina entre aslatitudes 8° e 24° N e aslonxitudes 102° e 110° E. Abarca unha superficie total de 331 210 km2[11] ou 331,699 km2.[12] A lonxitude combinada das fronteiras terrestres do país é 4 639 km, e a súa costa é 3 444 km.[13] No seu punto máis estreito, na provincia central deQuảng Bình, o país ten tan só 50 km de ancho, aínda que se ensancha até alcanzar uns 600 km no norte.[14] O territorio de Vietnam é maioritariamente montañoso e densamente boscoso, cunha superficie chan que non supera o 20 %. As montañas representan o 40 % da superficie do país.[15] e os bosques tropicais cobren ao redor do 42 %.[16] O delta do río Vermello, no norte, é unha rexión chan, de forma aproximadamente triangular, que abarca 15 000 km2,[17] é máis pequeno, pero está máis intensamente desenvolvido e máis densamente poboado que odelta do río Mekong no sur. Antigamente era unha enseada dogolfo de Tonkín, pero ao longo dos milenios foise enchendo condepósitos de aluvións fluviais.[18][19] O delta, que cobre uns 40 000 km2, é unha chaira de baixa altitude que non supera os 3 m porencima do nivel do mar en ningún punto. Está atravesado por un labirinto de ríos e canles que transportan tal cantidade de sedimentos que o delta avanza entre 60 e 80 m cara ao mar cada ano.[20][21] Azona económica exclusiva de Vietnam (en) abarca 41 7663 km² nomar da China Meridional.[22]
Cordilleira Hoàng Liên Sơn, a cordilleira que inclúe oFansipan, a cima máis alta da península indochina.
No ano 2007, Vietnam tiña unha poboación de 85.262.000 habitantes. A esperanza de vida é de 71 anos. O 94.3% da poboación está alfabetizada. A media de fillos por muller é de 1,89.
A etnia Kihn representa o 87 por cento da poboación e é a principal habitante das cidades e das terras chairas, deixando ao resto dos grupos étnicos o predominio das áreas montañosas.
O 50 % da poboación é menor de 25 anos.
Evolución da demografía entre 1961 e 2003 (cifra daFAO, 2005). Poboación en milleiros de habitantes.
A cociña vietnamita caracterízase polo uso de salsas de peixe e o emprego de vexetais. Algúns dos pratos máis comúns son o "chả giò" (Roliño de primavera), "gỏi cuốn" (Rolo de verán), "phở" ou o "canh chua".
↑A grafía "Viet Nam" ou a forma vietnamita completa marcada "Việt Nam" ás veces úsase en inglés polos medios de comunicación locais e gobernamentais. De feito, "Viet Nam" está formalmente designado e recoñecido poloGoberno de Vietnam, asNacións Unidas e aOrganización Internacional para a Estandarización como o nome estandarizado do país.
↑The South China Sea is referred to in Vietnam as the East Sea (Biển Đông).VietNamNet News, ed. (10 de decembro de 2012)."China continues its plot in the East Sea". Arquivado dendeo orixinal o 16 de agosto de 2013. Consultado o 16 de febreiro de 2013.
↑"Vietnam".The World Factbook. Central Intelligence Agency. 17 de xaneiro de 2024. Arquivado dendeo orixinal o 10 de xuño de 2021. Consultado o 7 de setembro do 2025.
Herring, George C. (2001).America's Longest War: The United States and Vietnam, 1950–1975 (4th edition).
Jahn, G.C. (2006). "The dream is not yet over". In Fredenburg P., Hill B. (eds.):Sharing rice for peace and prosperity in the Greater Mekong Subregion. Victoria, Australia: Sid Harta Publishers. p. 237–240.
Karrnow, Stanley (1997).Vietnam: A History (2nd edition). Penguin.ISBN 0-14-026547-3.
McMahon, Robert J. (1995).Major Problems in the History of the Vietnam War: Documents and Essays.
Tucker, Spencer (ed.) (1998).Encyclopedia of the Vietnam War. 3-volume reference set; also one-volume abridged edition (2001).
.svg%26amp%3blang%3dgl)
.jpg)
.gif)
.jpg)
