  | |||||
| |||||
| Localización | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| |||||
| Capital | Cracovia | ||||
| Poboación | |||||
| Lingua oficial | lingua polaca | ||||
| Relixión | Igrexa católica | ||||
| Xeografía | |||||
| Superficie | 1.164 km² | ||||
| Datos históricos | |||||
| Creación | 3 de maio de 1815 | ||||
| Disolución | 6 de novembro de 1846 | ||||
| Organización política | |||||
| Forma de goberno | república | ||||
| Moeda | Zlóti de Cracóvia(pt) | ||||
República de Cracovia, tamén coñecida comoCidade Libre de Cracovia,[1] foi un Estado creado noCongreso de Viena, garantido polos tres países veciños,Rusia,Prusia eAustria, que existiu entre1815 e1846.
Foi un remanente doGran Ducado de Varsovia, que foirepartido entre os tres Estados anteriormente citados en1815. E tamén foi un centro de axitación a favor dunhaPolonia independente. En1846, a raíz da fracasada sublevación contra os austríacos, foi anexionada poloImperio austríaco.[2]
A República de Cracovia foi instituída en1815 por decisión doCongreso de Viena.[3] O paladín desta proposta foi otsarAlexandre I, que durante as negociacións entrePrusia,Austria eRusia propuxo a instauración deCracovia eToruń como cidades libres.
Finalmente, Toruń quedou en mans dePrusia, mentres queCracovia e os seus arredores instauráronse nun país "libre, independente e estritamente neutral" baixo a protección doImperio ruso, oReino de Prusia e oImperio austríaco, dotado dunha certa autonomía de acordo cunhaconstitución, que foi redactada polo duqueAdam Jerzy Czartoryski e garantida polos Estados asinantes do acordo, e que foi reformada en1818.[3]
O novo Estado non tiña, porén, autoridade para ditar a súa propia política internacional, de modo que os seus intereses quedaron representados polos tres poderes garantes.
Deste xeito, ditos Estados aseguraban a situación perdurábel da Cidade Libre e a ausencia de tropas no seu territorio.
En contrapartida,Cracovia acubillaría a espías e desertores que fuxiran ao seu territorio.
A Cidade Libre de Cracovia foi a única parte donapoleónicoGran Ducado de Varsovia que se mantivo máis ou menos independente despois de 1815. O resto foi atribuído principalmente a Rusia (oReino do Congreso), e secundariamente a Prusia (oGran Ducado de Posen ouPoznan).
A data oficial de instauración do Estado foi o3 de maio de1815 baixo a protección das tres potencias responsábeis dasreparticións de Polonia a finais doséculo XVIII.
Estaba formada pola cidade deCracovia e os seus arredores.
A constitución outorgada en1815 poloCongreso de Viena foi reformada en1818. Unha "Comisión de Organización", formada por senadores da Cidade Libre, ocupouse de redactar a novaconstitución e organizar a administración daCidade-Estado. En particular, nomeouse unha "Comisión Campesiña" con vistas a regular o status legal destes.
Esta constitución amosaba unha certa orixinalidade, dentro das normas doAntigo Réxime dos seus Estados veciños, como a abolición daservidume, a liberdade de palabra e de reunión, a prohibición por parte das autoridades de confiscar bens e a prohibición dos arrestos arbitrarios. Garantía a igualdade de todos ante a lei e a inviolabilidade da propiedade privada, e o predominio da lingua polaca. A relixión do Estado era o catolicismo, pero os demais cristiáns tiñan tamén asegurados todos os dereitos civís, e os crentes doutras relixións, a tolerancia e a protección da lei.
O poder lexislativo exercíase por unha Asemblea de representantes da cidade, das vilas, da Universidade, da Igrexa católica e da Xustiza. O poder executivo radicaba nun Senado de trece membros: o presidente e oito senadores escollidos pola Asemblea de representantes, dous senadores nomeados pola Igrexa e outros dous senadores designados pola Universidade.
As leis inspirábanse noCódigo napoleónico, que estaba en vigor no Gran Ducado de Varsovia desde1808. A lingua oficial era opolaco. A Cidade Libre podía comerciar sen taxasaduaneiras con Rusia, Prusia e Austria. A Universidade Iguelónica de Cracovia podía admitir estudantes dos territorios polacos baixo do dominio das tres potencias veciñas.
A Asemblea tiña competencias lexislativas e de control. Reuníase unha vez ao ano para aprobar os orzamentos, controlar o traballo dos funcionarios estatais e para elixir senadores e outros cargos. Porén, a constitución subordinaba a súa iniciativa á aprobación do Senado, que tiña o dereito, durante o ano seguinte, de suspender a realización das decisións da Asemblea no caso de que esta non obtivese a aprobación de, polo menos, 7/8 dos votos.
O sufraxio activo na República estaba nas mans de profesores da universidade, mestres, artistas, clero secular, directores de fábricas e talleres, comerciantes máis importantes, propietarios de pousadas e de casas que pagasen polo menos 50 zlotys de impostos de propiedade.
Aos candidatos á Asemblea de representantes e ao Senado se lles exixía ter completado estudos nunha universidade polaca. Estaban exentos desta regra os antigos funcionarios do Gran Ducado de Varsovia e os membros nomeados polos países garantes.
A Cidade Libre de Cracovia tivo o primeiro gobernorepublicano auténtico nahistoria de Polonia, e tamén foi a primeira república moderna doleste de Europa.[Cómpre referencia]
Durante ainsurrección de 1830-1831 contra os rusos,[4] Cracovia serve como base aos patriotas do reino de Polonia, que así poden recibir armas. Tras o fracaso desta insurrección, a Cidade Libre perde rapidamente a súa autonomía, cada vez con máis restricións á súa constitución. Desde1836 a1841, Cracovia foi ocupada polo exército austríaco.
En1846 a Cidade sublévase contra os ocupantes austríacos,[5][6] pero a insurrección foi rapidamente reprimida e Austria anexionou o territorio de Cracovia o6 de novembro de1846.[7]
A República de Cracovia creouse a partir da porción suroeste doGran Ducado de Varsovia, na marxe esquerda dorío Vístula. A súa superficie era de 1.234 km² (segundo outras fontes, 1.164) e compartía fronteiras coImperio ruso, oReino de Prusia e oImperio austríaco.
No seu territorio encontrábanse, ademais deCracovia, 224 vilas, das cales en torno ao 60 % estaban en mans privadas, e tres cidades privadas,Chrzanów,Trzebinia eNowa Góra.
En1815 contaba con 95.000 habitantes, e en torno a1843, 146.000, dos cales máis ou menos o 85 % erancatólicos e o resto, na súa maioría,xudeus (14 %).
A familia máis poderosa da República de Cracovia eran osPotocki de Krzeszowice, propietarios de 11 vilas. Porén, a maioría dos membros desta poderosa familia vivían en Cracovia para levar aos nenos á escola e participar activamente na vida política daCidade-estado.
 | A Galipedia ten unportal sobre:Rusia |
 | Commons ten máis contidos multimedia sobre: República de Cracovia |
