Movatterモバイル変換


[0]ホーム

URL:


Saltar ao contido
Wikipediaa Wikipedia en galego
Procura

Metro

Este é un dos 1000 artigos que toda Wikipedia debería ter
Na Galipedia, a Wikipedia en galego.

Para outras páxinas con títulos homónimos véxase:Metro (homónimos).
Metro
Imaxe
Identificadores
Freebase/m/04sf9Editar o valor en Wikidata
Thesaurus do NCIC41139Editar o valor en Wikidata
OpenAlexC151011524Editar o valor en Wikidata
Fontes e ligazóns
Wikidata C:Commons

Ometro é aunidadefundamental delonxitude, pertencente óSistema Internacional de Unidades. O seu símbolo ém. Definiuse inicialmente como a 10 000 000 parte docuadrante domeridiano terrestre, mais actualmente, o metro defínese como a lonxitude do traxecto percorrido polaluz nobaleiro durante un intervalo detempo de 1/299 792 458 desegundo (Unidade de Base ratificada pola 17ªCXPM -1983).

Etimoloxía

[editar |editar a fonte]

As raíces da etimoloxía do vocábulometro poden trazarse ata o verbo grego μετρέω (transliteradometreo, "medir, contar ou comparar") e o substantivo μέτρον (metron, "medida"), que se empregaban para medidas físicas, para a métrica e por extensión para a moderación ou evitar o extremismo (como en "ter unha resposta medida"). O rango de usos tamén se atopaba nolatínmetior, mensura e noutras linguas.

O lema ΜΕΤΡΩ ΧΡΩ (metro khro) aparece no selo daOficina Internacional de Pesos e Medidas (BIPM), que era unha expresión do estadista e filósofo gregoPitaco de Mitilene e se traduce como "Emprega medida!", chamando tanto pola medida como pola moderación. A palabrametro chegou a partir dofrancésmètre.

Múltiplos e submúltiplos

[editar |editar a fonte]

Poden empregarse os prefixos doSistema Internacional de Unidades (SI) para denotar múltiplos e submúltiplos do metro como se mostra na táboa:

1 metro equivale a
10−24yottámetros101decímetros
10−21zettámetros102centímetros
10−18exámetros103milímetros
10−15petámetros106micrómetros
10−12terámetros109nanómetros
10−9xigámetros1010ångströms
10−6megámetros1012picómetros
10−4miriámetros1015femtómetros
10−3quilómetros1018attómetros
10−2hectómetros1021zeptómetros
10−1decámetros1024yoctómetros

Algunhas destas unidades empréganse máis raramente. Así, as distancias longas adoitan expresarse en quilómetros,unidades astronómicas (149,6 Gm),anos luz (10 Pm) ouparsecs (31 Pm), máis que en Mm, Gm, Tm, Pm, Em, Zm ou Ym; "30 cm", "30 m" e "300 m" son máis comúns que "3 dm", "3 dam" e "3 hm", respectivamente.

Poden empregarse os vocábulosmicron[1] emillimicron no canto demicrómetro (μm) enanómetro (nm), mais esta práctica está desaconsellada.[2] A palabramicra está oficialmente rexeitada.[3]

Equivalencias noutras unidades

[editar |editar a fonte]
Unidade do SI
expresada en unidades non do SI
Unidade non do SI
expresada en unidades do SI
1 metro1,0936iarda1 iarda0,9144metros
1 metro39,370polgadas1 polgada0,0254metro
1centímetro0,39370polgadas1 polgada2,54centímetros
1 metro1×1010ångström1 ångström1×10−10metros
1milla terrestre1609,344metros
1milla náutica1852metros
10,3048metros

Na táboa, "polgada" e "iarda" refírense a "polgada internacional" e "iarda internacional".[4] O símbolo "≈" significa "aproximadamente igual a"; o símbolo "≡" significa "igual por definición" ou "exactamente igual a".

Historia da definición do metro

[editar |editar a fonte]

Primeiras medicións

[editar |editar a fonte]
Definición antiga do metro como a dezmillonésima parte da metade dunmeridiano terrestre.

Durante toda a historia leváronse a cabo intentos de unificación das distintas medidas co obxecto de simplificar os intercambios, facilitar o comercio e o cobro xusto dosimpostos. En 1671Jean Picard mediu a lonxitude dunpéndulo cun período de doussegundos noObservatorio de París. Atopou un valor de 440,5 liñas datoesa de Châtelet, que acababa de ser renovada. Propuxo unha toesa universal (en francés,Toise universelle) que era o dobre da lonxitude do péndulo.[5][6] Porén, descubriuse axiña que a lonxitude dese péndulo varía co lugar: o astrónomo francésJean Richer medira unha diferenza do 0,3% de lonxitude entreCayenne (naGüiana Francesa) e enParís.[7][8][9]

Jean Richer eGiovanni Domenico Cassini mediron a paralaxe de Marte entre París e Cayenne cando Marte estaba máis próximo áTerra en 1672. Chegaron a un valor para a paralaxe solar de 9,5 segundos de arco, equivalente a unha distancia Terra-Sol duns 22 000 raios terrestres. Foron tamén os primeiros astrónomos en ter acceso a un valor preciso e fiable para o raio da Terra, que fora medido polo seu colega Jean Picard en 1669 como 3 269 000 toesas. As observaciónsxeodésicas de Picard limitáronse á determinación da magnitude da Terra considerada como unhaesfera, mais o descubrimento feito por Jean Richer volveu a atención dos matemáticos cara á súa desviación dunha forma esférica.[10][11][12]

DesdeEratóstenes, os xeógrafos utilizaron a medición dos arcos meridianos para avaliar o tamaño do globo terráqueo. Desde finais do século XVII, axeodesia preocupouse de medir a Terra, para determinar non só o seu tamaño, senón tamén a súa forma. De feito, primeiro tomada como esfera, a Terra foi entón considerada como unesferoide de revolución. No século XVIII, a xeodesia estaba no centro dos debates entrecartesianos enewtonianos en Francia, porque era o medio para demostrar empiricamente ateoría da gravitación universal. Ademais da súa importancia para o mapeo, a determinación da figura da Terra era entón un problema de suma importancia enastronomía, xa que o raio da Terra era a unidade á que se referían todas as distancias celestes.[13][14]

Meridiano terrestre

[editar |editar a fonte]
Panteón de París

NaRevolución Francesa, xunto con outros desafíos considerados necesarios para osnovos tempos, nomeáronse comisións de científicos para uniformar os pesos e as medidas, entre os que estaba a lonxitude. A tarefa foi ardua e complexa. Considerouse empregar como padrón a lonxitudo dopéndulo nunsegundo a unhalatitude de 45°, pero acabou descartándose por non serun modelo completamente obxectivo.[15] O 7 de outubro de 1790 esa comisión aconsellou a adopción dun sistema decimal e o 19 de marzo de 1791 aconsellou a adopción do termomètre ("medida"), unha unidade básica de lonxitude, que definiron como igual a unha dezmilionésima parte do cuadrante de meridiano, a distancia entre opolo norte e oecuador ao longo do meridiano de París.[16][17][18][19] Se este valor se expresase de xeito análogo a como se define amilla náutica, corresponderíase coa lonxitude de meridiano terrestre que forma un arco de 1/10 de segundo degrao centesimal. En 1793, aConvención Nacional adoptou a proposta.[20]

AAcademia de Ciencias Francesa encargou unha expedición dirixida porJean Baptiste Joseph Delambre ePierre Méchain, de 1792 a 1799, que intentou medir con precisión, mediante un sistema de triangulación, a distancia entre unha espadana enDunkerque e ocastelo de Montjuïc deBarcelona[21] na lonxitude doPanteón de París.[22] Esta porción do meridiano de París ía servir de base para a lonxitude do meridiano que conectaba o polo norte co ecuador. De 1801 a 1812 Francia adoptou esta definición do metro como a súa unidade oficial de lonxitude baseándose nos resultados desta expedición combinados cos daMisión Xeodésica ao Perú.[23]

No século XIX, axeodesia viviu unha revolución cos avances nasmatemáticas, así como o progreso dos instrumentos e métodos de observación. A aplicación dométodo de mínimos cadrados ás medidas do arco dos meridianos demostrou a importancia dométodo científico na xeodesia. Por outra banda, a invención dotelégrafo permitiu medir arcos paralelos e a mellora do péndulo reversible deu lugar ao estudo docampo gravitatorio da Terra. Unha determinación máis precisa da forma da Terra apareceu despois da medición doArco Xeodésico de Struve (1816–1855) e deu outro valor para a definición deste estándar de lonxitude. Isto non invalidou o metro, senón que resaltou que os progresos científicos permitirían unha mellor medición do tamaño e forma da Terra.[24][25][26][27]

En 1832,Carl Friedrich Gauss estudou o campo magnético terrestre e propuxo engadir osegundo ás unidades básicas do metro e oquilogramo na forma dosistema CGS (centímetro, gramo, segundo). En 1836 fundou a Magnetischer Verein, primeira asociación científica internacional, en colaboración conAlexander von Humboldt eWilhelm Edouard Weber. Axeofísica precedeu áfísica e contribuíu ao desenvolvemento dos seus métodos. Tratábase principalmente dunhafilosofía natural que tiña como obxecto o estudo de fenómenos naturais como o campo magnético terrestre, osraios e a gravidade. A coordinación da observación dos fenómenos xeofísicos en diferentes puntos do globo foi de enorme importancia e estivo na orixe da creación das primeiras asociacións científicas internacionais. A fundación do Magnetischer Verein foi seguida da Medida do Arco de Europa Central (en alemán:Mitteleuropaïsche Gradmessung) por iniciativa deJohann Jacob Baeyer en 1863, e pola daOrganización Meteorolóxica Internacional cuxo segundo presidente, o meteorólogo e físico suízo,Heinrich von Wild representou a Rusia noComité Internacional de Pesos e Medidas (CIPM).[28][29][30][31][32]

Barra de platino e iridio

[editar |editar a fonte]
izquierda

Ferdinand Rudolph Hassler foi elixido membro daAmerican Philosophical Society o 17 de abril de 1807. Levara aos Estados Unidos unha gran colección de libros científicos e numerosos instrumentos e estándares científicos, entre eles un metro estándar fabricado en París en 1799. Un longo curso de formación especial en Suíza, Francia e Alemaña convertérano nun dos máis destacados especialistas en xeodesia práctica no seu país a principios do século XIX. En 1816 foi nomeado primeiro superintendente doSurvey of the Coast. A parte creativa de Hassler viuse no deseño de novos instrumentos de levantamento. O máis orixinal foi un aparello que implicaba unha idea elaborada por el en Suíza e perfeccionada en América. No canto de poñer diferentes barras en contacto durante o proceso de medición da liña de base, utilizaba catro barras de ferro de dous metros fixadas xuntas que sumaban oito metros de lonxitude e o contacto óptico. Xa en febreiro-marzo de 1817, Ferdinand Rudolph Hassler estandarizou as barras do seu dispositivo que realmente estaban calibradas co metro. Esta última converteuse na unidade de lonxitude da xeodesia nos Estados Unidos.[33][34][35][36]

O uso do metro por Ferdinand Rudolph Hassler na investigación costeira contribuíu á introdución daMetric Act of 1866 que permitía o uso do metro nos Estados Unidos e probablemente tamén tivo un papel na elección do metro como unidade científica internacional de lonxitude e na proposta da European Arc Measurement para "establecer unhaoficina internacional europea de pesos e medidas".[37][38]

En 1867, na segunda conferencia xeral daAsociación Internacional de Xeodesia celebrada enBerlín, discutiuse a cuestión dunha unidade de lonxitude estándar internacional para combinar as medidas feitas en diferentes países para determinar o tamaño e a forma da Terra.[39][40][41] A conferencia recomendou a adopción do metro en substitución da toesa e a creación dunha comisión internacional do metro, segundo a proposta deJohann Jacob Baeyer,Adolphe Hirsch eCarlos Ibáñez e Ibáñez de Ibero que idearan dous estándares xeodésicos calibrados no metro para trazar o mapa de España.[42][39][41][43] A trazabilidade da medida entre o toesa e o metro asegurouse mediante a comparación do estándar español co estándar ideado porBorda eLavoisier para o levantamento do arco do meridiano que conecta Dunkerque con Barcelona.[44][43][45]

Na década de 1870 e á luz da precisión moderna, celebráronse unha serie de conferencias internacionais para deseñar novos estándares métricos. A Convención do Metro (Convention du Mètre) de 1875 obrigaba a establecer unhaOficina Internacional de Pesos e Medidas (BIPM) permanente que se situaría enSèvres, Francia. Esta nova organización debía construír e conservar un prototipo de barra de medición, distribuír prototipos métricos nacionais e manter comparacións entre eles e os estándares de medida non métricos. A organización distribuíu tales barras o 28 de setembro de 1889 na primeira Conferencia Xeral de Pesos e Medidas, establecendo o "metro portotipo internacional" como a distancia entre dúas liñas nunha barra estándar composta por unha aliaxe de 90% deplatino e un 10% deiridio, medido nopunto de fusión do xeo. O novo padrón foi depositado en cofres situados nos subterráneos do pavillón de Breteuil enSèvres, Oficina de Pesos e Medidas, nos arredores de París.[21]

A comparación dos novos prototipos do metro entre si e co metro do Comité implicou o desenvolvemento de equipos de medida especiais e a definición dunha escala de temperatura reproducible. O traballo determometría do BIPM levou ao descubrimento de aliaxes especiais deferro-níquel, en particular oinvar, polo que o seu director, o físico suízoCharles-Edouard Guillaume, recibiu oPremio Nobel de Física en 1920.[46]

Lonxitude de onda

[editar |editar a fonte]

En 1873,James Clerk Maxwell suxeriu que a luz emitida por un elemento podía usarse como estándar tanto para o metro como para osegundo. Estas dúas cantidades poderían usarse para definir a unidade de masa.[47]

En 1893, o metro estándar foi medido por primeira vez cuninterferómetro porAlbert A. Michelson, o inventor do dispositivo e defensor do uso dalgunhalonxitude de onda particular como estándar de lonxitude. En 1925, ainterferometría estaba en uso regular no BIPM. Non obstante, o prototipo internacional mantívose como estándar ata 1960, cando a XI Conferencia de Pesos e Medidas adoptou unha nova definición de metro en 1960:

1. 650. 763,73 veces alonxitude de onda no baleiro da radiación laranxa do átomo decripton-86.[48]

A precisión era cincuenta veces superior á do padrón de 1889.[21]

Velocidade da luz

[editar |editar a fonte]

A definición dada na XVII Conferencia Xeral daOficina Internacional de Pesas e Medidas, vixente dende 1983, é a seguinte:[21]

Un metro é a distancia que percorre a luz no baleiro durante un intervalo de 1/299 792 458 de segundo.[49]

A precisión desta definición é trinta veces superior á do prototipo de 1960[21] e fixou a velocidade da luz no baleiro como exactamente 299 792 458 m/s.[49]

Liña de tempo

[editar |editar a fonte]
A liña do tempo amósanos como foi mudando a definición do metro en distintas épocas:
  • 21 de outubro de1983: defínese o metro coma a distancia percorrida polaluz no baleiro durante 1/299 792 458segundos.
  • 20 de outubro de1960: a XI Conferencia Xeral de Pesas e Medidas define o metro como 1 650 763,73 oscilacións no baleiro da onda da radiación emitida polo salto cuántico entre 2p10 e 5d5 dun átomo de86cripton.
  • 6 de outubro de1927: a VII Conferencia Xeral de Pesas e Medidas define o metro como a distancia entre as dúas marcas do padrón deplatino cun 10% deiridio a 0°C e 1atmosfera.
  • 28 de setembro de1889: a I Conferencia Xeral de Pesas e Medidas define o metro como a distancia entre as dúas marcas do padrón de aliaxe deplatino cun 10 % deiridio a 0°C.
  • 10 de decembro de1799: defínese o metro cun padrón de prata (o primeiro padrón, construído o23 de xuño dese mesmo ano).
  • 1795: créase un padrón provisional delatón.
  • 30 de marzo de1791: defínese o metro como a dez millonésima parte dun meridiano dentro dun cuadrante (un cuarto da circunferencia polar da terra).
  • 8 de maio de1790: defínese o metro coa distancia percorrida por un péndulo determinado que ten un hemiperíodo dunsegundo.

Unidades derivadas

[editar |editar a fonte]

O metro dá orixe a diversas unidades compostas ou derivadas, como:

Notas

[editar |editar a fonte]
  1. Definicións noDicionario da Real Academia Galega e noPortal das Palabras paramicron.
  2. Taylor & Thompson 2003, p. 11.
  3. Definicións noDicionario da Real Academia Galega e noPortal das Palabras paramicra.
  4. Astin & Karo 1959
  5. texte, Picard, Jean (1620–1682). Auteur du (1671).Mesure de la terre [par l'abbé Picard].Gallica(eninglés). pp. 3–4. Consultado o2018-09-13. 
  6. Bigourdan, Guillaume (1901).Le système métrique des poids et mesures ; son établissement et sa propagation graduelle, avec l'histoire des opérations qui ont servi à déterminer le mètre et le kilogramme. University of Ottawa. Paris : Gauthier-Villars. pp. 6–8. 
  7. Poynting, John Henry; Thomson, Joseph John (1907).A Textbook of Physics(eninglés). C. Griffin. pp. 20. 
  8. Picard, Jean (1620–1682) Auteur du texte (1671).Mesure de la terre [par l'abbé Picard](eninglés). pp. 3–5. 
  9. Bond, Peter, (1948- ...). (2014).L'exploration du système solaire. Dupont-Bloch, Nicolas. ([Édition française revue et corrigée] ed.). Louvain-la-Neuve: De Boeck. pp. 5–6.ISBN 9782804184964.OCLC 894499177. 
  10. Clarke & Helmert 1911, p. 802.
  11. "Première détermination de la distance de la Terre au Soleil | Les 350 ans de l'Observatoire de Paris".350ans.obspm.fr. Consultado o2019-05-14. 
  12. Buffet, Loriane."Cassini, l'Astronome du roi et le satellite – Exposition virtuelle".expositions.obspm.fr(enfrancés). Consultado o2019-05-14. 
  13. Clarke & Helmert 1911, p. 801.
  14. Badinter, Élisabeth (2018).Les passions intellectuelles. Normandie roto impr.). Paris: Robert Laffont.ISBN 978-2-221-20345-3.OCLC 1061216207. 
  15. Estrada, H. Ruiz, J. Triana, J.El origen del metro y la confianza en la matemáticaArquivado 17 de xaneiro de 2017 enWayback Machine., 2011, ISSN 0120-6788, págs. 89-101.
  16. Tipler, Paul A.; Mosca, Gene (2004).Physics for Scientists and Engineers (5th ed.). W.H. Freeman. p. 3.ISBN 0716783398. 
  17. Agnoli, Paolo (2004).Il senso della misura: la codifica della realtà tra filosofia, scienza ed esistenza umana(enitaliano). Armando Editore. pp. 93–94,101.ISBN 9788883585326. Consultado o 13 de outubro de 2015. 
  18. Rapport sur le choix d'une unité de mesure, lu à l'Académie des sciences, le 19 mars 1791(enfrancés). Gallica.bnf.fr. 15 de outubro de 2007. Consultado o 25 de marzo de 2013. 
  19. Paolo Agnoli and Giulio D’Agostini,'Why does the meter beat the second?,' decembro de 2004 pp.1–29.
  20. Oxford English Dictionary, Clarendon Press 2nd ed.1989, vol.IX p.697 col.3.
  21. 21,021,121,221,321,4Denis Guedj,El metro del mundo, Anagrama, Barcelona, 2000,ISBN 84-339-7018-6, págs. 330-331
  22. Ramani, Madhvi."How France created the metric system".www.bbc.com(eninglés). Consultado o2019-05-21. 
  23. Levallois, Jean-Jacques (1986)."La Vie des sciences".Gallica(enfrancés). pp. 288–290, 269, 276–277, 283. Consultado o2019-05-13. 
  24. Clarke & Helmert 1911, pp. 803–804.
  25. Ibáñez e Ibáñez de Ibero, Carlos (1881).Discursos leidos ante la Real Academia de Ciencias Exactas Fisicas y Naturales en la recepcion pública de Don Joaquin Barraquer y Rovira(PDF). Madrid: Imprenta de la Viuda e Hijo de D.E. Aguado. pp. 70–78. 
  26. "Nomination of the Struve geodetic arc for inscription on the World Heritage List"(PDF). Consultado o2019-05-13. 
  27. Hirsch, Adolphe (1861)."Expériences chronoscopiques sur la vitesse des différentes sensations et de la transmission nerveuse".E-Periodica(enfrancés).doi:10.5169/seals-87978. Consultado o2021-04-18. 
  28. Débarbat, Suzanne; Quinn, Terry (2019-01-01)."Les origines du système métrique en France et la Convention du mètre de 1875, qui a ouvert la voie au Système international d'unités et à sa révision de 2018".Comptes Rendus Physique(eninglés)20 (1–2): 6–21.ISSN 1631-0705.doi:10.1016/j.crhy.2018.12.002. 
  29. Géophysique in Encyclopedia Universalis. Encyclopedia Universalis. 1996. pp. Vol 10, p. 370.ISBN 978-2-85229-290-1.OCLC 36747385. 
  30. "History of IMO".World Meteorological Organization(eninglés). 2015-12-08. Arquivado dendeo orixinal o 20 de outubro de 2020. Consultado o2021-03-16. 
  31. "Wild, Heinrich".hls-dhs-dss.ch(enalemán). Consultado o2021-03-16. 
  32. "Heinrich VON WILD (1833-1902) in COMlTÉ INTERNATIONAL DES POIDS ET MESURES. PROCÈS-VERBAUX DES SÉANCES. DEUXIÈME SÉRIE. TOME II. SESSION DE 1903."(PDF).BIPM. 1903. Arquivado dendeo orixinal(PDF) o 24 de xaneiro de 2021. Consultado o 10 de xuño de 2021. 
  33. Poupard, James (1825).Transactions of the American Philosophical Society2. Philadelphia: Abraham Small. pp. 234–240, 252–253, 274, 278. 
  34. Cajori, Florian (1921)."Swiss Geodesy and the United States Coast Survey".The Scientific Monthly13 (2): 117–129.ISSN 0096-3771. 
  35. Clarke, Alexander Ross (1873).XIII. Results of the comparisons of the standards of length of England, Austria, Spain, United States, Cape of Good Hope, and of a second Russian standard, made at the Ordnance Survey Office, Southampton. With a preface and notes on the Greek and Egyptian measures of length by Sir Henry James.Philosophical Transactions163 (Londres). p. 463.doi:10.1098/rstl.1873.0014. 
  36. Bigourdan 1901, pp. 8, 158–159.
  37. "Metric Act of 1866 – US Metric Association".usma.org. Consultado o2021-03-15. 
  38. Bericht über die Verhandlungen der vom 30. September bis 7. October 1867 zu BERLIN abgehaltenen allgemeinen Conferenz der Europäischen Gradmessung(PDF)(enalemán). Berlín: Central-Bureau der Europäischen Gradmessung. 1868. pp. 123–134. 
  39. 39,039,1Hirsch, Adolphe (1891)."Don Carlos IBANEZ (1825–1891)"(PDF).Bureau International des Poids et Mesures. p. 8. Consultado o 22 de maio de 2017. 
  40. "BIPM – International Metre Commission".www.bipm.org. Consultado o 26 de maio de 2017. 
  41. 41,041,1"A Note on the History of the IAG".IAG Homepage. Consultado o 26 de maio de 2017. 
  42. Ross, Clarke Alexander; James, Henry (1873-01-01). "XIII. Results of the comparisons of the standards of length of England, Austria, Spain, United States, Cape of Good Hope, and of a second Russian standard, made at the Ordnance Survey Office, Southampton. With a preface and notes on the Greek and Egyptian measures of length by Sir Henry James".Philosophical Transactions of the Royal Society of London163: 445–469.doi:10.1098/rstl.1873.0014. 
  43. 43,043,1Brunner, Jean (1857)."Comptes rendus hebdomadaires des séances de l'Académie des sciences / publiés... par MM. les secrétaires perpétuels".Gallica(enfrancés). pp. 150–153. Consultado o2019-05-15. 
  44. Soler, T. (1997-02-01). "A profile of General Carlos Ibáñez e Ibáñez de Ibero: first president of the International Geodetic Association".Journal of Geodesy(eninglés)71 (3): 176–188.Bibcode:1997JGeod..71..176S.ISSN 1432-1394.doi:10.1007/s001900050086. 
  45. Wolf, Charles (1827–1918) Auteur du texte (1882).Recherches historiques sur les étalons de poids et mesures de l'Observatoire et les appareils qui ont servi à les construire / par M. C. Wolf...(enfrancés). pp. C.38–39, C.2–4. 
  46. "BIPM – la définition du mètre".www.bipm.org. Arquivado dendeo orixinal o 30 de abril de 2017. Consultado o2019-05-15. 
  47. Maxwell, James Clerk (1873).A Treatise On Electricity and Magnetism(PDF)1. Londres: MacMillan and Co. p. 3. 
  48. Marion, Jerry B. (1982).Physics For Science and Engineering. CBS College Publishing. p. 3.ISBN 978-4-8337-0098-6. 
  49. 49,049,1A BIPM non fai distinción entrebaleiro cuántico eespazo baleiro.Resolution 1 of the 17th CGPM (CGPM, 1984), recuperado da base de datos daBIPM (BIPM, n.d.) o 24 de agosto de 2008.

Véxase tamén

[editar |editar a fonte]
Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  MetroModificar a ligazón no Wikidata

Bibliografía

[editar |editar a fonte]

Ligazóns externas

[editar |editar a fonte]
Control de autoridades
Identificadores
Obtido de «https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Metro&oldid=7042126»
Categoría:
Categorías agochadas:

[8]ページ先頭

©2009-2026 Movatter.jp