Movatterモバイル変換


[0]ホーム

URL:


Saltar ao contido
Wikipediaa Wikipedia en galego
Procura

Mar da China Meridional

Este é un dos 1000 artigos que toda Wikipedia debería ter
Coord.:12°N113°L / 12,113
Na Galipedia, a Wikipedia en galego.

Modelo:Xeografía físicaMar da China Meridional
Imaxe
TipomarEditar o valor en Wikidata
Parte deocéano Pacífico
Mar da ChinaEditar o valor en Wikidata
Localización
País da cuncaFilipinas,Brunei,Vietnam,Taiwán,Malaisia,Camboxa,República Popular da China eIndonesiaEditar o valor en Wikidata
Mapa
 12°N113°L / 12,113
Comparte fronteira conKalimantan Barat
Asia Oriental
Terengganu
Labuan(pt)Traducir
Natuna Sea(en)TraducirEditar o valor en Wikidata
Conéctase conMar da China Oriental ⇔Estreito de Taiwán
Mar de Filipinas ⇔Estreito de Luzon(pt)Traducir
Mar de Sulu
mar de Xava ⇔estreito de Karimata,Estreito de Bangka(pt)TraducirEditar o valor en Wikidata
Características
Profundidade5.559 mEditar o valor en Wikidata
Superficie3.500.000 km²Editar o valor en Wikidata
Historia
Cronoloxía
Disputas territoriais no mar da China Meridional(pt)TraducirEditar o valor en Wikidata
Este artigo amosaescritos chineses. Sen osoporte axeitado, o texto pode mostrar símbolos sen sentido, coma caixas, marcas e outros.

Omar da China Meridional (enchinés tradicional esimplificado: 南海 ou 南洋; enpinyin:Nán hǎi ouNán yáng; engalego:Mar do Sur) é unmar marxinal, parte doocéano Pacífico occidental. Limita ao norte coaChina meridional, ao oeste coa península deIndochina, ao leste coas illas deTaiwán e o noroeste dasFilipinas (principalmente conLuzón,Mindoro ePalawan), e ao sur porBorneo, o leste deSumatra e asIllas Bangka Belitung, cunha superficie duns 3 500 000km². Comunícase comar da China Oriental a través doestreito de Taiwán, comar de Filipinas a través doestreito de Luzón, comar de Sulu a través dos estreitos que rodeanPalawan, comar de Xava a través dos estreitos deKarimata eBangka, e directamente cogolfo de Tailandia. Ogolfo de Tonkin forma parte do mar da China Meridional.

En 2016, 3,4 billóns de dólares dos 16 billóns de dólares dotráfico marítimo mundial pasaron polo mar da China Meridional. Na zona atopáronse reservas de petróleo e gas natural. O Pacífico Central Occidental representou o 14 % da pesca comercial mundial en 2010.

Asillas do mar da China Meridional, que comprenden variosarquipélagos formados na súa maioría por pequenas illas deshabitadas, illotes (caios ebancos de area),arrecifes/atols emontañas submarinas na súa maioría pequenas e deshabitadas, están suxeitas areclamacións de soberanía por parte de varios países. Estas reclamacións tamén se reflicten na variedade de nomes empregados para asillas e omar.

Etimoloxía

[editar |editar a fonte]

Mar da China Meridional é o termo dominante utilizado en inglés para referirse ao mar, e o nome na maioría das linguas europeas é equivalente. Este nome débese ao interese dos primeiros europeos polo mar como rota desdeEuropa e o sur de Asia cara ás oportunidades comerciais da China. Noséculo XVI, os mariñeiros portugueses chamábano "Mar da China" ("Mare da China"); a necesidade posterior de diferencialo das masas de auga próximas levou a chamalo Mar da China Meridional.[1] AOrganización Hidrográfica Internacional refírese ao mar comoMar da China Meridional (Nan Hai).[2]

OYi Zhou Shu, que foi unha crónica dadinastía Zhou Occidental (1046-771 a. C.), da o primeiro nome chinés ao mar da China Meridional comoNanfang Hai (enchinés 南方海), afirmando que os bárbaros dese mar daban tributos detartarugas careis aos gobernantes Zhou.[3] Os clásicosShi Jing (Clásico da poesía),Zuo Zhuan (Crónica de Zuo), eGuo Yu (Discursos dos Estados) do períodoPrimaveras e outoños (771-476 a.C.) tamén se referían ao mar, pero co nome deNan Hai (en chinés 南海) referencia ás expedicións feitas alí poloEstado de Chu.[3] Nan Hai, o Mar do Sur, era un dosCatro Mares (chinês: 四海;pinyin: Sìhǎi) da literatura chinesa. Hai outros tres mares, un para cada un dos catro puntos cardinales.[4] Durante a dinastíaHan Oriental (23-220 EC), os gobernantes da China chamarono o marZhang Hai ({chinés 漲海 mar distante).[3]Fei Hai (chinés 沸海 mar fervendo) popularizouse durante o período dasdinastías meridionais e setentrionais (en chino, 南北朝; pinyin, Nánběicháo). O uso do nome chinés actual,Nan Hai (Mar do Sur), xeneralizouse gradualmente durante aDinastía Qing.[5]

No sueste asiático chamóuselle no seu díaMar de Champa ouMar de Cham, en honra ao reino marítimo deChampa (actualVietnam Central), que floreceu alí antes doséculo XVI.[6] A maior parte do mar quedou baixo control naval xaponés durante asegunda guerra mundial, tras a adquisición militar de moitos territorios circundantes do sueste asiático en 1941. Xapón chama ao marMinamiShina Kai "Mar da China Meridional". Escribíase南支那海 ata 2004, cando o Ministerio de Exteriores xaponés e outros departamentos cambiaron a grafía a南シナ海, que se converteu no uso estándar no Xapón.[Cómpre referencia]

"Mar de Filipinas Occidental" é a designación oficial do goberno filipino dás partes orientais do mar da China Meridional incluídas na zona económica exclusiva de Filipinas. O termo tamén utilízase ás veces incorrectamente para referirse ao mar da China Meridional non seu conxunto.

Na China, denomínaseMar do Sur, (chinés =南海 Nánhǎi), e enVietnam oMar do Leste, (Biển Đông).[7][8][9] EnMalaisia,Indonesia eFilipinas, durante moito tempo chamouseMar da China Meridional (tagalo:Dagat Timog Tsina,malaio:Laut China Selatan), e a parte situada dentro das augas territoriais filipinas a miúdo denominábase "Mar Luzón",Dagat Luzon, por Filipinas.[10]

Con todo, tras unha escalada dadisputa dasIllas Spratly en 2011, varios organismos gobernamentais filipinos empezaron a utilizar o nome deMar de Filipinas Occidental. Un portavoz deAdministración de Servizos Atmosféricos, Xeofísicos e Astronómicos das Filipinas (PAGASA) afirmou que o mar situado ao leste das Filipinas seguirá chamándoseMar de Filipinas.[11] En setembro de 2012, o presidente filipinoBenigno Aquino III asinou a Orde Administrativa nº 29, pola que se ordenaba que todos os organismos gobernamentais utilizasen o nomeMar de Filipinas Occidental para referirse ás partes do Mar da China Meridional situadas dentro dazona económica exclusiva de Filipinas, incluído o mar de Luzón, así como as augas ao redor, dentro e adxacentes ao grupo de illas Kalayaan e aobaixo de Masinloc, e encargou áAutoridade Nacional de Cartografía e Información sobre Recursos (NAMRIA) que utilizase o nome nos mapas oficiais.[12][13]

En xullo de 2017, para afirmar a súa soberanía,Indonesia rebautizó os tramos setentrionais da súa zona económica exclusiva de Indonesia no mar da China Meridional comomar de Natuna do Norte, que se atopa ao norte dasillas Natuna indonesias, lindando coa zona económica exclusiva do sur de Vietnam, correspondente ao extremo sur do mar da China Meridional.[14] O "mar de Natuna" atópase ao sur da illa de Natuna, dentro das augas territoriais indonesias.[15] Por iso, Indonesia deu nome a dous mares que son porcións do mar da China Meridional; o mar de Natuna situado entre as Illas Natuna e osLingga eTambelan, e o mar de Natuna Norte situado entre as Illas Natuna e acabo Cà Mau no extremo sur dodelta do río Mekong en Vietnam. Non houbo acordo entre China e Indonesia sobre o que se denominou a disputa das augas de Natuna, sendo China ambigua en canto ao límite sur da súa área de interese.[16]

Mar da China Meridional

Hidrografía

[editar |editar a fonte]

Os estados e territorios con fronteiras marítimas (en sentido horario desde o norte) inclúen: aRepública Popular da China, aTaiwán, asFilipinas,Malaisia,Brunei,Indonesia eVietnam. Os principais ríos que desembocan no mar da China Meridional son oPerla, oMin, oJiulong, oVermello, oMekong, oMe Nam, oRajang, oBaram,Kapuas,Batang Hari,Musi,Kampar,Indragiri,Pahang,Agno,Pampanga ePasig.

AOrganización Hidrográfica Internacional (OHI), na súa obraLimits of Oceans and Seas, 3ª edición (1953), define os límites do mar da China Meridional da seguinte maneira:[2]

«Ao sur». Os límites leste e sur deSingapur eMalaca [Unha liña que une Tanjong Datok, o punto sueste deJohor (1°22′N104°17′L / 1.367,-104.283) a través do arrecife Horsburgh ata Púo Koko, o extremo nororiental daillaBintan.(1°13.5′N104°35′L / 1.2250,-104.583). A costa nordeste deSumatra] ata Tanjong Kedabu ao oeste (1°06′N102°58′L / 1.100,-102.967) pola costa leste de Sumatra ata o cabo Lucipara. (3°14′S106°05′L / -3.233,-106.083) desde alí ata Tanjong Nanka, o extremo suroeste da illa deBangka (onde se converte nomar de Xava), a través desta illa ata Tanjong Berikat, o punto oriental. (2°34′S106°51′L / -2.567,-106.850), ata Tanjong Djemang (2°36′S107°37′L / -2.600,-107.617) enBilliton, Ao longo da costa norte desta illa ata Tanjong Boeroeng Mandi. (2°46′S108°16′L / -2.767,-108.267) e de aí unha liña ata Tanjong Sambar (3°00′S110°19′L / -3.000,-110.317) o extremo suroeste deBorneo.

No leste. Desde Tanjong Sambar, ao longo da costa occidental de Borneo, ata Tanjong Sampanmangio, o punto máis setentrional, desde alí unha liña cara aos puntos occidentais dos arrecifesBalabac e Secam, ata o punto occidental da illa de Bancalan e o cabo Buliluyan, o punto suroeste dePalawan, a través desta illa ata o punto Cabuli, o punto norte da mesma, desde alí ata o punto noroeste deBusuanga e o cabo Calavite na illa de Mindoro, ata o punto noroeste daIlla Lubang e ao punto Fuego (14°08'N) nailla de Luzón, a través desta illa ata ocabo Engano, o punto nordés de Luzón, ao longo dunha liña que une este cabo co punto leste da illa Balintang (20°N) e ao punto leste dailla Mavudis (21°05'N), desde alí ata Garan Bi, o punto sur deTaiwán (Formosa), pasando por esta illa ata Santyo (25°N), o seu punto nordés.

No norte. DesdeFuki Kaku, o punto máis setentrional deFormosa, ataKiushan Tao (Illa Turnabout), pasando polo punto máis meridional deHaitan Tao (25°25'N) e desde alí cara ao oeste polo paralelo 25°24' norte ata a costa deFukien..

No oeste. O continente, o límite sur doGolfo de Tailandia e a costa leste daPenínsula Malaia.

Con todo, nunha edición revisada do borrador deLimits of Oceans and Seas, 4ª edición (1986), a Organización Hidrográfica Internacional recoñeceu o mar de Natuna. Por tanto, o límite sur do mar da China Meridional revisaríase desde as illas Bangka Belitung ata asillas Natuna.[17]

Xeoloxía

[editar |editar a fonte]
Posta de sol no mar da China Meridional fronte á aldea deMũi Né, na costa sueste deVietnam.

O mar esténdese sobre unhaplataforma continental mergullada; durante asrecentes glaciacións, o nivel global do mar era centos de metros máis baixo eBorneo formaba parte do continente asiático.

O mar da China Meridional abriuse fai uns45 millóns de anos cando o «terreo perigoso» (Dangerous Ground) separouse do sur da China. A extensión culminou coaexpansión do fondo oceánico fai uns 30 millóns de anos, un proceso que se propagou cara ao suroeste e deu lugar á conca en forma de V que vemos hoxe en día. A extensión cesou fai uns 17 millóns de anos.[18]

Debateuse moito sobre o papel da extrusión tectónica na formación da conca.Paul Tapponnier e os seus colegas argumentaron que, ao chocar a India con Asia, empuxa aIndochina cara ao sueste. O cizallamiento relativo entre Indochina e China provocou a apertura do mar da Chinesa Meridional.[19] Esta opinión é rebatida por xeólogos que non consideran que Indochina desprazouse moito con respecto ao continente asiático. Os estudos xeofísicos mariños realizados no golfo de Tonkín porPeter Clift demostraron que afalla do río Vermello estaba activa e provocou a formación dunha conca polo menos fai 37 millóns de anos no noroeste do mar da China Meridional, o que concorda coa idea de que a extrusión desempeñou un papel na formación do mar.[Cómpre referencia] Desde a súa apertura, o mar da China Meridional foi o depósito de grandes volumes de sedimentos transportados polos ríos Mekong, Vermello e Pearl. Varios destes deltas son ricos en xacementos depetróleo egas.[Cómpre referencia]

Illas e montes submarinos

[editar |editar a fonte]
Mapa batimétrico do mar da China Meridional.

O mar da China Meridional contén máis de 250 pequenasillas,atols,caios,bancos de area earrecifes, a maioría dos cales non teñen poboación indíxena, moitos dos cales quedan naturalmente mergullados durante a marea alta e algúns dos cales están permanentemente mergullados. As características son:

As illas Spratly esténdense sobre unha superficie de 810 por 900 km e abarcan unhas 175 formacións insulares identificadas, sendo a maior delas a illa Taiping (Itu Aba), con algo máis de 1,3 km de lonxitude e unha altitude máxima de 3,8 m.

A maior formación singular da zona das illas Spratly é unmonte submarino de 100 km de ancho chamadoReed Tablemount, tamén coñecido como Reed Bank, situado ao nordés do grupo, separado da illa de Palawan, en Filipinas, pola fosa de Palawan. Agora completamente mergullada, cunha profundidade de 20 m, foi unha illa ata que quedou cuberta fai uns 7000 anos polo aumento do nivel do mar tras aúltima glaciación. Cunha superficie de 8866 km2, é unha das estruturas atolónicas mergulladas máis grandes do mundo.

Ruta comercial

[editar |editar a fonte]
Cada día comercialízanse millóns de barrís de petróleo cru a través do mar da China Meridional.

O mar da China Meridional foi historicamente unha importante rotu comercial entre o nordés de Asia, China, o sueste asiático e cara á India e Occidente.[20][21][22][23] O número de naufraxios de barcos mercantes que xacen no fondo do océano dá testemuño dun comercio florecente que se remonta a séculos atrás. Nove barcos mercantes históricos que transportaban cerámica e que datan de entre os séculos X e XIX foron escavados baixo a dirección do enxeñeiro suecoSten Sjöstrand.[24]

En 2016, 3,4 billóns de dólares dos 16 billóns que move o transporte marítimo mundial pasaron polo mar da China Meridional.[25] Os datos de 2019 mostran que o transporte marítimo representa o 5 % do PIB mundial.[26]

Recursos naturais

[editar |editar a fonte]

En 2010, o Pacífico Central Occidental (excluíndo a zona máis setentrional do Mar da China Meridional, máis próxima á costa da República Popular da China) representou o 14 % do total das capturas mundiais da pesca comercial, que ascenderon a 11,7 millóns de toneladas. Esta cifra supón un aumento con respecto aos menos de 4 millóns de toneladas rexistrados en 1970.[27]

En 2012-2013, aAdministración de Información Enerxética dos Estados Unidos estima que hai moi pouco petróleo e gas natural en zonas disputadas como as illas Paracel e Spratly. A maior parte dos 11 000 millóns de barrís de petróleo e 190 billóns de pés cúbicos de gas natural probados ou probables no mar da China Meridional atópanse preto de costas non disputadas.[28][29]

China anunciou en maio de 2017 un gran avance na extracción declatratos de metano, ao extraer metano de hidratos no mar da China Meridional, pero a súa adopción comercial podería tardar unha década ou máis.[30][31]

Reclamacións territoriais

[editar |editar a fonte]

Varios países presentaron reclamacións territoriais contrapostas sobre o mar da Chinesa Meridional. Estas disputas considéranse o punto de conflito máis perigoso de Asia.Tanto aRepública Popular da China (RPC) como aRepública da China (ROC, comunmente coñecida como Taiwán) reclaman case a totalidade do territorio como propio, delimitando as súas reivindicacións dentro do que se coñece como a "liña de nove trazos", que se superpon coas reivindicacións de practicamente todos os demais países da rexión. Entre as reivindicacións en conflito inclúense:

Mapa de varios países que ocupan asIllas Spratly

Tanto a China como Vietnam estiveron moi enérxicos na defensa das súas reivindicacións. A China (varios gobernos) e Vietnam do Surcontrolaban parte das illas Paracel antes de 1974. Unbreve conflito en 1974 saldouse con 18 mortos chineses e 53 vietnamitas, e desde entón China controla a totalidade das illas Paracel. Asillas Spratly foron escenario dun enfrontamento naval no que morreron máis de 70 mariñeiros vietnamitas ao sur do arrecife de Chigua en marzo de 1988. As partes en disputa informan regularmente de enfrontamentos entre buques de guerra.[33] e estes agora tamén inclúen incidentes no espazo aéreo.[34]

AASEAN en xeral, e Malaisia en particular, mostráronse moi interesadas en garantir que as disputas territoriais no mar da China Meridional non se convertan nun conflito armado. Por iso, creáronse autoridades conxuntas de desenvolvemento nas zonas de reclamacións superpostas para desenvolver conxuntamente a zona e repartir os beneficios de forma equitativa sen resolver a cuestión da soberanía sobre a zona. Isto é especialmente certo no golfo de Tailandia. En xeral, China preferiu resolver as reclamacións concorrentes de forma bilateral,[35] Mentres que algúns países da ASEAN prefiren as conversacións multilaterais,[36] crendo que se atopan en desvantaxe nas negociacións bilaterais coa China, moito máis grande, e que, dado que moitos países reclaman o mesmo territorio, só as conversacións multilaterais poderían resolver eficazmente as reclamacións en conflito.[37]

O 22 de xullo de 2011, un dos buques de asalto anfibio da India, o INS Airavat , que estaba de visita amigable a Vietnam, foi contactado a unha distancia de 45 millas náuticas (83 km) da costa vietnamita no disputado Mar da China Meridional por unha canle de radio aberta por un buque que se identificou como a Armada chinesa e afirmou que o barco estaba entrando en augas chinesas. [ 42 ] [ 43 ] O portavoz da Armada india aclarou que, como non se vía ningún barco nin avión desde o INS Airavat , este continuou a súa viaxe segundo o previsto. A Armada india aclarou ademais que «non houbo ningún enfrontamento no que participase o INS Airavat. A India apoia a liberdade de navegación en augas internacionais, incluído o Mar da China Meridional, e o dereito de paso de acordo cos principios aceptados do dereito internacional. Estes principios deben ser respectados por todos». [ 42 ]

As reclamacións superpostas sobrePedra Branca ouPulau Batu Putih, incluíndo as veciñasBatuan Tengah, por parte de Singapur e Malaisia resolvéronse en 2008 polaCorte Internacional de Xustiza, que adxudicou Pedra Branca/Pulau Batu Puteh a Singapur e Batuan Tengah a Malaisia.[38] En xullo de 2010, a secretaria de Estado dos Estados UnidosHillary Clinton instou a China a resolver a disputa territorial. China respondeu esixindo a Estados Unidos que se mantivese á marxe do asunto. Isto ocorreu nun momento en que ambos os países estiveran realizando manobras navais para demostrar a súa forza ao bando contrario, o que aumentou as tensións na rexión.[33] ODepartamento de Defensa dos Estados Unidos emitiu un comunicado o 18 de agosto no que se opoñía ao uso da forza para resolver a disputa e acusaba a China de comportamento agresivo.[39] O 22 de xullo de 2011, un dos buques de asalto anfibio da India, oINS “Airavat", que se atopaba nunha visita amigable a Vietnam, foi contactado a unha distancia de 45 millas náuticas (83 km) da costa vietnamita no disputado mar da China Meridional a través dunha canle de radio aberto por un buque que se identificou como pertencente á Armada chinesa e afirmou que o buque estaba a entrar en augas chinesas.[40][41] O portavoz da Armada india aclarou que, dado que desde o INS "Airavat" non se divisaba ningún barco nin aeronave, este continuou a súa travesía segundo o previsto. A Armada india aclarou ademais que "non houbo ningún enfrontamento no que estivese involucrado o INS Airavat. A India apoia a liberdade de navegación en augas internacionais, incluído o mar da China Meridional, e o dereito de paso de conformidade cos principios aceptados do dereito internacional. Todos deben respectar estes principios".[40]

En setembro de 2011, pouco despois de que China e Vietnam asinasen un acordo para conter unha disputa sobre o Mar da China Meridional, a empresa estatal india de exploraciónOil and Natural Gas Corporation (ONGC) anunciou que a súa división de investimentos no estranxeiro, ONGC Videsh Limited, asinara un acordo de tres anos conPetroVietnam para desenvolver unha cooperación a longo prazo no sector petroleiro[42] e que aceptara a oferta de Vietnam de explorar determinados bloques específicos no mar da China Meridional.[43] En resposta, a portavoz do Ministerio de Asuntos Exteriores chinés, Jiang Yu, emitiu unha protesta.[44][45] O portavoz do Ministerio de Asuntos Exteriores do Goberno da India respondeu dicindo que "os chineses tiñan inquietudes, pero nós baseámonos no que nos dixeron as autoridades vietnamitas e así llo comunicamos aos chineses".[44] O acordo entre a India e o Vietnam tamén foi denunciado polo xornal estatal chinés "Global Times".[43][45]

En 1999, Taiwan reclamou a totalidade das illas do mar da Chinesa Meridional baixo a administración deLee Teng-hui.[46] Taiwan reclama a totalidade do subsolo, o leito mariño e as augas das illas Paracel e Spratly.[47]

Notas

[editar |editar a fonte]
  1. Tønnesson, Stein (2005). "Locating the South China Sea". En Kratoska, Paul H.; Raben, Remco; Nordholt, Henk Schulte.Locating Southeast Asia: Geografías del conocimiento y políticas del espacio. Singapore University Press. p. 204.ISBN 9971-69-288-0.A denominación europea "Mar da China Meridional" ... é unha reliquia da época en que os navegantes e cartógrafos europeos vían este mar principalmente como unha rota de acceso a China ... Os barcos europeos chegaron, a principios do século XVI, desde o Indostán (India) ... Os capitáns portugueses vían o mar como a aproximación a esta terra da China e chamábanoMare da China. Logo, presumiblemente, cando máis tarde necesitaron distinguir entre varios mares da China, diferenciaron entre oMar da China Meridional, ... 
  2. 2,02,1"Límites de los Océanos y Mares, 3ª edición"(PDF).Organización Hidrográfica Internacional. 1953. § 49. Arquivado dendeo orixinal(PDF) o 8 de outubro de 2011. Consultado o 5 de maio do 2025. 
  3. 3,03,13,2Shen, Jianming (2002). "China's Sovereignty over the South China Sea Islands: A Historical Perspective".Chinese Journal of International Law1 (1). pp. 94–157.doi:10.1093/oxfordjournals.cjilaw.a000432. 
  4. Chang, Chun-shu (2007).El surgimiento del imperio chino: Nation, State, and Imperialism in Early China, ca. 1600 B.C. – A.D. 8. University of Michigan Press. pp. org/details/risechineseempir08chan/page/n302-264.ISBN 978-0-472-11533-4. 
  5. 華林甫 (Hua Linfu), 2006. 插圖本中國地名史話 (Unha historia ilustrada dos topónimos chinos). 齊鲁書社 (Ediciones Qilu), páxina 197.ISBN7533315464
  6. Bray, Adam (18 de xuño de 2014). National Geographic Society, ed."The Cham: Descendants of Ancient Rulers of South China Sea Watch Maritime Dispute From Sidelines".Os antepasados do pobo Cham de Vietnam construíron un dos grandes imperios do sueste asiático 
  7. Portal do Goberno da República Socialista do Vietnam (ed.)."VN and China pledge to maintain peace and stability in East Sea". Socialist Republic of Vietnam Government Web Portal. 
  8. "FM Spokesperson on FIR control over East Sea". Embassy of Vietnam in USA. 2001-03-11. [Ligazón morta]
  9. "Mapa do Vietnam"(PDF). Portal do Goberno da República Socialista do Vietnam.Arquivado dende o orixinal o 6 de outubro de 2006. Consultado o 5 de maio do 2025. 
  10. John Zumerchik; Steven Laurence Danver (2010).Seas and Waterways of the World [2 Volumes]: An Encyclopedia of History, Uses, and Issues. ABC-CLIO. p. 259.ISBN 978-1-85109-711-1. 
  11. Quismundo, Tarra (2011-06-13)."South China Sea renamed in the Philippines".Philippine Daily Inquirer. Arquivado dendeo orixinal o 12 de xaneiro de 2012. Consultado o 6 de maio do 2025. 
  12. "Administrative Order No. 29, s. 2012".Official Gazette. Government of the Philippines. 5 de setembro de 2012. Arquivado dendeo orixinal o 18 de maio 2018. Consultado o 6 de maio do 2025. 
  13. West Philippine Sea Limited To Exclusive Economic ZoneArquivado 2021-03-07 enWayback Machine., 14 de setembro de 2012,International Business Times
  14. Prashanth Parameswaran (17 de xullo de 2017)."Why Did Indonesia Just Rename Its Part of the South China Sea?".The Diplomat.Iacarta está disposta a adoptar novas medidas para deixar aínda máis clara a súa posición xurídica, que mantén desde hai tempo. 
  15. Tom Allard; Bernadette Christina Munthe (14 de xullo de 2017)."Asserting sovereignty, Indonesia renames part of South China Sea".Reuters. 
  16. Agusman, Damos Dumoli (2023)."Natuna Waters: Explaining a Flashpoint between Indonesia and China".Indonesian Journal of International Law20 (4). pp. 531–562.ISSN 2356-5527.doi:10.17304/ijil.vol20.4.1 (inactivo 1 de novembro de 2024). :555
  17. "Limits of Ocean and Seas Special Publication 23 Draft 4th Edition"(PDF).Organización Hidrográfica Internacional. 1986. pp. 108–109. Arquivado dendeo orixinal(PDF) o 2018-04-30. Consultado o 6 de maio do 2025. 
  18. Trần Tất Thắng; Tống Duy Thanh; Vũ Khúc; Trịnh Dánh; Đào Đình Thục; Trần Văn Trị; Lê Duy Bách (2000).Lexicon of Geological Units of Viet Nam. Department of Geology and Mineral of Việt Nam. 
  19. Erickson, Jon; Hathaway Muller, Ernest (2009).Rock Formations and Unusual Geologic Structures: Exploring the Earth's Surface. Infobase Publishing. p. 91.ISBN 978-1-4381-0970-1. 
  20. "The Portuguese as the First Maritime Power".Humanities 54, Harvard University. Consultado o 6 de maio do 2025. 
  21. "Central Themes | Asia for Educators | Columbia University".afe.easia.columbia.edu. Consultado o 6 de maio do 2025. 
  22. "Beyond diplomacy. Japan and Vietnam during the 17th and 18th centuries | IIAS".www.iias.asia. Consultado o 6 de maio do 2025. 
  23. "Japan and Vietnam -Archival Records on Our History-".www.archives.go.jp. Consultado o 6 de maio do 2025. 
  24. Shipwrecks
  25. "How Much Trade Transits the South China Sea?".Center for Strategic and International Studies(eninglés). 2017-08-02. 
  26. "There are bigger shipping choke points than Suez".Australian Financial Review(eninglés). 2024-01-15. Consultado o 6 de maio do 2025. 
  27. World review of fisheries and aquaculture(PDF). Rome: Food and Agriculture Organisation. 2012. pp. 55–59. Arquivado dendeo orixinal(PDF) o 28 de agosto de 2015. Consultado o 11 de xuño do 2025. 
  28. "Contested areas of South China Sea likely have few conventional oil and gas resources – Today in Energy – U.S. Energy Information Administration (EIA)".Energy Information Administration. Arquivado dendeo orixinal o 23 de maio de 2015. Consultado o 7 de maio do 2025. 
  29. "All those oil and gas deposits everyone wants in the South China Sea may not even be there".Foreign Policy. 5 de abril de 2013. Arquivado dendeo orixinal o 23 de maio de 2015. Consultado o 7 de maio do 2025. 
  30. "China claims breakthrough in 'flammable ice'".BBC News. 19 de maio de 2017. 
  31. Robbie Gramer; Keith Johnson (29 de xaneiro de 2024)."China Taps Lode of 'Fire Ice' in South China Sea". 
  32. Randy Mulyanto (2020-11-02)."Vietnamese ships in Indonesian waters show extent of Asean maritime disputes".South China Morning Post(eninglés). Consultado o 18 de xuño do 2025. 
  33. 33,033,1Scobellfirst =A. (2018). "The South China Sea and US-China Rivalry".Political Science Quarterly133 (2). pp. 199–224.doi:10.1080/23311983.2024.2383107. :{{{1}}}
  34. Nguyễn, A.C.; Phạm, M.T.; Nguyễn, V.H.; Trần, B.H. (2024). "Explaining the increase of China's power in the South China Sea through international relation theories".Cogent Arts & Humanities11 (1). 2383107.doi:10.1080/23311983.2024.2383107. 
  35. "Direct bilateral dialogue 'best way to solve disputes' – China.org.cn".www.china.org.cn. 
  36. Resolving S.China Sea disputes pivotal to stability: ClintonAFP News, archived fromthe original on 2010-07-27)
  37. Wong, Edward (5 de febreiro de 2010)."Vietnam Enlists Allies to Stave Off China's Reach".The New York Times. 
  38. Lathrop, Coalter G. (2008)."Sovereignty over Pedra Branca/Pulau Batu Puteh, Middle Rocks and South Ledge".The American Journal of International Law102 (4). pp. 828–834.JSTOR 20456682.doi:10.2307/20456682. 
  39. Sinaga, Lidya Christin (2015). "China's Assertive Foreign Policy in South China Sea Under XI Jinping: Its Impact on United States and Australian Foreign Policy".Journal of ASEAN Studies(eninglés)3 (2). pp. 133–149.ISSN 2338-1361.doi:10.21512/jas.v3i2.770. 
  40. 40,040,1"India-China face-off in South China Sea: Report".dna. 2 de setembro de 2011. 
  41. "Paper no. 4677 INS Airavat Incident: What does it Portend?".South Asia Analysis Group. 2 de setembro de 2011. Arquivado dendeo orixinal o 2012-03-30. 
  42. GatewayHouse (2015-06-11)."How India is Impacted by China's Assertiveness in the S. China Sea".Gateway House(eninglés). Consultado o 30 de setembro do 2025. 
  43. 43,043,1"China paper warns India off Vietnam oil deal". Reuters India. 16 de outubro de 2011. Arquivado dendeo orixinal o 25 de xullo de 2012. Consultado o 30 de setembro do 2025. 
  44. 44,044,1B. Raman (17 de setembro de 2011)."South China Sea: India should avoid rushing in where even US exercises caution".South Asia Analysis Group. Arquivado dendeo orixinal o 24 de setembro de 2011. 
  45. 45,045,1Ananth Krishnan (15 de setembro de 2011)."China warns India on South China Sea exploration projects".The Hindu. 
  46. Taiwan sticks to its guns, to U.S. chagrin, July 14, 1999.
  47. "Taiwan reiterates Paracel Islands sovereignty claim".Taipei Times. 11 de maio de 2014. Consultado o 10 de outubro do 2025. 

Véxase tamén

[editar |editar a fonte]
Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  Mar da China MeridionalModificar a ligazón no Wikidata

Bibliografía

[editar |editar a fonte]

Outros artigos

[editar |editar a fonte]

Ligazón externas

[editar |editar a fonte]
Mares do mundo
Océano Pacífico
Océano Atlántico
Océano Índico
Océano Ártico
Océano Antártico
Mares Continentais
Control de autoridades
Obtido de «https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Mar_da_China_Meridional&oldid=7202500»
Categorías:
Categorías agochadas:

[8]ページ先頭

©2009-2026 Movatter.jp