 | Faltanligazóns internas neste artigo ou sección. Por favor, axudewikificándoo. |
.jpg)  | |
| Biografía | |
|---|---|
| Nacemento | 31 de maio de 1910 Granada, España |
| Morte | 24 de outubro de 1992 (82 anos) Madrid, España |
| Causa da morte | hemorraxia cerebral |
| Lugar de sepultura | Cercedilla |
 Membro da Real Academia Española | |
| 19 de abril de 1964 – 24 de outubro de 1992 ← Ramón Pérez de Ayala –Luis Goytisolo → | |
| Datos persoais | |
| Educación | Universidade de Granada Universidade Central |
| Actividade | |
| Ocupación | poeta, escritor, ensaísta |
| Membro de | |
| Xénero artístico | Poesía eensaio |
| Movemento | Generación del 36 |
| Premios | |
     | |
Luis Rosales Camacho, nado enGranada o31 de maio de 1910 e finado en Madrid o24 de outubro de1992, foi unpoeta eensaísta español daxeración de 1936. Membro daReal Academia Española e da Hispanic Society of America desde 1962, obtivo oPremio Cervantes en1982 polo conxunto da súa obra literaria.[1][2][3][4]
Naceu en Granada en 1910, no seo dunha familia moi conservadora. Os seus inicios na formación literaria están relacionados coa contorna de artistas de revístaaGallo (aínda que el nunca chegase a publicar nela), cuxos compoñentes —Enrique Gómez Arboleya, Manuel López Banús, Joaquín Amigo eFederico García Lorca, entre outros—, converteranse en grandes amigos seus.[5] En 1930, tras un par de publicacións na revista vangardistaGranada Gráfica, realiza a súa primeira lectura poética no Centro Artístico, Literario e Científico de Granada, que foi considerado un éxito —fixo eco a prensa granadina, e a partir de entón as súas intervencións nesta institución foron numerosas—; meses despois, comeza os seus estudos de Filosofía e Dereito naUniversidade de Granada.
En1932 trasladouse a Madrid para continuar os seus estudos de Filoloxía, obtendo o doutoramento. Alí comeza a súa amizade conPedro Salinas eJorge Guillén, os cales o introducen no Catro Ventos, considerada como a última revista colectiva do grupo de poetas daXeración do 27.[6] No segundo número de devandita revista, en abril de 1933, colaboran os grandes intelectuais da época comoMiguel de Unamuno, Benjamín Jarnés,Manuel Altolaguirre,María Zambrano, Luis Felipe Vivanco, Leopoldo Vivanco, Claudio de la Torre,Vicente Aleixandre, Antonio Marichalar,Jaime Torres Bodet eRainer María Rilke; e o mesmo Rosales publica os seus primeiros poemas:Égloga del sueño eOda del ansia..
Continuou a súa actividade literaria enCruz y RaYa, revista dirixida por José Bergamín. Tamén publica os seus versos enVértice e enCaballo Verde para a Poesía, revista dirixida porPablo Neruda na que saían así mesmo poemas doutros escritores comoVicente Aleixandre ouMiguel Hernández. Na capital de España coñeceu aos Panero (Juan e Leopoldo) e a Luis Felipe Vivanco, compañeiros da que se denominará despoisXeración do 36 (ou da Guerra), da que tamén forma parte Dionisio Ridruejo, e cuxos eixos comúns, ademais da súa afinidade e camaradería, foron o seucatolicismo intimista e o seuconservadorismo no social.
En agosto de 1936, xa iniciada aguerra civil española, Ramón Ruiz Alonso, que era membro de CEDA, arresta aFederico García Lorca. O poeta refuxiouse na casa dos Rosales, crendo así porse a salvo de represalias, xa que nesa familia había destacados membrosfalanxistas. Luis Rosales non puido evitar o seu arresto e posterior execución a pesar da amizade que tiña con Lorca e a súa posición dentro da dereita granadina. Nese mesmo fatídico ano, tamén foi asasinado Joaquín Amigo, catedrático de filosofía e membro dos intelectuais creadores de revístaaGallo e moi próximo de ambos. Neste caso, Joaquín Amigo foi asasinado polos republicanos, lanzándoo polo Tajo de Rolda, mentres estaba destinado na devandita localidade malagueña como catedrático de instituto.[6] Esas dúas mortes marcan a vida, tanto persoal como literaria, de Rosales, en cuxa obra —tanto nun rostro en cada onda como no seu inacabadoNueva York después de muerto, e noutros moitos escritos, tanto poéticos como de ensaio— reflíctense as influencias de ambos os dous amigos.
En 1937 publica no diarioPatria de Granada, o poema «La voz de los muertos», probablemente un dos máis importantes escritos durante a guerra civil, elixía a todas as vítimas de ambos os bandos, no que queda fóra fose calquera expresión de triunfalismo ou exaltación. A partir dese mesmo ano Rosales colabora na revista falanxistaJerarquía.[7]
Colaborou tamén no diarioArribaEspaña e na revistaEscorial. Foi secretario de redacción e director deCadernos Hispanoamericanos. A partir de 1978 dirixiuNova Estafeta, revista única na súa época por incorporar entre as súas colaboracións obras escritas nas distintas linguas de España (castelán, catalán, éuscaro ou galego). Ideoloxicamente foi evolucionando desde as ideas autoritarias da súa mocidade cara a posicións democráticas na súa madurez.
A finais de 1949 e comezos de 1950, participou da "misión poética" cos poetas Antonio Zubiaurre, Leopoldo Panero e o embaixadorAgustín de Foxá, que percorreu diferentes países iberoamericanos (entre outrosHonduras) previo ao restablecemento de relacións diplomáticas entre estes países e o réxime de Franco.
En 1962 ingresou na Hispanic Society of America e naReal Academia Española, aínda que non leu o seu discurso de ingreso,Pasión y muerte del Conde de Villamediana, até 1964.
Membro do Consello Privado do Conde de Barcelona, apostou activamente, alentando ás esquerdas e dereitas por unirse e apoiar a restauración da monarquía en España (primeiro con este e posteriormente conJuan Carlos de Borbón).[8]
Aínda que residía en Madrid desde 1968, pasaba os veráns enCercedilla, época na que escribía os seus libros de poesía. En 1982 recibiu oPremio Cervantes, o galardón literario máis importante en lingua castelá.
En 1970 foi nomeado asesor do director doInstituto de Cultura Hispánica e en 1973, director do Departamento de Actividades Culturais de devandito Instituto.
Entre 1986 e 1992 colaborou de maneira periódica co diarioABC, ben escribindo nunha columna ou publicando no suplemento semanalBlanco y Negro. Os temas dos escritos no devandito medio eran principalmente a música, a pintura e a literatura. Entre as súas achegas figuraron «La originalidad de la segunda parte del Quijote», «Un modelo de teatro», «Historia de un soneto» (escrito este en diferentes partes), «El libro de los gorriones», «Rafael Alberti o la libertad poética», «La temporalidad deAntonio Machado», «La hora delcubismo», «La contemplación creadora» (sobrePicasso) e «La herida del cante jondo», entre outros moitos. O 28 de outubro de1988, no Salón dos Espellos do Concello de Málaga, pronunciou a conferenciaY de pronto,Picasso.[9]
Faleceu aos 82 anos o24 de outubro de1992 na antiga clínica Puerta de Hierro deMadrid tras sufrir un embolismo cerebral.
Abril (1935), publicado inmediatamente antes do estalido daGuerra Civil española, enlaza co estilo da poesía daxeración anterior pola súa procura estética e pola importancia dasimaxes, aínda que sen pretensións vangardistas. Do mesmo xeito que algúns poetas do 27, hai nesta obra de mocidade un gusto polas estrofas clásicas e, en xeral, pola poesía doSéculo de Ouro, en concretoGarcilaso e Fernando de Herrera. No entanto, a súa principal innovación é a combinación da temática amoroso-relixiosa.
A súa obra seguinte,La mejor reina de España. Figuración en prosa y verso (1939), escrita en colaboración con L.F. Vivanco, é un ensaio con temática moi propia da época, imbuída pola ideoloxía falanxista e rememorando glorias pasadas. En 1941 apareceEl contido del corazón, de ton clásico e amoroso.
En 1949 publicaa primeira versión deLa casa encendida, considerada pola crítica a súa mellor obra. O libro foino refacendo e ampliando até producir unha nova versión, publicada en 1967. Algo parecido sucedeu coa súa primeira obra, Abril, que foi corrixida e aumentada con novos poemas e publicada de novo en 1972 co títuloSegundoAbril, case 40 anos despois da súa primeira edición.La casa encendida é un poema-libro –escrito en verso libre sen estrofas– onde Rosales mestura lirismo e narración, existencialismo e imaxinación, racionalidade e irracionalidad, dando inicio a unha nova poética persoal que incorpora recursos deCésar Vallejo e deAntonio Machado.
Entre 1937 e 1951 traballou no libroRimas (1951), onde explora co poema curto, demostrando a súa gran versatilidade e dominio técnico. Entre os seus ensaios destacanCervantes y la liberdad (1960) ePasión y muerte del Conde de Villamediana (1962).As súas últimas obras, máis autobiográficas e desengañadas, manteñen a unión do lírico e o narrativo, con achados surrealistas xa presentes na casa acesa.
En1966 publicaEl sentimiento del desengaño en la poesía barroca, e tres anos despoisEl contenido del corazón polo cal en1970 obtén oPremio da Crítica. En1972 publicaTeoría de la liberdad eLírica española, cuxo ensaioGarcilaso, Camoens y la lírica española del Siglo de Oro obtén o Premio Miguel de Unamuno.[11] En 1973 publicouse oGran Diccionario Enciclopédico Ilustrado del Reader's Digest en oito volumes, cuxo grupo de colaboradores españois dirixiu e que tivo unha segunda edición posterior en doce volumes.
A Editorial Trotta publicou a súaObra completa en seis tomos, e Félix Grande, que foi discípulo e amigo de Rosales, preparou a antoloxíaPorque la muerte no interrumpe nada, con selección e prólogo seu, que apareceu na Biblioteca Sibila en 2010. Grande escribiu tamén o ensaioLa calumnia. De cómo a Luis Rosales, por defender a Federico García Lorca, lo persiguieron hasta la muerte (Mondadori, 1987). Coa Edición de Luis García Montero, a Colección Visor de Poesía publicaEl naufrago metódico, Antoloxía, Madrid, 2005.
A obra de Luis Rosales, que abarca todo o período histórico da posguerra, foi evolucionando desde un clasicismo a un estilo propio próximo aovanguardismosurrealista. Adóitanse distinguir dúas etapas na súa obra, unha máis preocupada por cuestións estéticas, próxima ao clasicismo garcilasista, e outra posterior de experimentación vangardista. Fúndense ambas enLa casa encendida, onde a estética xa non supón unha preocupación, senón o exercicio de técnicas que xa domina.
A grandes liñas, o estilo literario de Rosales caracterízase por:
En canto ao contido, falouse da poesía de Rosales como a «poesía do cotián». O amor aparece en toda a súa obra de forma sosegada e tranquila, así como a memoria e o recordo. O período de posguerra caracterízase, ademais, polo sentimento relixioso.
Editorial Trotta publicou a súaObra completa:
 | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría: Luis Rosales |
