É o metal máis lixeiro, a súa densidade é tan só a metade da que ten a auga.[4] Ó igual que os demais metais alcalinos é univalente e moi reactivo, aínda que menos que osodio, polo que non se encontra libre na natureza. Achegado a unhachama tórnaacarmesí pero se acombustión é violenta a chama adquire unha cor branca brillante.
Pola súa elevadacalor específica, o maior de tódolos sólidos, emprégase en aplicacións de transferencia de calor e polo seu elevadopotencial electroquímico constitúe unánodo adecuado para as baterías eléctricas. Ademais ten outros usos:[5]
Assales de litio, particularmente ocarbonato de litio (Li2CO3) e o citrato de litio, empréganse no tratamento damanía e adepresión bipolar, aínda que ultimamente, tense estendido o seu uso á depresión unipolar.
Batería de litioTamén ten aplicaciónsnucleares. Especificamente, o litio deuterido (LiD) é empregado en dispositivos termonucleares como combustible defusión.[6]
O litio (dogrego λιθίον, pedra ou pedriña) foi descuberto porJohann Arfvedson no1817.[7] Arfvedson encontrou o novo elemento na espodumena e lepidolita dun mineral de petalita, LiAl(Si2O5)2, da illa Utö (Suecia) que estaba analizando. No ano1818C.G. Gmelin foi o primeiro en observar que os sales de litio tornan a chama dunha cor vermella brillante. Ambos os dous intentaron, sen éxito, illar o elemento dos seus sales, o que finalmente conseguironW.T. Brande eHumphrey Davy medianteelectrólise do óxido de litio.[8]
O nome do elemento provén do feito de ter sido descuberto nun mineral, mentres que o resto dos metaisalcalinos foron descubertos en tecidos de plantas.[3]
É un metal escaso nacodia terrestre que se encontra disperso en certas rochas, pero nunca libre, dada a súa gran reactividade. Encóntrase en pequena proporción nasrochas volcánicas esales naturais.
EnBoticas, noNorte de Portugal está proxectada e aprobada amina Barroso Lithium, a maior de Europa a ceo aberto, impulsada pola empresa Savanna Resources, participada porMário Ferreira.[11][12] A mina ten como obxectivo fornecer o litio para a cadea de valor dasbaterías. O proxecto recibiu críticas por supostos impactosambientais esociais, xa que pode afectar oecosistema local e as fontes deauga. A empresa presentou varias veces aavaliación de impacto ambiental á Agência Portuguesa do Ambiente (APA), que foi revisada e requiriu modificacións antes da súa aprobación.[13][14] Ademais, hai resistencia da comunidade local enBoticas, preocupada pola posiblepolución, a perda deterras agrícolas e o impacto nacalidade de vida.[15][16]
Os isótopos estables do litio son dous, Li-6 e Li-7, sendo este último o máis abundante (92,5%). Caracterizáronse seisradioisótopos sendo os máis estables o Li-8 cunperíodo de semidesintegración de 838 milisegundos e o Li-9 con 178,3 ms de vida media. O resto de isótopos radioactivos teñen vidas medias menores de 8,5 ms.
Os pesos atómicos do litio varían entre 4,027 e 11,0348uma do Li-4 e o Li-11 respectivamente. O modo de desintegración principal dos isótopos máis lixeiros que o isótopo estable máis abundante (Li-7) é aemisión protónica (cun caso dedesintegración alfa) obténdose isótopos dehelio; mentres que nos isótopos máis pesados o modo máis habitual é adesintegración beta, (con algún caso deemisión neutrónica) resultando isótopos deberilio.[17]
O Li-7 é un dos elementos primordiais, producidos porsíntese nuclear tralobig-bang. Os isótopos de litio fracciónanse substancialmente nunha gran variedade de procesos naturais, incluíndo a precipitación química e a formación de minerais, procesosmetabólicos, e a substitución domagnesio e oferro en redes cristalinas de minerais arxilosos nos que o Li-6 é preferido fronte o Li-7 etc.[9]
O igual que outrosmetais alcalinos, o litio puro é altamenteinflamable e lixeiramenteexplosivo cando se expón óaire e especialmente áauga. É ademaiscorrosivo polo que require o emprego de medios adecuados de manipulación para evitar o contacto coapel. Débese almacenar nun líquido hidrocarburo inflamable comonafta. O litio considérase lixeiramentetóxico.[9]
Os sales de litio empréganse no tratamento da depresión e aínda que se descoñece o mecanismo concreto de actuación crese que é por desprazamento dosodio. O rol biolóxico do litio non está ben definido e non haiconsenso sobre a súaesencialidade. A pesar de que se descoñece o mecanismo preciso polo cal o litio exerce os seus efectos estabilizadores do humor,hipóteses suxiren que pode inhibir aexcitotoxicidade, modular a función de variasproteínas eenzimas, e proporcionar efectos neuroprotectores.[18]
