Aguerra deAfganistán foi unconflito que se estendeu entre abril de1978 e abril de1992, e que constituíu a primeira etapa daguerra civil afgá. Considerado como parte daguerra fría, enfrontou ao goberno afgán apoiado polasforzas armadas soviéticas, contra os chamadosmuxahidins, grupos de insurxentes de varias nacionalidades, na súa maioría combatentes islamistas. Os insurxentes recibiron formación militar nas veciñasPaquistán eChina,[8] ademais de millóns de dólares deEstados Unidos,Reino Unido,Arabia Saudita, e outrospaíses.[2][3][4][8][22] Os máis de dez anos de guerra provocaron que moitos afgáns fuxiran do seu país, con destino principalmente aPaquistán eIrán. Ademais dos que morreron en combate, centos de miles de civís afgás foron asasinados.
Na orixe do conflito encóntrase o triunfo en1978 daRevolución de Saur e a chegada ao poder dun gobernosocialista liderado poloPartido Democrático Popular de Afganistán, que iniciou unha serie de profundas reformas de modernización do país e repartimento da terra. Estas reformas provocaron unha forte oposición nos sectores máis conservadores do país, así como no estamento relixioso e de poder, e comezaron a producirse rebelións armadas ao longo do territorio, apoiadas polos Estados Unidos coa chamadaOperación Ciclón, que subministrou armas e un amplo financiamento aos rebeldes islámicos muxahidins.
En 1979 o goberno afgán pediu a intervención daUnión Soviética. Tras negarse nun principio a intervir, esta acabou por entrar no país despois do asasinato do líder da Revolución,Nur Muhammad Taraki, por parte deHafizullah Amín. Así, o 24 de decembro de 1979 comezou o despregue do 40º Exército soviético en Afganistán, baixo o mando deLeonid Brezhnev.[23] Os soviéticos executaron ao ditador Amin e subiron ao poder aBabrak Karmal. Os combates contra os muxahidins alongáronse durante nove anos, ata que a intervención soviética no conflito rematou trala firma doAcordos de Xenebra entre aRepública Democrática de Afganistán e Paquistán. A retirada xeral das tropas comezou o15 de maio de1988, e concluíu o15 de febreiro de1989, baixo o mando do último presidente soviético,Mikhail Gorbachev. Con todo, os enfrontamentos entre as tropas gobernamentais e os muxahidins continuaron ata abril de 1992, ata a caída do goberno da República Democrática de Afganistán e a instauración doEstado Islámico de Afganistán.[24][25][26]
A intervención militar rusa en Afganistán remóntase ás expansiónstsaristas coñecidas como "Gran Xogo", que mantiñan Rusia e Gran Bretaña. Esta comezou noséculo XIX, con acontecementos como oIncidente de Panjdeh, un enfrontamento militar que tivo lugar en1885, cando o exército ruso se apoderou do territorio afgá ao sur dorío Oxus, ao redor dun oasis en Panjdeh. Este interese na rexión continuou durante a era soviética, na que se destinaron millóns en axuda económica e militar a Afganistán entre os anos1955 e1978.[28]
En febreiro de 1979, arevolución islámica derrocou aoSha do país contiguo de Irán, que estaba apoiado polos Estados Unidos. O embaixador dos Estados Unidos en Afganistán,Adolph Dubs, foi secuestrado por militantes dunha organización vinculada ao movemento dePaíses Non Aliñados, coñecida como Setami Milli, e posteriormente asasinado durante un asalto levado a cabo pola policía afgá, asistida por axentes soviéticos. Esta morte provocou un importante deterioración das relacións afgán-estadounidenses.[29]
Estados Unidos despregou vinte buques e dous portaavións nogolfo Pérsico e nomar Arábigo, e producíronse unha serie de ameazas de guerra entre os Estados Unidos e Irán.[30]
En marzo de 1979 asinouse untratado de paz, apoiado polos Estados Unidos, entre Israel e Exipto. A Unión Soviética considerou que os Estados Unidos sacou proveito deste tratado. Así, unxornal soviético afirmaba que Exipto e Israel se converteran nos "xendarmes doPentágono". Os soviéticos crían que o tratado non era só un acordo de paz entre os seus antigos aliados exipcios e Israel, senón tamén unha alianza militar.[31] Ademais, Estados Unidos vendeu máis de 5.000mísiles aArabia Saudita e abasteceu aos rebeldes leais á coroa, contrarios ao gobernonasserista, naguerra civil do Iemen do Norte. Tamén empeoraron nesa mesma época as relacións entre a Unión Soviética eIraq. En xuño de 1978, Iraq comezou a establecer relacións cordais con países occidentais, chegando a mercar a Francia armamento defabricación italiana, aínda que a maioría o obtiña da Unión Soviética, os seus aliados doPacto de Varsovia e a China.
o17 de xullo de 1973, o ex-Primeiro Ministro Daoud fíxose co poder mediante ungolpe de estado, acusando ao goberno real de corrupción e de ser o causante das mala situación económica que atravesaba o país. Este golpe, supuxo a fin da monarquía e durante o seu goberno, Daoud gozou dunha boa reputación entre boa parte da poboación afgá, aínda que non entre os partidarios do PDPA.
A forte oposición das faccións do PDPA foi reprimida polo réxime de Daoud. A morte deMir Akbar Khyber, un dos líderes do PDPA, en estrañas circunstancias desencadeou unha onda de protestas en Cabul contra o goberno de Daoud, nas que foron arrestados varios dos principais dirixentes do PDPA.[32][33]
O27 de abril de1978, oexército afgá, que simpatizaba co PDPA, derrocou a Daoud e executouno posteriormente xunto con algúns membros da súa familia.[34] Nur Muhammad Taraki,secretario xeral do PDPA, converteuse en presidente dun Consello Revolucionario, así como no Primeiro Ministro daRepública Democrática de Afganistán, que acababa de ser creada.
Trala revolución, Taraki asumiu a presidencia e os postos de primeiro ministro e de secretario xeral do PDPA. O goberno foi dividido segundo as faccións existentes, co President Taraki e viceprimeiro ministroHafizullah Amin da facción Khalq fronte a líderes da facción Parcham tales coma Babrak Karmal eMohammad Najibullah. Os conflitos no PDPA, deron lugar a situacións deexilio,purga e execución de membros do Parcham.[35]
Durante os primeiros dezaoito meses de goberno, o PDPA aplicou un programa de estilo soviético con reformas modernizadoras, moitas das cales foron vistas polos conservadores como contrarias aos principios do islam.[36] Algúns dos decretos, que establecían cambios nas políticas matrimoniais e reformas agrarias, non foron ben recibidos por unha poboación na que predominaba tradición islámica, especialmente por parte dos grandesterratenentes, que resultaron prexudicados pola abolición dausura (aínda que esta estaba prohibida no islam) e a cancelación das débedas que tiñan os pequenos agricultores. A mediados 1978, comezou unha rebelión, co ataque duns rebeldes a unha gornición militar na rexión deNuristan, ao leste de Afganistán, e pronto se estendeu unha guerra civil por todo o país. En setembro de 1979, o viceprimeiro ministro Hafizullah Amin ocupou o poder trala morte nun tiroteo do presidente Taraki. Os dous meses de goberno de Amin estiveron marcados por unha inestabilidade provocada por unha toma de decisións contraria aos seus opoñentes do PDPA e á crecente rebelión.
Mulleres afgás participando nun programa da Asociación afgá de Girl Scouts a finais da década de1950.
AUnión Soviética exercera unha grande influencia na política afgá, dende a infraestrutura civil e militar á sociedade.[37] Na década de1980, moitos afgás dominaban a lingua rusa.[37] Dende1947, Afganistán estivera baixo a influencia do goberno ruso e recibira importantes axudas, en forma de asistencia económica e adestramento e armamento militar.
Afganistán xa recibiu axuda económica rusa no ano1919, pouco despois daRevolución Rusa, cando o novo goberno se enfrontaba águerra civil. Subministraronarmas de pequeno calibre, munición, e uns cantos avións, e (segundo fontes soviéticas) un millón derublos de ouro, para apoiar á resistencia afgá durante aterceira guerra anglo-afgá. En1942, a URSS volveu axudar ás Forzas Armadas de Afganistán, con avións e armamento, e establecendo centros de formación enTashkent (República Socialista Soviética de Uzbekistán). A cooperación militar entre os dous países asentouse en1956, e os acordos de máis importancia producíronse na década de1970, na que a URSS enviou conselleiros e especialistas. A Unión Soviética construíu así mesmo unha extensa rede de infraestruturas, participou na construción de universidades, institutos politécnicos, hospitais, infraestruturas civís, centrais eléctricas e colexios locais.
↑Borer, Douglas A. (1999). Cass, ed.Superpowers defeated: Vietnam and Afghanistan compared. Londres. p. 216.ISBN0-7146-4851-5.
↑2,02,1Barlett, Donald L.; Steele, James B. (13 de maio de 2003)."The Oily Americans".Time. Arquivado dendeo orixinal o 24 de decembro de 2018. Consultado o2008-07-08.
↑Nyrop, Richard F.; Donald M. Seekins (xaneiro de 1986).Afghanistan: A Country Study(PDF). Washington, DC: United States Government Printing Office. pp. XVIII–XXV. Arquivado dendeo orixinal(PDF) o 03 de novembro de 2001. Consultado o 03 de febreiro de 2013.
↑DK289.A39 1992 Glazami marshala i diplomata : kriticheskiĭ vzgli︠a︡d na vneshni︠u︡i︠u︡ politiku SSSR do i posle 1985 goda / S.F. Akhromeev, G.M. Kornienko, p. 25
↑Valenta, Jiri (1980).From Prague to Kabul: The Soviet Style of Invasion.
↑Goldman, Minton (1984).Soviet Military Intervention in Afghanistan: Roots & Causes.
↑Hilali, A. Z. (2005). "The Soviet Penetration into Afghanistan and the Marxist Coup".The Journal of Slavic Military Studies18 (4): 709.doi:10.1080/13518040500354984.
↑Bradsher, Henry S. (1983).Afghanistan and the Soviet Union. Durham: Duke Press Policy Studies. pp. 72–73.
↑Garthoff, Raymond L. (1994).Détente and Confrontation. Washington D.C.: The Brookings Institute. p. 986.
Andrew, Christopher & Mitrokhin, Vasili (1999). Basic Books, ed.The Sword and the Shield: The Mitrokhin Archive and the Secret History of the KGB. New York.ISBN0-465-00310-9.
Ayub, Muhammad (2005). RoseDog Books, ed.An Army, its Role and Rule: A History of the Pakistan Army from Independence to Kargil 1947–1999. Pittsburgh.ISBN0-8059-9594-3.
Borovik, Artyom (1990). Grove Press, ed.The Hidden War: A Russian Journalist's Account of the Soviet War in Afghanistan. Nova York.ISBN0-8021-3775-X.
.svg)
.svg)
.svg)
