Elemento químico Instancia de
Subclase de
Parte de
Caracterizado por
Oposto a
Uso
Causado por
Estudado por
Lista do elemento
Wikidata G:Commons C:Commons
Unelemento químico , ou soamenteelemento , é unha substancia formada porátomos co mesmo número deprotóns no núcleo. Este número coñécese como onúmero atómico do elemento. Por exemplo, todos os átomos con 6 protóns nos seus núcleos son átomos do elemento químicocarbono , mentres que todos os elementos con 92 protóns nos seus núcleos son átomos do elementouranio .
Coñécense no mundo millóns decompostos que se atopan de maneira espontánea nanatureza ou que foron creados polo ser humano. Cada un destes compostos é o resultado da combinación de dous ou máis elementos químicos. Historicamente, o termo "elemento químico" referíase a unha substancia que non se pode descompoñer nas substancias constituíntes mediante reaccións químicas e, para a maioría dos fins prácticos, esta definición aínda ten validez. Houbo certa controversia na década de 1920 sobre se os isótopos merecían ser recoñecidos como elementos separados se se podían separar por medios químicos.[ 1]
O termo "elemento (químico)" utilízase con dous significados diferentes pero estreitamente relacionados:[ 2] Pode significar unha substancia química que consiste nun só tipo de átomo (unelemento libre ) ou pode significar ese tipo de átomo como compoñente de varias substancias químicas. Por exemplo, a auga (H2 O) consiste nos elementos hidróxeno (H) e osíxeno (O) aínda que non contén as substancias químicas (di)hidróxeno (H2 ) e (di)osíxeno (O2 ), xa que as moléculas de H2 O son diferentes das moléculas de H2 e O2 . Para o significado de "substancia química que consiste nun só tipo de átomo", suxeríronse os termos "substancia elemental" e "substancia simple", pero non gañaron moita aceptación na literatura química inglesa, mentres que noutras linguas o seu equivalente é amplamente utilizado. Por exemplo, o francés distingueélément chimique (tipo de átomos) ecorps simple (substancia química que consiste nun tipo de átomo); o ruso distingueхимический элемент eпростое вещество .
Coñécense máis de 112 elementos, 93 dos cales son naturais e o resto artificiais. Algúns son moi comúns e necesarios, como o carbono, oosíxeno ou ohidróxeno . Outros, creados artificialmente enaceleradores de partículas ou enreactores atómicos , son tan raros que só existen durante milésimas de segundo.
Número atómico Nome Símbolo Período, Grupo Peso atómico (uma )Densidade (g/cm³) a 20°C Punto de fusión (°C )Punto de ebulición (°C )Ano do seu descubrimento Persoa que o descubriu 1 Hidróxeno H 1, 1 1.00794(7)[ 3] [ 4] [ 5] 0.084 g/l -259.1 -252.69 1766 T. Von Hohenheim (Paracelso) 2 Helio He 1, 18 4.002602(2)[ 3] [ 5] 0.17 g/l -272.2 -268.9 1895 Ramsay eCleve 3 Litio Li 2, 1 6.941(2)[ 3] [ 4] [ 5] [ 6] 0.53 180.5 1317 1817 Arfwedson 4 Berilio Be 2, 2 9.012182(3) 1.85 1278 2970 1797 Vauquelin 5 Boro B 2, 13 10.811(7)[ 3] [ 4] [ 5] 2.46 2300 2550 1808 Davy eGay-Lussac 6 Carbono C 2, 14 12.0107(8)[ 3] [ 5] 3.51 3550 4827 Prehistoria Descoñecido 7 Nitróxeno N 2, 15 14.0067(2)[ 3] [ 5] 1.17 g/l -209.9 -195.8 1772 Rutherford 8 Osíxeno O 2, 16 15.9994(3)[ 3] [ 5] 1.33 g/l -218.4 -182.9 1774 Priestly eScheele 9 Flúor F 2, 17 18.9984032(5) 1.58 g/l -219.6 -188.1 1886 Moissan 10 Neon Ne 2, 18 20.1797(6)[ 3] [ 4] 0.84 g/l -248.7 -246.1 1898 Ramsay eTravers 11 Sodio Na 3, 1 22.98976928(2) 0.97 97.8 892 1807 Davy 12 Magnesio Mg 3, 2 24.3050(6) 1.74 648.8 1107 1755 Black 13 Aluminio Al 3, 13 26.9815386(8) 2.70 660.5 2467 1825 Oersted 14 Silicio Si 3, 14 28.0855(3)[ 5] 2.33 1410 2355 1824 Berzelius 15 Fósforo P 3, 15 30.973762(2) 1.82 44 (P4) 280 (P4) 1669 Brand 16 Xofre S 3, 16 32.065(5)[ 3] [ 5] 2.06 113 444.7 Prehistoria Descoñecido 17 Cloro Cl 3, 17 35.453(2)[ 3] [ 4] [ 5] 2.95 g/l -34.6 -101 1774 Scheele 18 Argon Ar 3, 18 39.948(1)[ 3] [ 5] 1.66 g/l -189.4 -185.9 1894 Ramsay eRayleigh 19 Potasio K 4, 1 39.0983(1) 0.86 63.7 774 1807 Davy 20 Calcio Ca 4, 2 40.078(4)[ 3] 1.54 839 1487 1808 Davy 21 Escandio Sc 4, 3 44.955912(6) 2.99 1539 2832 1879 Nilson 22 Titanio Ti 4, 4 47.867(1) 4.51 1660 3260 1791 Gregor eKlaproth 23 Vanadio V 4, 5 50.9415(1) 6.09 1890 3380 1801 del Río 24 Cromo Cr 4, 6 51.9961(6) 7.14 1857 2482 1797 Vauquelin 25 Manganeso Mn 4, 7 54.938045(5) 7.44 1244 2097 1774 Gahn 26 Ferro Fe 4, 8 55.845(2) 7.87 1535 2750 Prehistoria Descoñecido 27 Cobalto Co 4, 9 58.933200(9) 8.89 1495 2870 1735 Brandt 28 Níquel Ni 4, 10 58.6934(2) 8.91 1453 2732 1751 Cronstedt 29 Cobre Cu 4, 11 63.546(3)[ 5] 8.92 1083.5 2595 Prehistoria Descoñecido 30 Zinc Zn 4, 12 65.409(4) 7.14 419.6 907 Prehistoria Paracelso 31 Galio Ga 4, 13 69.723(1) 5.91 29.8 2403 1875 Lecoq de Boisbaudran 32 Xermanio Ge 4, 14 72.64(1) 5.32 937.4 2830 1886 Winkler 33 Arsénico As 4, 15 74.92160(2) 5.72 613 613 (sublimación ) ca. 1250 Albertus Magnus 34 Selenio Se 4, 16 78.96(3)[ 5] 4.82 217 685 1817 Berzelius 35 Bromo Br 4, 17 79.904(1) 3.14 -7.3 58.8 1826 Balard 36 Cripton Kr 4, 18 83.798(2)[ 3] [ 4] 3.48 g/l -156.6 -152.3 1898 Ramsay eTravers 37 Rubidio Rb 5, 1 85.4678(3)[ 3] 1.53 39 688 1861 Bunsen eKirchhoff 38 Estroncio Sr 5, 2 87.62(1)[ 3] [ 5] 2.63 769 1384 1790 Crawford 39 Itrio Y 5, 3 88.90585(2) 4.47 1523 3337 1794 Gadolin 40 Circonio Zr 5, 4 91.224(2)[ 3] 6.51 1852 4377 1789 Klaproth 41 Niobio Nb 5, 5 92.906 38(2) 8.58 2468 4927 1801 Hatchett 42 Molibdeno Mo 5, 6 95.94(2)[ 3] 10.28 2617 5560 1778 Scheele 43 Tecnecio Tc 5, 7 [98.9063][ 7] 11.49 2172 5030 1937 Perrier eSegrè 44 Rutenio Ru 5, 8 101.07(2)[ 3] 12.45 2310 3900 1844 Klaus 45 Rodio Rh 5, 9 102.90550(2) 12.41 1966 3727 1803 Wollaston 46 Paladio Pd 5, 10 106.42(1)[ 3] 12.02 1552 3140 1803 Wollaston 47 Prata Ag 5, 11 107.8682(2)[ 3] 10.49 961.9 2212 Prehistoria Descoñecido 48 Cadmio Cd 5, 12 112.411(8)[ 3] 8.64 321 765 1817 Strohmeyer eHermann 49 Indio In 5, 13 114.818(3) 7.31 156.2 2080 1863 Reich eRichter 50 Estaño Sn 5, 14 118.710(7)[ 3] 7.29 232 2270 Prehistoria Descoñecido 51 Antimonio Sb 5, 15 121.760(1)[ 3] 6.69 630.7 1750 Prehistoria Descoñecido 52 Telurio Te 5, 16 127.60(3)[ 3] 6.25 449.6 990 1782 von Reichenstein 53 Iodo I 5, 17 126.90447(3) 4.94 113.5 184.4 1811 Courtois 54 Xenon Xe 5, 18 131.293(6)[ 3] [ 4] 4.49 g/l -111.9 -107 1898 Ramsay eTravers 55 Cesio Cs 6, 1 132.9054519(2) 1.90 28.4 690 1860 Kirchhoff eBunsen 56 Bario Ba 6, 2 137.327(7) 3.65 725 1640 1808 Davy 57 Lantano La 6 138.90547(7)[ 3] 6.16 920 3454 1839 Mosander 58 Cerio Ce 6 140.116(1)[ 3] 6.77 798 3257 1803 W. Hisinger eBerzelius 59 Praseodimio Pr 6 140.90765(2) 6.48 931 3212 1895 von Welsbach 60 Neodimio Nd 6 144.242(3)[ 3] 7.00 1010 3127 1895 von Welsbach 61 Prometio Pm 6 [146.9151][ 7] 7.22 1080 2730 1945 Marinsky eGlendenin 62 Samario Sm 6 150.36(2)[ 3] 7.54 1072 1778 1879 Lecoq de Boisbaudran 63 Europio Eu 6 151.964(1)[ 3] 5.25 822 1597 1901 Demarçay 64 Gadolinio Gd 6 157.25(3)[ 3] 7.89 1311 3233 1880 de Marignac 65 Terbio Tb 6 158.92535(2) 8.25 1360 3041 1843 Mosander 66 Disprosio Dy 6 162.500(1)[ 3] 8.56 1409 2335 1886 Lecoq de Boisbaudran 67 Holmio Ho 6 164.93032(2) 8.78 1470 2720 1878 Soret 68 Erbio Er 6 167.259(3)[ 3] 9.05 1522 2510 1842 Mosander 69 Tulio Tm 6 168.93421(2) 9.32 1545 1727 1879 Cleve 70 Iterbio Yb 6 173.04(3)[ 3] 6.97 824 1193 1878 de Marignac 71 Lutecio Lu 6, 3 174.967(1)[ 3] 9.84 1656 3315 1907 Urbain 72 Hafnio Hf 6, 4 178.49(2) 13.31 2150 5400 1923 Coster ede Hevesy 73 Tántalo Ta 6, 5 180.9479(1) 16.68 2996 5425 1802 Ekeberg 74 Volframio W 6, 6 183.84(1) 19.26 3407 5927 1783 Elhuyar 75 Renio Re 6, 7 186.207(1) 21.03 3180 5627 1925 Noddack ,Tacke eBerg 76 Osmio Os 6, 8 190.23(3)[ 3] 22.61 3045 5027 1803 Tennant 77 Iridio Ir 6, 9 192.217(3) 22.56 2410 4130 1803 Tennant 78 Platino Pt 6, 10 195.084(9) 21.45 1772 3827 1735 de Ulloa 79 Oro Au 6, 11 196.966569(4) 19.32 1064.4 2940 Prehistoria Descoñecido 80 Mercurio Hg 6, 12 200.59(2) 13.55 -38.9 356.6 Prehistoria Descoñecido 81 Talio Tl 6, 13 204.3833(2) 11.85 303.6 1457 1861 Crookes 82 Chumbo Pb 6, 14 207.2(1)[ 3] [ 5] 11.34 327.5 1740 Prehistoria Descoñecido 83 Bismuto Bi 6, 15 208.98040(1) 9.80 271.4 1560 1753 Geoffroy 84 Polonio Po 6, 16 [208.9824][ 7] 9.20 254 962 1898 Marie ePierre Curie 85 Ástato At 6, 17 [209.9871][ 7] 302 337 1940 Corson eMacKenzie 86 Radon Rn 6, 18 [222.0176][ 7] 9.23 g/l -71 -61.8 1900 Dorn 87 Francio Fr 7, 1 [223.0197][ 7] 27 677 1939 Perey 88 Radio Ra 7, 2 [226.0254][ 7] 5.50 700 1140 1898 Marie ePierre Curie 89 Actinio Ac 7 [227.0278][ 7] 10.07 1047 3197 1899 Debierne 90 Torio Th 7 232.03806(2)[ 3] [ 7] 11.72 1750 4787 1829 Berzelius 91 Protactinio Pa 7 231.03588(2)[ 7] 15.37 1554 4030 1917 Hahn eMeitner 92 Uranio U 7 238.02891(3)[ 3] [ 4] [ 7] 18.97 1132.4 3818 1789 Klaproth 93 Neptunio Np 7 [237.0482][ 7] 20.48 640 3902 1940 McMillan eAbelson 94 Plutonio Pu 7 [244.0642][ 7] 19.74 641 3327 1940 Seaborg 95 Americio Am 7 [243.0614][ 7] 13.67 994 2607 1944 Seaborg 96 Curio Cm 7 [247.0703][ 7] 13.51 1340 1944 Seaborg 97 Berkelio Bk 7 [247.0703][ 7] 13.25 986 1949 Seaborg 98 Californio Cf 7 [251.0796][ 7] 15.1 900 1950 Seaborg 99 Einsteinio Es 7 [252.0829][ 7] 860 1952 Seaborg 100 Fermio Fm 7 [257.0951][ 7] 1952 Seaborg 101 Mendelevio Md 7 [258.0986][ 7] 1955 Seaborg 102 Nobelio No 7 [259.1009][ 7] 1958 Seaborg 103 Laurencio Lr 7, 3 [260.1053][ 7] 1961 Ghiorso 104 Rutherfordio Rf 7, 4 [261.1087][ 7] 1964/69 Flerov 105 Dubnio Db 7, 5 [262.1138][ 7] 1967/70 Flerov 106 Seaborgio Sg 7, 6 [263.1182][ 7] 1974 Flerov 107 Bohrio Bh 7, 7 [262.1229][ 7] 1976 Oganessian 108 Hassio Hs 7, 8 [265][ 7] 1984 GSI 109 Meitnerio Mt 7, 9 [266][ 7] 1982 GSI 110 Darmstadtio Ds 7, 10 [269][ 7] 1994 GSI 111 Roentgenio Rg 7, 11 [272][ 7] 1994 GSI 112 Copernicio Cn 7, 12 [285][ 7] 1996 GSI 113 Nihonio Nh 7, 13 [284][ 7] 2004 JINR ,LLNL 114 Flerovio Fl 7, 14 [289][ 7] 1999 JINR 115 Moscovio Mc 7, 15 [288][ 7] 2004 JINR ,LLNL 116 Livermorio Lv 7, 16 [290][ 7] 2006 JINR ,LLNL 117 Ténnesso Ts 7, 17 [ 7] 2009-2010 JINR 118 Oganesson Og 7, 18 [294][ 7] 2006 JINR ,LLNL
Siglas incluídas na táboa GSI,Gesellschaft für Schwerionenforschung (Sociedade para a Investigación de Ións Pesados), Wixhausen, Darmstadt,Alemaña . JINR,Joint Institute for Nuclear Research (Instituto Unido para a Investigación Nuclear), Dubna, Moskvá Oblast,Rusia . LLNL,Lawrence Livermore National Laboratory (Laboratorio Nacional Lawrence Livermore ) Livermore,California ,Estados Unidos . LBNL,Lawrence Berkeley National Laboratory (Laboratorio Nacional Lawrence de Berkeley) Berkeley,California ,Estados Unidos . A ordenación destes elementos en función das súas propiedadesfísicas equímicas , dá lugar á chamadaTáboa periódica dos elementos .
Abundancia dos elementos químicos na nosa galaxia Elemento H He O C Ne Fe N Si Mg S % en masa 73,9 24,0 1,04 0,46 0,13 0,11 0,096 0,065 0,058 0,044
Abundancia dos elementos químicos na Terra [ 8] Elemento Fe O Si Mg Ni Ca Al S Na Co % en masa 39,76 27,71 14,53 8,69 3,16 2,52 1,79 0,64 0,39 0,23
Abundancia dos elementos químicos nacodia terrestre Elemento O Si Al Fe Ca Na Mg K Ti H P Mn % en masa 46 27 8,0 6,0 5,0 2,5 2,5 2,0 0,6 0,1 0,1 0,1
Abundancia dos elementos químicos nos océanos Elemento O H Cl Na Mg S Ca K Br C % en masa 85,89 10,82 1,94 1,08 0,129 0,091 0,04 0,04 0,0067 0,0028
Abundancia dos elementos químicos no corpo humano Elemento O C H N Ca P S K Na Cl Mg Si Fe F % en masa 61 23 10 2,6 1,4 1,1 0,20 0,20 0,14 0,12 0,027 0,026 0,006 0,0037
↑ Helge Kragh (2000). Conceptual Changes in Chemistry: The Notion of a Chemical Element, ca. 1900-1925 ↑ Chemistry (IUPAC), The International Union of Pure and Applied."IUPAC – chemical element (C01022)" .goldbook.iupac.org .doi :10.1351/goldbook.C01022 . ↑3,00 3,01 3,02 3,03 3,04 3,05 3,06 3,07 3,08 3,09 3,10 3,11 3,12 3,13 3,14 3,15 3,16 3,17 3,18 3,19 3,20 3,21 3,22 3,23 3,24 3,25 3,26 3,27 3,28 3,29 3,30 3,31 3,32 3,33 3,34 3,35 3,36 3,37 3,38 A composición isotópica dalgúns elementos presentes en certos fragmentos xeolóxicos pode variar da facilitada na táboa. ↑4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 4,6 4,7 A composición isotópica pode variar nos materiais comerciais, polo que o peso atómico pode variar do dado significativamente. ↑5,00 5,01 5,02 5,03 5,04 5,05 5,06 5,07 5,08 5,09 5,10 5,11 5,12 5,13 5,14 A composición isotópica de varios metais terrestres que necesitan unha precisión maior no seu peso atómico non pode ser facilitada. ↑ O peso atómico do litio comercializado pode variar entre 6.939 e 6.996. En análises futuros tratarase de especificar máis o dato. ↑7,00 7,01 7,02 7,03 7,04 7,05 7,06 7,07 7,08 7,09 7,10 7,11 7,12 7,13 7,14 7,15 7,16 7,17 7,18 7,19 7,20 7,21 7,22 7,23 7,24 7,25 7,26 7,27 7,28 7,29 7,30 7,31 7,32 7,33 7,34 7,35 7,36 O elemento non ten un nucleoide estable, e su valor entre corchetes, (por exemplo, [209]), indica o número másico do isótopo con maior duración de dicho elemento. ↑ Arnau Silla, A. E. (1991).El medio interestelar . Universitat de València.ISBN 8437007445 . Ball, P (2004).Oxford University Press , ed.The Elements: A Very Short Introduction .ISBN 0-19-284099-1 . Emsley, J (2003).Oxford University Press , ed.Nature's Building Blocks: An A-Z Guide to the Elements .ISBN 0-19-850340-7 . Gray, T (2009). Black Dog & Leventhal Publishers Inc, ed.The Elements: A Visual Exploration of Every Known Atom in the Universe .ISBN 1-57912-814-9 . Scerri, ER (2007).Oxford University Press , ed.The Periodic Table, Its Story and Its Significance . Strathern, P (2000).Hamish Hamilton Ltd , ed.Mendeleyev's Dream: The Quest for the Elements .ISBN 0-241-14065-X . Kean, Sam (2011). Back Bay Books, ed.The Disappearing Spoon: And Other True Tales of Madness, Love, and the History of the World from the Periodic Table of the Elements . Recompilado por A. D. McNaught e A. Wilkinson. (1997). Blackwell Scientific Publications, Oxford, ed.Compendium of Chemical Terminology, 2nd ed. (o "Gold Book") .ISBN 0-9678550-9-8 .doi :10.1351/goldbook .