Movatterモバイル変換

Saltar ao contido

Década de 1930

Editar as ligazóns

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.

Segundo milenio

1930

1930 · 1931 · 1932 · 1933 · 1934

1935 · 1936 · 1937 · 1938 · 1939

Adécada de 1930 foi o período de tempo entre o 1 de xaneiro de1930 e o 31 de decembro de1939.

1930

Artigo principal:1930.

Visita á campa deVicente Viqueira enOuces (Bergondo), en 1930. Co gallo da homenaxe a Manuel Lugrís Freire. De esquerda a dereita,Víctor Casas,Carlos Monasterio, Benito Ferreiro,Lugrís, familiar de Bernardino Varela,Emilio González López,Salvador Mosteiro,Francisco Abelaira,Bernardino Varela eManuel María González.^[1]

2 de xaneiro -Chiang Kai-shek asume a xefatura do poder civil naChina.
28 de xaneiro - O ditador españolMiguel Primo de Rivera presenta a súa dimisión ao reiAfonso XIII.
16 de febreiro -Pacto de Lestrobe: alianza dos partidosgalegos:ORGA,Partido Radical eAlianza Republicana, que constituíron aFederación Republicana Gallega (FRG).
10 de xullo - Constitúese enOurense aAsociación de Escritores Gallegos presidida porRamón Otero Pedrayo.
27 de agosto -Pacto de San Sebastián: as forzas políticas antimonárquicas españolas asinan unha alianza perante a caída da ditadura de Primo de Rivera.

Luís Manteiga, Héctor Raurich eLuís Seoane enCompostela en 1930.^[2]

1931

Artigo principal:1931.

19 de febreiro -Nova Delhi é nomeada capital daIndia.
12 de abril - Vitoria dos republicanos nas capitais de provincia nas eleccións municipais enEspaña.
14 de abril - Proclámase aSegunda República Española.

15 de abril de 1931,proclamación da república.

17 de abril - "Al país", manifesto de renuncia do reiAfonso XIII de España, publicado no diarioABC.
6 de decembro - Fúndase oPartido Galeguista.
14 de maio -Italia: o director de orquestraArturo Toscanini é golpeado por un fato de fascistas por negarse a executar o himno fascista.
12 de setembro - Honduras Británica (Belize): unciclón causa a morte de máis de 700 persoas e centenares de feridos.
18 de setembro -Incidente de Mukden.Xapón comeza a invasión deManchuria.
1 de outubro -España: recoñecese o dereito aovoto das mulleres.

Fundación doPartido Galeguista endecembro de 1931.

1932

Artigo principal:1932.

Estatuto de Galicia.

3 de outubro -Iraq alcanza a súa independencia e únese áSociedade de Nacións tralo fin da invasión británica.
A Asemblea de Concellos galegos celebrada enSantiago de Compostela aproba a redacción definitiva do proxecto deEstatuto de Autonomía no marco daConstitución daII República.
Fundase enFerrol a empresa de alimentaciónBonilla a la Vista.

1933

Artigo principal:1933.

1933, Ourense. Banquete galeguista homenaxe aEmilia Docet e aManuel Luís Acuña. Na foto, entre outros:Risco,Ramiro Isla,Leuter González,Cunqueiro,Otero Pedrayo,María Luz Morales,Blanco Amor,Xoán L. Ramos Colemán eManuel Peña Rei.

2 de xaneiro,Edgardo Day realiza o traxecto entreBuenos Aires eMontevideo cun biplano Moth 60.
4 de xaneiro, Un incendio destrúe o transatlánticofrancés Atlantic, cando navegaba xunto á costafrancesa e causa numerosas vítimas.
5 de xaneiro, comeza a construción doGolden Gate enSan Francisco.
30 de xaneiro, O presidente deAlemaña Paul von Hindenburg nomea aAdolf Hitler chanceler.
20 de febreiro : 21ª emenda á Constitución dos Estados Unidos suprimindo a prohibición do alcohol.
4 de marzo -Franklin Delano Roosevelt convértese no 32° presidente dos Estados Unidos.
5 de marzo, Naseleccións alemás, o partidoNazi,NSDAP, vence co 43,9% dos votos.
25 de marzo, prohibición dos sindicatos libres en Alemaña.
26 de abril, fundación daGestapo, a policía política alemá.
16,17 e18 de setembro, Galiza é recoñecida como nación poloCongreso de Nacionalidades Europeas, organismo daSociedade de Nacións, predecesora daONU.^[3]
16 de outubro, AAlemaña deHitler anuncia a intención de abandonar aLiga das Nacións oficialmente.
29 de outubro, acto fundacional deFalange Española noTeatro da Comedia, enMadrid.

Arte e cultura

Publícase na colección Lar,A modelo de Paco Asorey, novela en galego deXoán Xesús González.
PublícaseNós, os inadpatados deVicente Risco.
PublícaseCorazón ao vento, poemario deAquilino Iglesia Alvariño.
PublícansePoemas do si e do non eCantiga nova que se chama Riveira deÁlvaro Cunqueiro.
PublícaseNao senlleira deFermín Bouza-Brey.

1934

Artigo principal:1934.

De pé, de esquerda a dereita:Sebastián González,Eladio Rodríguez González,Enrique Peinador,Gonzalo López Abente, Pura González Varela (muller de Lugrís),Celia Brañas Fernández,Otero Pedrayo,David Fernández Diéguez,Ángel del Castillo eFernando Cortés Bugía. SentadosFernando Martínez Morás,Castelao,Manuel Lugrís Freire,Antón Villar Ponte eFélix Estrada Catoyra. Recepción de Castelao naReal Academia Galega naCoruña o 25 de xullo de 1934.

Agosto:Adolf Hitler convértese en xefe do goberno e de Estado (Reichsführer) deAlemaña.
5 de outubro: Iníciase arevolución de outubro en Asturias, seguida pola proclamación, o día 6, en Cataluña do "Estado catalán dentro da República federal española".
19 de outubro: Sae do prelo a obraRetrincos, deCastelao, editada polaeditorial Nós.
O asturianoPepín Fernández abre, enMadrid, o primeiro grande almacén de vendas español: Galerías Preciados; no ano seguinte abriría o seu rival, El Corte Inglés.

1935

Artigo principal:1935.

10 de xuño: enAkron (Ohio) William Griffith e o Dr. Robert Smith fundanAlcólicos Anónimos.

1936

Artigo principal:1936.

Luís Manteiga nun mitinpro-estatuto o 27 de xuño de 1936 enLugo.

Galicia

Sin disciplina ni cultura no hay un ejército potente. Casa del pueblo, 1936,Vigo.

28 de xuño - OEstatuto de Autonomía de Galicia évotado en referendo cun 99% de votos a favor.
20 de agosto - Sonpaseados enOrtoño e noAmenal oshomiños de Boimorto.
10 de setembro - Milicianos e gardas de asalto asasinan no cárcere de Porlier aXerardo Abad Conde.
22 de setembro - Executados en Santiago de Compostela os republicanosManuel Tarrío Requejo,Maximino Martínez Pomar,Marcelino Pasín Noya,José Ramón Oubiña González,Manuel Boo López eSegundo González Davila.
21 de outubro - Son fusilados enLugo os republicanosRafael de Vega Barrera,Ramón García Núñez,Ángel Pérez López,José Ramos López ePerfecto Abelairas Castro.
9 de novembro - Os militaresEnrique Salcedo Molinuevo eRogelio Caridad Pita son fusilados enFerrol por negarse a secundar asublevación do 18 de xullo de 1936.
9 de decembro - Son executados na Coruña osmártires de Brens.

España

16 de febreiro - A coaligazón de partidos deesquerda Fronte Popular vence naseleccións xerais en España, eManuel Azaña tórnase primeiro ministro, restaurando aconstitución de 1931.
14 de marzo -FE de las JONS é declarado partido ilegal
15 de marzo -José Antonio Primo de Rivera é encarcerado.
Manuel Azaña substitúe como presidente daII República aNiceto Alcalá Zamora, destituído polas Cortes.
Santiago Casares Quiroga nomeado presidente do goberno de España, substituíndo aManuel Azaña.
17 de xullo - Debido as investigacións gobernamentais oGolpe de Estado xorde enMelilla un día antes do estipulado para o conxunto do país.
18 de xullo - Iníciase en gran parte do territorio español ungolpe de estado doexército, ás ordes do comandante directorEmilio Mola, contra ogoberno daII República Española.
18 de xullo -Diego Martínez Barrio nomeado presidente do goberno, substituíndo aSantiago Casares Quiroga.
19 de xullo - Ossindicatos érguense contra a sublevación militar. Comeza aguerra civil española.
4 de setembro -Talavera de la Reina cae en mans dosnacionais, véndose asíMadrid ameazada.
4 de setembro - O goberno deJosé Giral é deposto eFrancisco Largo Caballero, doPSOE, forma novo goberno.
1 de outubro -Francisco Franco é nomeadoxefe de estado.
8 de novembro - Osnacionais atacanMadrid.
17 de decembro -Guerra civil española: chegada dos primeiros voluntarios fascistas italianos a España.

Europa

4 de marzo - Voo inaugural dodirixíbel alemánLZ 129 Hindenburg.
7 de marzo -Adolf Hitler ordena ocupar as zonas desmilitarizadas daRenania
12 de maio - NaItalia, a novalei electoral restrinxe o dereito aovoto: OGran consello Fascista escolle 400deputados dunha lista de candidatos presentada por diversas corporacións. Os deputados sométense despois aplebiscito popular.
5 de xuño - Constitúese enFrancia o gabinete daFronte Popular, presidido porLéon Blum.
21 de xuño - Fai o seu primeiro voo o bombardeiroHandley Page Hampden que participará nasegunda guerra mundial.
25 de outubro -Adolf Hitler asina unha alianza co ditadorfascista italianoBenito Mussolini.
25 de novembro - Sinatura doPacto Anti-Komintern polaAlemaña e oXapón, acordo que tiña como obxectivo a oposición ao desenvolvemento docomunismo.
11 de decembro - O ReiEduardo VIII do Reino Unido abdica da coroa para o seu irmánXurxo VI.
Pacto xermano-italiano, futuroEixo Roma-Berlín-Tokyo.

África

26 de agosto -Exipto asina coReino Unido o tratado polo que obtén a súa independencia.

Asia

26 de febreiro - Revolta militar enTokyo após o éxito electoral dosliberais
7 de abril - Expedición deChiang Kai-shek contra os militares do norte daChina.
8 de xuño - As tropas deChiang Kai-shek tomanPequín.
2 de decembro -Incidente de Sián:Chang Hue Liang eYang Hut Sheng fan prisioneiro aChiang Kai-shek para obrigalo a adoptar unha política máis activa en contra doXapón e un achegamento áUnión Soviética.

Acontecementos de maior duración

Guerra civil española (1936-1939)

1937

Artigo principal:1937.

29 de xaneiro - Executados enSantiago de Compostela os republicanos deRibeira Manuel Fernández Sendón,Julio Silva Vilas,Eugenio Rodríguez Bilbao,José Sieira González eJosé Lijó Louro.
23 de abril -Asalto do bou Eva, tráxico episodio da represiónfranquista enGalicia.
26 de abril -Bombardeo de Gernika por avións daLuftwaffe naGuerra civil española.
30 de xuño - Executados enSantiago de Compostela os republicanos dePadrón Rogelio Riveiro Aboy,Vicente Fuentes,Luis Villaverde Lapido,José Montes eManuel Hermida Pintor.
4 de xullo - Inaugúrase oCongreso dos Escritores contra a Guerra e o Fascismo enValencia.
11 de xullo - Executados naCoruña os republicanosLuis Rufilanchas,Manuel Fernández López,Genaro Ruano Sanjurjo,Domingo Rey Lago,Francisco González Agilda,Rotilio Naya Rodríguez,Manuel Rúa Losada,Delfino Liñeira Fraga,Argimiro Aradas Leiro,Francisco Meizoso Veiga,Nicolás Veiga Núñez eJosé Santiago García Rey.
27 de xullo - Executados naCaeira (Poio), os republicanos deCangas Antonio Fernández Fernández,José Gallego Nogueira,José Mejuto Bernárdez eJosé Meis Martínez.
27 de xullo - Executados no Campo de Aragón os republicanos deOurense Manuel Suárez Castro,Eduardo París Villar,Ramón Figueiras Añel, José González González,Antonio Colmenero Villamarín,Camilo Gago González,Antonio Taboada Nóvoa eHiginio López Barrio.
23 de agosto - Asasinados enMontecubeiro 14 republicanos.

9 de outubro - Executados na Coruña os participantes na fuxida do PortiñoSalvador Domingo Lliso,José García Vázquez,Ramón Díaz Valeiro,Ramón González Canosa,Alejandro Dopico Saleta,Manuel Bergantiños Pose,Antonio Vidal González,Antonio Lorenzo García,Francisco Díaz Moreno,Luis Lafuente Naveira,Manuel Baldomir Vázquez,Ramiro Fontenla Andújar,Manuel Tellado Villar,José Rodríguez Serantes eFederico Rivadulla Gómez.

11 de outubro - Executados en Ourense os republicanosSeverino Nóvoa Gutiérrez,José Fernández Pérez,Enrique Nanín Ansias,José González Tesouro eGerardo Rodríguez Fernández.

11 de outubro - Executados en Lugo os republicanos deParadela Manuel López Rodríguez,Benigno López López,Orencio López López,Ramiro Rodríguez Gutiérrez,Pedro Rodríguez Rodríguez,Valentín López García,José López Yáñez,Manuel Pérez González eRamón Díaz Díaz, eAlfredo Díaz Monteserín.

29 de outubro - Son asasinadas enMosteiro de Ribeira (Xinzo de Limia)María del Valle Lozano eSalud Torres Díaz.
10 de novembro -Getúlio Vargas tórnase ditador noBrasil.
15 de decembro - Comezo dabatalla de Teruel na Guerra Civil Española.

Acontecementos de maior duración

Guerra civil española (1936-1939).

Arte e cultura

A Monserrat, escultura deJulio González (hoxe noStedelijk Museum,Ámsterdam).

1938

Artigo principal:1938.

Chegada deCastelao áHabana, ennovembro de 1938.

1 de xaneiro - NoBrasil,Getulio Vargas inicia oEstado Novo, de tendencia fascista.
26 de xaneiro - Fusilados naCoruña Lisardo Longueira García,Justo Galán Barbero,José Maseda Vaamonde eAntonio Santos Fernández
27 de xaneiro - Fusilados enFerrol os republicanosAmada García,Antonio Eytor Canizo,José María Montero Martínez,Ángel Roldos Gelpi,Juan José Teijeiro Leira,Jaime González Pérez,Ramón Rodríguez López eGermán López García.
5 de marzo - Fusilados enFerrol José Silva Fernández,Juan Nicasio González Díaz,Agustín Veiga Mejuto,Alejandro Julias Torres,Pedro Dobarro Regueira,Ricardo Cana Lucena,Luis Cotter Mauriz,José Abrodes Linares eManuel Caridad Castro.
7 de marzo - Fusilados naCoruña José Feito García,Aquilino Parapar Franco,Luís Ardao López,Alfonso Castrillo López,Lino Carrión Castilla,José Longueira Bermúdez,José Gómez Roibal eAndrés Pérez Adega.
7 de marzo - Fusilados enOurense José Luis Delgado Núñez,José María Cid Nóvoa,Eduardo Piñeiro Canal,Modesto Gallego González,Ramón Vázquez Rodríguez,Odilo Fernández Freire,Leovigildo Carril Freire eCastor Iglesias Gil.
7 de marzo - Fusilados enSantiago de Compostela Jesús Regueiro Bueno,Antonio Caldelas eJosé Rodríguez Gerpe.
9 de marzo - Fusilados en Punta Herminia (A Coruña) os sindicalistas daCRG Cándido Sánchez Rodríguez,José Brandariz Ramos,Jaime Baella Pérez,Ángel Fernández Fernández,Ricardo Martín González,Marcelino Calviño Pato,Jesús López Casado eFelisardo Brandariz Souto.
29 de marzo -José Varela Bouza eJosé María Blanco Barros morren nun enfrontamento coa Garda civil enPerbes.
10 de abril - Consello de guerra naCoruña contra os republicanos deMondoñedo José Sánchez Gacio,José Ramón Villamarín Pallín,Eloy Castro Dorrego,Guillermo Otero Villalba,Francisco García Martínez,Alfredo Martínez Martínez,Graciano Leivas Freire,Germán Fanego Salaverri,Patricio Vijande Villar,Constantino Sánchez Gacio eEmilio González Valoria.
16 de abril - Crime do Candedo. No lugar doCandedo (Ourol), falanxistas e gardas civís matan aFelicitas Casabella Fernández, á súa irmáMaría Josefa Casabella Fernández e a súa filla Encarna Casabella, de trece anos de idade.
30 de outubro -Orson Welles recrea na radio a novelaA guerra dos mundos, e aterroriza ós oíntes dosEstados Unidos.
7 de novembro - As forzas doExército Popular da República realizan sen previo aviso unbombardeo sobre a localidade cordobesa deCabra.
13 de decembro - Créase aONCE, daquela baixo o nome deOrganización Nacional de Cegos
22 de decembro -Otto Hahn, do Instituto Kaiser de Berlín, e mailo seu equipo acadan a primeirafisión nuclear da historia.

Acontecementos de maior duración

Guerra civil española (1936-1939)

1939

Artigo principal:1939.

1 de abril, o xeneralFranco anuncia a fin daguerra civil española.
21 de xullo,Evasión do bou Ramón: 27 republicanosgalegos foxen a Francia desde Ares.
1 de setembro,Alemaña invadePolonia.
1 de setembro, comezo dasegunda guerra mundial.
Créase o Centro de Instrucións de Marinería da Armada (C.I.M) enFerrol.

↑Diéguez, Uxío-Breogán (2016)."As Irmandades da Fala, fitos e logros no seu fecundo evoluir (1916-1931)".As Irmandades da Fala (1916-13931): reivindicación identitaria e activismo socio-político-cultural no primeiro terzo do século XX.Edicións Laiovento.ISBN 978-84-8487-330-3.
↑Alvarellos, Quique (19/11/2017)."Luís Seoane no Santiago de 1930"La Voz de Galicia.
↑"Vieiros: Galiza Hoxe - Setembro de 1933: Galiza, unha nación en Europa".www.vieiros.com. Consultado o2023-01-21.

Obtido de «https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Década_de_1930&oldid=7195577»

Década de 1930

Categoría agochada:

Páxinas con erros de script

[8]ページ先頭

©2009-2026 Movatter.jp