Aparición da Trindade ao papa Clemente, cadro doTiepolo.
Clemente I, logo coñecido comoSan Clemente, ou coas variantesCremenzo eCrimenzo,[1] nado quizais enRoma e finado talvez enGallípoli no ano99, foi o cuartopapa da historia. Estivo de bispo de Roma dende o ano91 ata a súa morte.
Moi pouco se sabe da súa vida. ChamadoClemente Romano, hai fontes que sitúan o seu nacemento en Roma, pero non é seguro. Se facemos caso deIreneu de Lión debeu coñecer aPedro e aPaulo,Tertuliano di que foi o propio Pedro quen o coroou bispo, e hai quen sinala que foi escollido papa logo da morte de Pedro, mais que renunciou, deixándolle o bispado romano primeiro aLino e aAnacleto despois.Oríxenes di[2] que el é o Clemente que aparece como camarada de Paulo na epístola deste aosfilipenses[3].
Hai algúns indicios de que eraxudeu. A súa morte ten diferentes interpretacións: hai quen di[quen?] que morreu naturalmente enRoma ou enGrecia, e quen apunta, e esa é a teoría oficial apoiada polaIgrexa católica, que foimartirizado. Pero tampouco neste suposto coinciden as datas nin os lugares, e unhas apuntan aGallípoli, na costaanatolia, onde fora exiliado porTraxano, e outras fontes o localizan enQuersonesos, enCrimea. Este martirio, que supostamente se produciu cando o botaron ao mar cunhaáncora ao pescozo, ben puido ser o docónsul romano Flavio Clemente. E aínda queCirilo levou as súas supostas reliquias aRoma no ano868 para a fundación dabasílica de San Clemente, noMosteiro das Covas deKíiv reivindican que as súas reliquias (entre elas, a cabeza) as teñen gardadas eles.
Durante o seu pontificado producíronse revoltas contra ospresbíteros enCorinto, o que probablemente fose o primeiro desacordo grave no seo da Igrexa. O papa Clemente escribiulles unha carta chamándoos á obediencia aos seis pastores e evocando a lembranza de Paulo e de Pedro, e conseguiu calmar o movemento. O que non conseguiu frear foron as primeiras discrepancias de fe, logo recoñecidas comoherexías, dosgnósticos e dosebionís, nin a represión contra os cristiáns dos emperadoresDomiciano primeiro e Traxano despois.
Incluíu a palabraamén nos ritos, e reforzou, para frear a crise de Corinto, a estrutura xerárquica da Igrexa, establecendo a primacía para o bispado de Roma.
A súa obra máis importante, e quizais a única auténtica, é aEpístola aos corintios, que está considerado como o primeiro texto cristián logo doNovo Testamento, e que sitúa a Clemente Romano como o primeiro dospais apostólicos. A obra está dividida en dúas partes: na primeira exhorta ao cumprimento das virtudes, e particularmente da obediencia e da humildade, e na segunda centra estes consellos xerais na resolución do conflito interno da comunidade cristiá de Corinto.
A principal achega da obra son os aspectos organizativos: dálles nome aosbispos, aosdiáconos e aospresbíteros e establece que son nomeados polos apóstolos en nome deCristo, e que polo tanto teñen que ser obedecidos plenamente polos fieis. Tamén son interesantes os testemuños sobre a vida de Pedro e Paulo, e os capítulos dedicados á resurrección dos mortos, punto teolóxico combatido polos pagáns, e onde inclúe referencias áave fénix como símbolo daresurrección.
Ademais, atribuíronselle a el diversas obras, todas posteriores á súa morte.
AsDúas epístolas ás virxes, onde aborda o tema da virxindade e a cohabitación dos fieis devotos de ambos sexos.
OsEscritos pseudoclementinos, que é unha escolma de aventuras que podería configurar unhanovela no sentido clásico, e onde o protagonista é o propio papa Clemente, que percorre distintas escolas filosóficas ata que coincide conPedro e descobre averdade.
Como todos os papas anteriores aoEdicto de Milán foi consideradosanto, e ademaismártir. A súa festividade, tanto no rito occidental coma no oriental, é o23 de novembro.
Clemente é representado tradicionalmente cunha áncora ou cun peixe, en referencia ao seu martirio.
