Burundi,[1] oficialmenteRepública de Burundi (enkirundi: Republika y'u Burundi, pronunciado /buˈɾundi/; enfrancés: République du Burundi, pronunciado /byˈʁyndi/), é unha pequena nación deÁfrica Oriental, que carece de saída ao mar. Está rodeada porRuanda, aRepública Democrática do Congo eTanzania. Parte do a fronteira occidental limita colago Tanganica. O antigo nome do país era Urundi-Ubrundi-Bruwanda. Urundi é a abreviación de "Urundi Rwanda" ("A outra Rwanda"), tal como as forzas coloniaisbelgas adoitaban referirse ao territorio. O nome actual do país provén da linguaxebantúkirundi.
Entre1993 e1999 a violenciaétnica entrehutus e facciónstutsi en Burundi produciu centos de miles derefuxiados e deixou polo menos 250.000 mortos. Aínda que moitos refuxiados volvan de países veciños, proseguiu a loita étnica, que obrigou a outros a fuxir. As tropas de Burundi, procurando asegurar as súas fronteiras, interviñeron no conflito na R. D. do Congo.
Os primeiros habitantes da zona foron ospigmeos, que foron substituídos e absorbidos polosbantú durante as oledas de migracións de devandita etnia. Burundi existe como reino independente desde o século XVI, transformándose nunha coloniaalemá e pasando aBélxica naprimeira guerra mundial. Burundi foi parte do mandato belga daLiga das Nacións sobre Ruanda-Urundi, e logo un Fideicomiso dasNacións Unidas baixo autoridade administrativa belga logo dasSegunda guerra mundial.
As orixes da monarquía de Burundi transformáronse nun mito. Segundo as lendas, o fundador da dinastía orixinaria ,Ntare Rushatsi chegou a Burundi desdeRuanda no século XVII, outras fontes máis certeiras suxiren que Ntare proveu desdeBuha no sueste e realizou a fundación do seu reino na rexiónNkoma. Ata a caída da monarquía en 1966 o reinado mantivo uns dos poucos vínculos de Burundi co seu pasado.
Desde a independencia en1962, ata as eleccións de1993, Burundi foi controlado por unha serie de ditaduras militares, todas pertencentes á minoríatutsi. Ao longo deses anos producíronse feitos de violencia étnica incluídos os incidentes de1964 e os dos finais dos anos '80, e o xenocidio burundiano de1972. En1993, Burundi tivo as súas primeiras eleccións democráticas, onde se impuxo a Fronte para a Democracia de Burundi (FRODEBU dominado pola minoríahutu. O líder doFRODEBUMelchior Ndadaye, converteuse no primeiro presidente hutu de Burundi, pero poucos meses despois foi asasinado por un grupo de oficiais do exército pertencentes á etnia tutsi, este asasinato introduciu a Burundi nuns horrible guerra civil. Como resposta ao asasinato do presidente Ndadaye, extremistas hutu masacraron miles de civís tutsi, as forzas armadas de Burundi dominadas polos tutsis responderon masacrando similares cantidades de civís hutus. Seguiron anos de inestabilidade ata 1996, cando o antigo presidente Pierre Buyoya tomou o poder por medio dun golpe de estado.
Praia sobre o lago Tanganica en Buiumbura
En agosto de2000 un acordo de paz asinado polos dous os grupos políticos de Burundi estableceron un programa establecendo datas para a restauración da democracia. Logo de moitos anos de violencia civil, un alto ao lume foi asinado en 2003 entre o goberno dePierre Buyoya e o máis grande grupo de rebeldes hutus o CNDD-FDD. A fins dese ano o líder do FRODEBU,Domitien Ndayizeye substituíu a Buyoya como presidente do país. Aínda iso o grupohutu máis extremo Palipehutu-FNL (máis coñecido como "FNL") continuou refusando as negociacións. En agosto de2004 dita organización masacró a 152 refuxiados tutsi-congoleses no campo de refuxiados de Gatumba no oeste de Burundi. En resposta a ese ataque o goberno de Burundi emitiu ordes de arresto para os líderes do FNLAgathon Rwasa ePasteur Habimana declarando ao FNL como unha organización terrorista.
En maio de 2005, un cesamento do fogo foi finalmente asinado entre o FNL e o goberno de Burundi, pero os combates seguiron. Renovadas a negociacións en novos termos, o FNL demandou a total amnistía a cambio de entregar as armas. Varias eleccións producíronse a mediados do ano 2005, nas que se impuxo o antigo grupo rebelde hutu National Council for the Defense of Democracy-Forces for the Defense of Democracy (CNDD-FDD). O 7 de setembro de 2006 asinouse un segundo cesamento do fogo.
Aínda que a elite política dos tutsi gobernaron o país durante séculos. Tras a última reforma constitucional do2005. Un hutuPierre Nkurunziza foi elixido como presidente.
Este pequeno país na rexión dos grandeslagosafricanos é, no xeral, un país montañoso, especialmente noOccidente, con chairas que ocupan a zona leste, preto da fronteira conTanzania. A altitude mínima é de 772 m, nas beiras dolago Tanganica, e a máxima no monteHeha, unha montaña que alcanza os 2.670 m. A altitude media rolda os 1.700 m.
Coa fusión doxeo das montañas do norte, iníciase un curso de auga orío Kagera, que é considerado como a fonte máis remota doRío Nilo.
O clima é, en xeralecuatorial, aínda que varía coa altitude, coas temperaturas medias que varían ano tras ano entre 23 e 17graos segundo a altitude. A precipitación media anual rolda os 150 cm, distribuída por dousestaciones húmidas (febreiro - maio e setembro - novembro), intercaladas entre elas por dúas estacións secas (setembro - novembro e decembro - xaneiro).
O Burundi é un país sen litoral e con poucos recursos naturais. O maior medio de subsistencia é aagricultura pero posúe unha das reservas deníquel máis grande do mundo. Aínda que a economía vira ao redor da agricultura, por culpa da guerra civil, a erosión, e a emigración da poboación, Burundi é incapaz de resolver as súas necesidades alimenticias, chegando ata a importar alimentos, o cal significa un 17% do total das importacións.
O número de habitantes estímase que para o 2007 é de 8 390 000. Os habitantes de Burundi están divididos en tres gruposétnicos: os hutu (85%), os tutsi (15%), ex-elite política que aínda controla oExército, e ospigmeostwa (1%). Tamén viven uns 3.000 europeos e 2.000 asiáticos.
A esperanza de vida é de 51 anos. A media de fillos por muller é de 6.48, unha das taxas máis altas do mundo, o cal vai provocar graves problemas económicos e ambientais. O 51.6% da poboación esta alfabetizada. Calcúlase que o 6% da poboación esta infectada co virus deHIV (SIDA).
Ofrancés e okirundi son os dous idiomas oficiais, pero osuahili tamén é bastante falado.
Dous terzos da poboación soncristiáns, sobre todocatólicos; o resto da poboación practica oislam ou cultos africanos tradicionais. Existe unha alta porcentaxe de cristiáns, 67%; cultos africanos tradicionais, 32%; e unha minoríamusulmá, 1%.
O papel dacultura está asociado con cada etnia e o labor tradicional que ralizan: os hutus son agricultores, os tutsis son pastores e os pigmeos soncazadores-recolectores. A xente entretense xogando ao fútbol, con poemas ou narrando historias e xogando ao mancala, un xogo de mesa estendido en todaÁfrica. No campo damúsica o máis representativos son os tambores dos tutsis que se tocaban na corte. Só estaalfabetizado algo máis do 50 % da poboación.
.svg%26amp%3blang%3dgl)
