Movatterモバイル変換


[0]ホーム

URL:


Saltar ao contido
Wikipediaa Wikipedia en galego
Procura

Australia

Este é un dos 1000 artigos que toda Wikipedia debería ter
Coord.:25°S133°L / -25,133
Na Galipedia, a Wikipedia en galego.

Modelo:Xeografía políticaAustralia
Vista nocturna
Imaxe

HimnoAdvance Australia Fair (19 de abril de 1984)Editar o valor en Wikidata

Símbolo oficialAcacia pycnantha (flor nacional)
Ópalo (pedra nacional)Editar o valor en Wikidata
AlcumeThe Land Down Under,Oz,The Lucky Country eStrayaEditar o valor en Wikidata
EpónimoTerra Australis IncognitaEditar o valor en Wikidata
Localización
Editar o valor en WikidataMapa
 25°S133°L / -25,133
CapitalCamberra(1927–)Editar o valor en Wikidata
Contén a división administrativa
Poboación
Poboación27.614.411(2025)Editar o valor en Wikidata (3,59hab./km²)
Número de fogares10.852.208 (2021)Editar o valor en Wikidata
Lingua oficialinglés australiano
língua de sinais australiana(pt)TraducirEditar o valor en Wikidata
Relixiónsen valorEditar o valor en Wikidata
Xeografía
Parte de
Superficie7.692.024 km²Editar o valor en Wikidata
Auga0,8 %Editar o valor en Wikidata
Medición4.000 (ancho) ×3.860 (lonxitude) km
Lonxitude da costa34.000 kmEditar o valor en Wikidata
Bañado porocéano Índico,Océano Pacífico do sur,Gran Baía Australiana,Estreito de Bass,Mar de Tasmania,Mar do Coral,Mar de Arafura eMar de TimorEditar o valor en Wikidata
Punto máis altoPico Mawson (2.745 m)Editar o valor en Wikidata
Punto máis baixoLago Eyre (−15 m)Editar o valor en Wikidata
Comparte fronteira con
Datos históricos
Precedido por
Creación1 de xaneiro de 1901Editar o valor en Wikidata
Evento clave
Día festivo
Organización política
Forma de gobernodemocracia representativa
monarquía constitucional
federación(1901–)Editar o valor en Wikidata
• MonarcaEditar o valor en WikidataCarlos III do Reino Unido(2022–)Editar o valor en Wikidata
Órgano executivoGoberno de AustraliaEditar o valor en Wikidata
• Primeiro ministroEditar o valor en WikidataAnthony Albanese(2022–)Editar o valor en Wikidata
Órgano lexislativoParlamento de Australia ,(Escano: 227)Editar o valor en Wikidata
Máxima autoridade xudicialTribunal Supremo de AustraliaEditar o valor en Wikidata
Membro de
PIB nominal1.757.022.451.653 $ (2024)Editar o valor en Wikidata
PIB per cápita54.348,23 $ (2019)Editar o valor en Wikidata
Exportacións totais464.925.000.000 $ (2022)Editar o valor en Wikidata
MoedaDólar australianoEditar o valor en Wikidata
Identificador descritivo
Fuso horario
Dominio de primeiro nivel.auEditar o valor en Wikidata
Prefixo telefónico+61Editar o valor en Wikidata
Teléfono de emerxencia000,112 e106Editar o valor en Wikidata
Código de paísAUEditar o valor en Wikidata

Sitio webaustralia.gov.auEditar o valor en Wikidata
Enciclopedia Galega Universal: 80786BNE: XX4575418

Australia (eninglésAustralia[əˈstɹæɪljə] (AFI)En-au-Australia.oggescoitar) é o país máis grande daOceanía. Ocupa toda ailla da Australia e varias illas adxacentes (a máis importante éTasmania). Ocontinente-illa, como se lle chama a Australia por veces, está bañado poloocéano Índico, ao sur e ao oeste, polomar de Timor,mar de Arafura eestreito de Torres, ao norte, emar do Coral emar de Tasmania, ao leste. A través destes mares, ten fronteira marítima coaIndonesia,Timor Leste ePapúa-Nova Guinea, ao norte, e co territoriofrancés daNova Caledonia, ao leste. A súa capital éCamberra.

Historia

[editar |editar a fonte]
Artigo principal:Historia de Australia.

A Australia é parte do continente máis antigo do mundo,Oceanía. Foi colonizada poraborixes hai máis de 49.000 anos[1], e hai 2 séculos que comezou a súa colonización e industrialización por europeos.

No medievo, Australia considerábase unha vasta terra sen características que xustificasen a súa ocupación. A historia escrita australiana non empezou ata que os exploradoresneerlandeses a avistaron noséculo XVII.Portugueses eholandeses, ven como outros pobos, pasaban ao largo dailla. Mais, naquela hora, entendían que a terra austral era inhabitable e polo tanto non a colonizaron e deixáronlle o camiño aberto ás posteriores expedicións británicas. Foi nesta época cando o capitán inglésJames Cook foi enviado para realizar unha expedición científica neste descoñecido país. O28 de abril de1770, despois de circunnavegar o continente, desembarcou finalmente na costa leste australiana. Continuou a viaxe cara ao norte, e, o 22 de agosto dese ano, proclamou a toma do territorio, ao que se lle deu o nome de Nova Gales do Sur. Comezou así a colonización europea da Australia. Fíxose só co "obxectivo de baleirar" os cárceres británicos. Os condenados, despois de cumpriren a súa pena, recibían unha pequena parcela de terra australiana. Deste xeito, foise desenvolvendo aquel vasto e descoñecido territorio. A interpretación da historia australiana é un tema de discusión aínda actualmente polo que se refire ao trato dosaborixes australianos por parte dos colonizadores europeos.

Asentamento de buscadores deouro durante asfebres do ouro australianas.

Prehistoria

[editar |editar a fonte]

Aprehistoria australiana pódese definir como o período que abrangue as primeiras migración e ocupación dos aborixes ata as primeiras chegadas europeas, que son do1606 e que se poden incluír como parte da súa historia temperá. Considérase que a prehistoria australiana é algúns miles de anos máis extensa que noutras partes do mundo debido a que non existen escritos de eventos humanos no continente anteriores ao contacto cos europeos. Recentes estudos chegaron á conclusión de que os primeiros europeos que avistaron a illa foron os españois cando navegaban polo Pacífico. En Australia atopáronse cascos que pertencen a soldados españois do século XVI.

Morteiro utilizado polosaborixes australianos. Constituía un elemento fundamental para moer a fariña e facer pan.

O primeiro rexistro de asentamentos humanos en Australia son restos de cabanas construídas no deserto austral, en Warratyi, hai 49,000 anos. Estímase que a terra austral comezou a ser habitada porseres humanos desde hai entre 40.000 e 50.000 anos. Os primeiros australianos, devanceiros dosaborixes australianos da actualidade, chegaron a través de pontes de terra e pasos marítimos de pouca lonxitude desde osueste asiático, a Indonesia. Hai xacementos de entre 40,000 e 38,000 anos de ferramentas de ósos e pigmentos de ocres que proban unha rápida entrada e asentamento dos humanos en todo o continente[1][2]. Nesta época houbo un período de cambio ecolóxico masivo, por deforestación e predación de fauna, que foi resultado de accións humanas.[1] A maior parte destas persoas erancazadores-recolectores cunha complexatradición oral e valores espirituais baseados na adoración da terra e na crenza doTempo dos Soños. Osinsulares do estreito de Torres, etnicamentemelanesios, habitaron desde aquel tempo asillas do estreito de Torres e partes do extremo norte deQueensland; posúen prácticas culturais distintas ás dos demais gruposaborixes australianos.

Contacto con asiáticos

[editar |editar a fonte]

Durante polo menos os últimos séculos,Makassar (unha cidadeindonesia) comercializou cos aborixes da costa norte, particularmente cosyolngu daTerra de Arnhem.

En1603, o paiMatteo Ricci, unxesuítaportugués que pasou un longo tempo naChina, fixo un mapa do mundo coñecido da época. No espazo onde se situaría Australia, anotou:Ninguén estivo nesta terra do sur, polo tanto non sabemos nada sobre ela. Escribiu ademais encaracteres chinesesTerra do Lume eTerra de Papagaios[3], co cal suxeriu que os chineses sabían ou ata talvez visitaran Australia.

Exploración europea

[editar |editar a fonte]
Mapa deNova Holanda feito en1699 porWilliam Dampier.

Os primeiros escritos sobre o descubrimento docontinente australiano por parte de exploradores europeos datan de comezos doséculo XVII. O que se cría o primeiro avistamento europeo indiscutible do continente foi feito en1606 polo navegador neerlandésWillem Janszoon, quen navegou pologolfo de Carpentaria no seu barcoDuyfken, avistando e desembarcando na costa oeste daPenínsula do Cabo Iork. Algúns escritores argumentaron que navegantesportugueses puideron descubrir Australia noséculo XVI, e recentemente o xornalista Peter Trickett escribiu no libro "Beyond Capricorn" que o portugués Cristovãou de Mendonça chegou ábaía Botany no ano 1522, (esta nova explicación é a máis probable segundo os últimos estudos) ou sexa, 250 anos antes ca os ingleses. No devandito libro atópase un fragmento dun mapa exacto de parte da costa Australiana, escrito en Portugués, non deixando dúbida de que os Portugueses foron os primeiros en chegar a Australia. Outros viaxeiros europeos (predominantemente neerlandeses, pero taménfranceses eingleses) supostamente chegarían logo á terra recentemente descuberta. No inicio doséculo XVII, as costas occidentais e setentrionais do que chamaranNova Holanda foran cartografadas e navegadas totalmente polos neerlandeses. Con todo, aínda non se fixeran intentos de establecemento.

En1770, a expedición doEndeavour baixo o comando do tenente daMariña Real BritánicaJames Cook navegou e cartografou a costa oriental de Australia, desembarcando no continente por primeira vez nabaía Botany o29 de abril daquel ano. Cook dirixiuse logo cara ao norte e, antes de marchar, desembarcou na illa Possession, noestreito de Torres, o22 de agosto de 1770. Alí reclamou formalmente a costa leste de Australia para oReino de Gran Bretaña e chamounaNova Gales do Sur. Dado que os descubrimentos de Cook fixeron posible o primeiro asentamento europeo no continente, é a miúdo popularmente concibido como o descubridor da terra austral, aínda que o verdadeiro descubrimento ocorrese máis de 160 anos antes da viaxe de Cook.

Ao seu regreso aInglaterra, os informes favorables sobre estas terras realizados durante a expedición xeraron interese sobre Australia ao ser considerada como a potencial solución para o problema de superpoboación penal en Gran Bretaña, o cal fora agravado pola perda das súastrece colonias americanas[4], que foran o destino para otransporte de convictos. Por conseguinte, o13 de marzo de1787, os once barcos doFirst Fleet saíron dePortsmouth, Inglaterra, cara a baía Botany.

Asentamento e colonización

[editar |editar a fonte]
Port Arthur,Tasmania era a colonia penal maior de Australia.

Australia Meridional (1836),Victoria (1851) eQueensland (1859). OTerritorio Norte foi fundado en1863 como parte da provincia de Australia Meridional. Victoria eAustralia Meridional foran fundadas como -libres-, isto significa que nunca foron colonias penais, aínda que anteriormente á súa fundación si recibiran algúns convictos procedentes de Tasmania pero nunca do Reino Unido.Australia Occidental tamén foi fundada -libre-, pero aceptou logo o transporte penal debido á grande escaseza de fontes de traballo que sufría.Nova Zelandia foi parte deNova Gales do Sur ata1840, cando se converteu nunhacolonia por si mesma. O transporte de convictos foi progresivamente abolido en toda Australia entre1840 e1864.

Desde o1 de febreiro de1827 ata o12 de xuño de1831, oTerritorio Norte estivo dividido polo paralelo 20º S enAustralia Setentrional eAustralia Central. Dunha pequena porción Nova Gales do Sur, foi fundado en1915 oTerritorio de Jervis Bay, o cal cobre 6.677hectáreas soamente; foi parte doTerritorio da Capital Australiana ata1989, cando o leste último adquiriu un goberno propio, logo do cal Jervis Bay converteuse nun territorio separado administrado polo Ministerio de Territorios.

A poboaciónindíxena australiana, estimada en 350.000 habitantes no momento do asentamento europeo, reduciuse considerablemente nos 150 anos seguintes ao devandito establecemento, principalmente debido aenfermidades infecciosas xunto á desintegración cultural e ao forzado reasentamento que sufriron debido ao avance dos colonizadores. A separación de nenos aborixes e as súas familias, que algúns historiadores e indíxenas argumentan que debería ser considerada unxenocidio segundo as normas xurídicas da actualidade, posiblemente faga unha pequena contribución na declinación de poboación dos pobos orixinarios. Logo da aprobación doreferendo de 1967, o goberno federal obtivo o poder para poñer en funcionamento novas políticas e crear leis con respecto aos aborixes. A posesión tradicional de terras (native title) non era recoñecida ata que o caso deMabo v Queensland (Non 2) daCorte Suprema modificou a noción de Australia comoterra nullius na época da ocupación europea.

Liña de tempo: Fundación das colonias australianas

[editar |editar a fonte]
Mapa animado que mostra a creación das diferentes colonias australianas. Ademais,Nova Zelandia (que non se mostra aquí) foi parte deNova Gales do Sur desde1788 ata1840 cando foi declarada unha colonia separada.

Goberno colonial propio e descubrimento de ouro

[editar |editar a fonte]
Bandeira da rebelión deEureka Stockade.

Unhafebre do ouro comezou en Australia a principios dadécada de 1850. A rebelión coñecida comoEureka Stockade de1854 foi unha expresión temperá do sentimento nacionalista: a bandeira utilizada para representar esta rebelión foi seriamente considerada como unha alternativa para abandeira australiana. As febres do ouro atraeron a moitos inmigrantes deGran Bretaña,Irlanda,Europa,América do Norte e aChina.

Entre1855 e1890, as seis colonias obtiveron individualmente ungoberno responsable, administrando a maioría dos seus asuntos internos aínda cando formaban parte doImperio Británico. A Oficina Colonial de Londres mantivo o control sobre certas cuestións, principalmente relacións internacionais, defensa e tráfico marítimo internacional.

O ouro trouxo un período de gran prosperidade, pero ao cabo a expansión económica tivo un final, converténdose adécada de 1890 nun período de depresión.

Federación e guerras mundiais

[editar |editar a fonte]
Apertura doParlamento de Australia en 1901.

O1 de xaneiro de1901, afederación das colonias puido realizarse logo dunha década de plans e votacións, nacendo así a Mancomunidade de Australia como undominio doImperio Británico. OTerritorio da Capital Australiana foi fundado en1911 nunha área anteriormente pertencente a Nova Gales do Sur co fin de delimitar a localización exacta da nova capital federal proposta,Camberra (Melbourne foi a capital desde1901 ata1927). O control sobre oTerritorio do Norte foi transferido de Australia Meridional á Mancomunidade en1911. Australia participou naprimeira guerra mundial de xeito disposto; moitos australianos viron a vitoria doAustralian and New Zealand Army Corps (ANZAC) nabatalla de Gallípoli como o nacemento da nación, sendo esta a súa primeira actuación militar de importancia. Doutra banda, a intervención australiana nacampaña do camiño de Kokoda (nasegunda guerra mundial) é considerada por moitos como unha acción de defensa propia.

OEstatuto de Westminster de 1931 aboliu a maior parte das conexións constitucionais entre Australia e o Reino Unido, pero a primeira non o aceptou ata1942 por medio daActa de Adopción do Estatuto de Westminster. O impacto da derrota británica tras a caída de Singapur en 1942 e a ameaza dunha invasiónxaponesa causaron queEstados Unidos se convertese no novo aliado e protector da mancomunidade.

Prosperidade na posguerra

[editar |editar a fonte]

Tras a fin dasegunda guerra mundial, o goberno australiano instigou un programa masivo para a inmigración europea. Logo de evitar por pouco a invasión xaponesa e sufrir ataques en chan australiano por primeira vez, creuse que o país debía "poboarse ou perecer". A inmigración atraeu os tradicionais emigrantes do Reino Unido xunto a, por primeira vez, un gran número de europeos meridionais e orientais. A crecente economía australiana non se degradou, á diferenza da europea, que fora devastada pola guerra. En Australia, os recentemente chegados inmigrantes atoparon emprego en programas asistidos polo goberno, por exemplo oSnowy Mountains Scheme. Dous millóns de persoas chegaron á puxante nación do sur entre1948 e1975.

OPartido Liberal, fundado en1944, dominou a situación na inmediataposguerra, vencendo o seu presidente e fundador,Robert Menzies, en1949 ao entón presidente doPartido Laborista,Ben Chifley, quen xa ocupara o cargo dePrimeiro Ministro desde1945 ata1949. Menzies supervisou a expansión na posguerra; el converteríase no líder nacional en estar máis tempo nese cargo. Aindustria manufacturera, que antes tivera un papel menor nunha economía dominada pola produción primaria, expandiuse enormemente. Desde adécada de 1970 e a abolición dapolítica da Australia Branca, a inmigración desde Asia e outras partes do mundo tamén foi fomentada. Como resultado disto, ademografía,cultura e imaxe nacionais transformáronse radicalmente.

Australia asinou oTratado de ANZUS en1951 conEstados Unidos eNova Zelandia, e proveu tropas para aguerra de Corea e aUrxencia Malaia.Melbourne foi sede dosXogos Olímpicos de 1956.Probas nucleares británico-australianas e lanzamentos de foguetes comezaron preto deWoomera,Australia Meridional aproximadamente na mesma época. A poboación alcanzou os 10 millóns de habitantes en1959.

Desde1951, Australia foi un aliado militar dos Estados Unidos baixo os auspicios doTratado de ANZUS. Os últimos vínculos constitucionais entre o Reino Unido e a mancomunidade foron eliminados en1986 mediante aActa de Australia, terminando con calquera rol británico nos estados australianos e abolindo as apelacións xudiciais aoConsello Privado do Reino Unido. Australia continúa sendo, con todo, unhamonarquía constitucional conCarlos III comoo seu rei. En1999, os votantes rexeitaron un movemento para converter a nación nunharepública cunha maioría do 55% dos votos. Os vínculos de Australia co seu pasado británico estanse atenuando progresivamente. Desde aelección deGough Whitlam comoprimeiro ministro en1972, houbo un crecente interese no futuro da nación como parte darexión asiático-pacífica.

Política

[editar |editar a fonte]

Australia é unhamonarquía constitucional e forma parte daCommonwealth de Nacións. Oxefe de estado é oreiCarlos III, representado pologobernador xeral de Australia. O xefe de goberno está representado poloPrimeiro ministro, estando vixente unréxime parlamentario. O goberno emana dunParlamento electo porsufraxio universal.

O Parlamento Federal componse do Senado e maila Cámara dos Representantes. O primeiro ministro, actualmenteScott Morrison, e mailo líder do partido maior na Cámara dos Representantes, da cal se seleccionan os outros ministros.

O Senado componse de 76 membros, con representación igual para todos os estados, como no Senado dos Estados Unidos. Un estado elixe doce senadores, mais un territorio (como o Territorio do Norte ou o Territorio da Capital Australiana) pode soamente elixir dous senadores.

A Cámara dos Representantes, cuxo modelo é aCámara dos Comúns da Gran Bretaña, componse de 148 membros. A representación dos estados nesta Cámara está determinada polo tamaño da súa poboación, mais cada distrito electoral ten soamente un membro.

O Senado ten o poder de modificar os proxectos de lei da Cámara dos Representantes, que inclúe asuntos fiscais. En1975, houbo unha crise constitucional, cando o Senado non aprobou o orzamento do goberno laborista de Gough Whitlam. A parálise lexislativa resultou na destitución do primeiro ministro polo gobernador xeral, SirJohn Kerr.

Este acto controvertido do representante da Raíña, contribuíu ao apoio crecente a favor da república, mais no referendo de1999, os republicanos estaban divididos en relación á elección do presidente. Aínda que moitos australianos apoiaron a declaración de república, desexaban un presidente seleccionado por elección directa, non por nomeamento do Parlamento Federal.

Subdivisións

[editar |editar a fonte]
Artigo principal:Subdivisións da Australia.
Río Yarra,Melbourne
Estados e territorios de Australia.

Australia é un estado federal constituído por seis estados, dous territorios continentais e outros territorios menores. Os estados sonNova Gales do Sur (NSW),Queensland (QLD),Australia Meridional (SA),Tasmania (TAS),Victoria (VIC) eAustralia Occidental (WA). Os dous territorios continentais son oTerritorio Norte (NT) e oTerritorio da Capital Australiana (ACT). Na maior parte dos seus asuntos, os territorios funcionan de xeito similar aos estados; con todo o Parlamento da Mancomunidade ten o poder de anular calquera lexislación dos parlamentos dos primeiros. En contraste, a lexislación federal só pode anular lexislacións dos estados relativas a certas áreas segundo se establece naSección 51 daConstitución Australiana; todos os poderes lexislativos residuais son manexados polos parlamentos dos estados, incluíndo hospitais, educación, policía, poder xudicial, estradas, transporte público e goberno local.

Cada estado e territorio ten a súa propialexislatura (unicameral no caso do Territorio Norte, o Territorio da Capital Australiana e Queensland, ebicameral nos restantes estados). Acámara baixa é coñecida comoAsemblea Lexislativa (Cámara da Asemblea en Australia Meridional e Tasmania) e acámara alta é chamadaConsello Lexislativo. Oxefe de Goberno de cada estado e territorio é denominadopremier ouchief minister respectivamente. A Raíña é representada nos estado por ungobernador, no Territorio do Norte por unadministrador, e no Territorio da Capital Australiana polo Gobernador Xeral.

Australia ten tamén varios territorios menores. O Goberno federal administra unha área separada dentro de Nova Gales do Sur, oTerritorio da Baía Jervis, como unha base naval e porto marítimo para a capital nacional. Australia posúe ademais os seguintes territorios externos habitados:illa Norfolk,illa de Nadal eillas Cocos (Keeling); e os territorios externos inhabitados de:illas Ashmore e Cartier,illas do Mar do Coral,Illa Heard e Illas McDonald eTerritorio Antártico Australiano.

Xeografía

[editar |editar a fonte]
Artigo principal:Xeografía de Australia.
Zonas climáticas de Australia.

Os 7 686 850km² de superficie de Australia atópanse naplaca indoaustraliana. Rodeada polosocéanosÍndico,Glacial Antártico ePacífico, está separada de Asia polosmares deArafura eTimor. Australia ten unha liña costeira de 25.760km e reclama unha amplazona económica exclusiva de 8 148 250 km². Esta zona económica exclusiva non inclúe oTerritorio Antártico Australiano.

AGran Barreira de Coral, oarrecife de coral máis extenso do mundo, atópase a unha curta distancia da costa nordés e esténdese por máis de 2.000 quilómetros. Omonólito maior do mundo,Mount Augustus, atópase en Australia Occidental. Con 2.228 m dealtitude, omonte Kosciuszko naCordilleira Divisoria é amontaña máis alta de Australia continental; con todo, oMawson Peak no remoto territorio australiano dasIlla Heard e Illas McDonald é aínda máis alto con 2.745 metros.

A súa costa ten máis de 11 000 km demangleiros.[5]

Na súa costa índica norte está o golfo de King Sound, no que se rexistran diferenzasmareais de 11-12 m, das maiores do mundo.[5]

Unha enorme parte do país édesértica ousemiárida. Australia é o continenete habitado máis seco e chairo, e o que menos chans fértiles posúe. Só no sueste e suroeste existe un clima tépedo. A parte norte do país, cunclima tropical, ten unhavexetación que consiste principalmente enselvas chuviosas,bosques,pradarías,mangleirais edesertos. Oclima está moi influído por sistemas de baixaspresións tropicais estacionais, que producenciclóns na rexión setentrional, e polascorrentes mariñas, incluíndo o fenómeno oceánico-atmosférico deEl Niño, que se correlaciona consecas periódicas.

Véxase tamén

[editar |editar a fonte]

Áreas protexidas na Australia,lista de rexións da Australia,lista de montañas na Australia,Lista de ríos da Australia,Lagos da Australia,Hutt River Province

Economía

[editar |editar a fonte]
Artigo principal:Economía de Australia.

Cultura

[editar |editar a fonte]
ORoyal Exhibition Building enMelbourne foi o primeiro edificio de Australia en ser declaradoPatrimonio Cultural da Humanidade polaUNESCO, en 2004.

A base primaria da cultura australiana foianglocéltica ata mediados do século XX, aínda que os característicos trazos australianos foran adquiridos da contorna e da culturaaborixe. Durante os últimos 50 anos, acultura australiana estivo fortemente influída pola cultura popular estadounidense (particularmente entelevisión ecine), pola inmigración en grande escala de países non anglofalantes e polos países asiáticos veciños. O vigor e a orixinalidade das artes australianas -películas,ópera,música,pintura,teatro,danzas eartes manuais - alcanzaron recoñecemento internacional.

Australia ten unha longa historia no referente ásartes visuais, que comeza coaspinturas rupestres realizadas polos indíxenas. Desde os tempos do asentamento europeo, apaisaxe australiana foi un tema común naarte nacional, o cal se fai evidente nos traballos deArthur Streeton,Arthur Boyd eAlbert Namatjira, entre outros. As tradicións dos aborixes son transmitidas maioritariamente en forma oral (tradición oral) e están moi relacionadas con cerimonias e con historias sobre oTempo do Soño. Amúsica, danzas earte dos aborixes australianos teñen unha notable influencia nasartes escénicas e visuais da Australia contemporánea. A nación posúe unha activa tradición demúsica,ballet eteatro; moitas das compañías de artes escénicas reciben fondos públicos a través doConsello de Australia para as Artes. Existe unhaorquestra en cada cidade capital, e unha compañía deópera nacional, aÓpera de Australia, que adquiriu importancia grazas á cantante de óperaDáme Joan Sutherland; amúsica de Australia inclúe amúsica clásica, ojazz e moitos outros xéneros demúsica popular.

Aliteratura de Australia tamén estivo influída pola paisaxe; por exemplo, en traballos de escritores tales comoBanjo Peterson eHenry Lawson. O carácter da Australia colonial, como o foi reafirmado na literatura do país, repercutiu moito na etapa moderna da nación e destacouse polo seuigualitarismo e anti-autoritarismo. En1973,Patrick White foi premiado cunPremio Nobel de Literatura, converténdose no único australiano en recibir esta condecoración; é recoñecido como un dos máis grandes escritores dalingua inglesa doséculo XX. Oinglés australiano é unha variedade maior do inglés; a súagramática eortografía están na súa maior parte baseadas noinglés británico, con frases e expresións propias dunha rica linguavernácula e unléxico único.

Australia ten dúas compañías transmisoras públicas (aABC e aSBS), tres redes televisivas comerciais, tres servizos de pagamento detelevisión, e numerosas canles de televisión eestacións de radio públicos. Ocine de Australia alcanzou éxito comercial e crítico. Cada cidade importante ten os seus propiosperiódicos de publicación diaria; existen tamén dous xornais diarios nacionais:The Australian eThe Australian Financial Review. SegundoReporteiros Sen Fronteiras en 2005, a mancomunidade atópase no posto número 31 no mundo no referente aliberdade de prensa, situándose nesta lista máis abaixo queNova Zelandia (9º lugar) e oReino Unido (28º lugar) pero máis arriba que osEstados Unidos. O feito de que ocupe ese posto, non moi alto, débese principalmente á limitada diversidade na propiedade demedios de comunicación. A maior parte dos medios impresos está baixo o control daNews Corporation, ou ben, deJohn Fairfax Holdings.

Deportes

[editar |editar a fonte]

Odeporte, apoiado por un clima que favorece as actividades ao aire libre, ten un papel importante na cultura australiana. O 23,5% dos australianos de máis de 15 anos de idade participa regularmente en actividades deportivas organizadas. No ámbito internacional, Australia ten equipos importantes encrícket,hóckey,netball,rugby league erugby union; e ademais destaca enciclismo,remo enatación.

As competicións nacionais no ámbito dos clubs máis seguidas e tradicionais son aAFL defútbol australiano e aNRL derugby league. Nos últimos anos oSuper Rugby derugby union e aA-League defútbol están crecendo en número de seareiros.

Seleccións nacionais

[editar |editar a fonte]

Notas

[editar |editar a fonte]
  1. 1,01,11,2Hamm, Giles; Mitchell, Peter; Arnold, Lee J.; Prideaux, Gavin J.; Questiaux, Daniele; Spooner, Nigel A.; Levchenko, Vladimir A.; Foley, Elizabeth C.; Worthy, Trevor H.; Stephenson, Birgitta; Coulthard, Vincent; Coulthard, Clifford; Wilton, Sophia; Johnston, Duncan (2016-11-02)."Cultural innovation and megafauna interaction in the early settlement of arid Australia".Nature. advance online publication.ISSN 0028-0836.doi:10.1038/nature20125. Consultado o2016-11-02. 
  2. Gillespie, R. (2002). Dating the first Australians.Radiocarbon 44:455-72
  3. Rolls, Eric,Sojourners, University of Queensland Press, Brisbane 1992,ISBN 0-7022-2478-2, p11.
  4. Norval Morris and David J. Rothman, eds.The Oxford History of the Prison: The Practice of Punishment in Western Society (1995) p. 76
  5. 5,05,1"Earth from Space: Valentine Island".www.esa.int(eninglés). Consultado o2021-02-12. 

Véxase tamén

[editar |editar a fonte]
Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  AustraliaModificar a ligazón no Wikidata

Outros artigos

[editar |editar a fonte]

Ligazóns externas

[editar |editar a fonte]
Estado soberanos
Enteiros
En parte
Dependencias e
outros territorios
Australia
Estados Unidos
Francia
Nova Zelandia
Reino Unido
Control de autoridades
Identificadores taxonómicos
Identificadores
Obtido de «https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Australia&oldid=6942344»
Categoría:
Categorías agochadas:

[8]ページ先頭

©2009-2026 Movatter.jp