Atlaacht as likegau, wäär dü di reerst of uk ei.En freimarke faan 2005
AtRelatiwiteetsteorii befaadet ham mä a eegenskapen faanRüm,Tidj anGrawitatsion. Diar hääAlbert Einstein auer spikeliaret an tau teoriin ütjwerket:
atSpetsiel Relatiwiteetsteorii (1905), an
atAlgemian Relatiwiteetsteorii (1916).
Uun sin iarst werk gongt det am rüm an tidj, an hü minsken det belewe, diar jorelatiif tu arkööder reer. Uun sin naist werk gongt det diaram, hü at grawitatsion rüm an tidjferbocht,krüm maaget. At grawitatsion salew hinget diar faan uf, hükmasin (faanstäären) bedialagt san.
Atlaacht as för üs leewen likegau, auer wi üs ei so gau reer kön. Man wan wi 10% of muar faan'tfaard faan't laacht (det san amanbi 1 miljaardkm/h) raaget fu küd, do ferlääpt uk a tidj ei muar likegau. An do tääl flook reegeln faan afüsiik ei muar so, üs wi jo kään.
Rüm an tidj wurd ferbünjen tu enRümtidj. Wi minsken kään bluas ään wai faan tidj, man uun a teorii hää't tau waier, an koon sodenang üs endimension begreben wurd, jüst so üs en dimension faan a rüm.
Mase (m) anenergii (E) san likwäärdag, an auer det formel ferbünjen (c as at faard faan't laacht). Bi enatoombomb woort düütelk, dat en letj mase furchboor föl energii freisaat koon.