کهنالگو یاسرنمون (انگلیسی: Archetype)، در حوزههای مربوط به رفتار، روانشناسی تاریخی و تحلیل ادبی ظاهر میشود. کهنالگو میتواند یکی از موارد زیر باشد:
کهنالگوها نیز تشابه بسیار نزدیکی بهغرایز هستند، از این جهت که مدتها قبل از ایجاد آگاهی، این صفات غیرشخصی و موروثی انسان است که رفتار انسان را نشان میدهد و محرک آن است.[۱] آنها همچنین حتی پس از درجاتی از آگاهی که بعداً ایجاد شد، بر احساسات و رفتار تأثیر میگذارند.[۲]
عین ثابت (اعیان ثابته)(بهانگلیسی:archetype) عرفاً،ماهیت را «عین ثابت» گویند، چنانکه گفتهاند که: «الاعیان ثابتة ما شمت رایحه الوجود». و دراحادیث، از ماهیّت به «طینت» تعبیر شده است.[۳]
مشائیان و اهلاشراق،وجود کلی طبیعی را،ماهیت (دراصطلاحفلاسفه) و عین ثابت (در اصطلاح عرفاً) تعبیر نمودهاند[۴]از توابعوجودانسان، عین ثابت انسان درعالم ذر است.[۵]
بهطوری که بیان شد برای هر اسمی ازاسماء الهی صورتی است در علم او که بنامماهیت خوانده میشود و بمعنی عین ثابت هم نامند.[۶]دهر یا (فرا-زمان)، ساحتمابعد طبیعت همهموجودات مجرد است. قلمروی است که عقول بدون تغییر ابدی، در آن مأوی گزیدهاند؛ و این عقول بر طبق مکاتب مختلف فکری و سنن مختلف فلسفی نامهای گونهگونی به خود میگیرند:
نظیر مثل (نزدافلاطون)،اعیان ثابته (نزدابن عربی)، ارباب انواع (نزدشهابالدین یحیی سهروردی)(مفرد ارباب انواع (ربالنوع).[۷] عین ثابت به معنی نوع یاصنف یا چگونگی به نمونه عالییی گفته میشود که کاملترین صفات یکنوع در آن جمع آمده است؛ و مترادف مثال آمده است. مثال اعلا در اصطلاح افلاطون، نمونه یا مثالی است که اشیاءطبیعت، اشباح آن محسوب میشود.
| اعیان، همه شیشهای گوناگون بود | که افتاد در آن، پرتوخورشید وجود | |
| هر شیشه که سرخ بود یا زرد و کبود | خورشید در آن به آنچه او بود، نمود |
