دادگاه بینالمللی لاهه، سه ژنرال کرواسی از جملهآنته گوتووینا را بهجنایات جنگی علیه صربها محکوم کرد و ۲۴ سال زندان برای او در نظر گرفت؛ ولی در نوامبر ۲۰۱۲دادگاه استیناف ژنرالها را بیگناه شناخت. دادگاه، فراری دادن مردم غیرنظامی را به عنواننسلکشی تأیید نکرد. بدین ترتیب دادگاه به بی گناهی ژنرالها حکم کرد. ژنرالها آزاد شدند و به کرواسی بازگشتند.[۳][۴][دیدگاه جانبدارانه]
کرواسی امروزی در سراسر دورهپیشازتاریخ مسکونی بوده است. فسیلهاینئاندرتالها مربوط به دورهپارینه سنگی میانی در شمال کرواسی کشف شدند که در سایتباستانی کراپینا ارائه شده است.[۵] بقایای تمدنهایی مربوط به عصرنوسنگی ومس در مناطق مختلف کرواسی یافت شده.[۶]بیشتر سایتهای باستانی در درههای شمال این کشور قرار دارند. سرزمین کرواسی درعصرآهن میزبان تمدن اولیههالشتات بود.[۷]
مدتها بعد،ایلیریها ولیبورنیا، سرزمین کرواسی را برای سکونت برگزیدند، در همین حال نخستین مستعمرات یونانیها در جزایرهوار،کورچولا وویس متولد شدند.[۸] در سال ۹ میلادی سرزمین کرواسی امروزی بخشی ازامپراتوری روم شد.[۹] امپراتوردیوکلتیان متولد شهرسالونا در این منطقه بود. او یک کاخ بزرگ دراسپلیت ساخته بود که پس از کنارهگیری از سلطنت در سال ۳۰۵ میلادی در آن بازنشسته شد.[۱۰]
در طول قرن پنجم میلادی، واپسین امپراتور رسمیروم غربی،ژولیوس نپوس، پس از فرار از ایتالیا در سال ۴۷۵ میلادی، از کاخ دیوکلتیان بر قلمروی کوچک باقی مانده از رومغربی حکومت کرد.[۱۱]این دوره با حملهآوارها وکرواتها در نیمه اول قرن هفتم میلادی و تخریب تقریباً تمام شهرهای رومی به پایان میرسد. بازماندگان رومی به مکانهای مطلوب تر در سواحل، جزایر و کوهها عقبنشینی کردند. شهردوبروونیک توسط بازماندگان اپیداروم کهمستعمره یونان بودند ساخته شد.
این بخش از این نوشتارخُرد است. باگسترش آن به ویکیپدیا کمک کنید.
وسعت کرواسی ۵۶٬۵۹۴ کیلومتر مربع میباشد و بیشتر مناطق آن آبوهوای مدیترانهای و قارهای دارند. مناطق مرتفع کرواسی درکوههای آلپ دیناری قرار دارد که بلندترین قلّه آندینارا با ۱۸۳۱ متر است. این قله در جنوب کشور و در نزدیکی مرزبوسنی و هرزگوین قرار دارد. کرواسی در سواحل دریای آدریاتیک خود بیش از یک هزارجزیره دارد که ۴۸ جزیره آن ساکنان دائمی دارد. بزرگترین این جزیرههاکِرِس وکِرک هستند که هر یک مساحتی نزدیک به ۴۰۵ کیلومتر مربع دارند.
ازتپهماهورهای بخش شمالیزاگوریه (پشت کوه) و دشتهای هموار منطقه تاریخیاسلاونیا درشرق (که بخشی ازجلگه پانونی است) رودخانههای بزرگی گذر میکند. عمدهترین این رودهاساوا،دراوا،کوپا ودانوب هستند. دانوب که دومین رودخانه بزرگ اروپا است از میان شهرووکوار در منتهیالیه شرق کرواسی عبور میکند و بخشی از مرز باصربستان را تشکیل میدهد. نواحی مرکزی و جنوبی نزدیک به کرانههای آدریاتیک و جزایر این دریا متشکل از کوههای کمارتفاع و بلندیهای جنگلی است.[۱۲]
منابع طبیعی کرواسی که مقادیر آنها برای تولید کافی است عبارتند ازنفت،زغالسنگ،بوکسیت، کانی درجه پایینآهن،کلسیم،گچ، آسفالت طبیعی، سیلیکا، میکا، انواع گِلها، نمک و نیروی برق آبی.
کرواسی به ۲۰ استان تقسیم میشود. شهرزاگرب کهپایتخت کشور است هم به عنوان یکشهر و هم به عنوان یکاستان بهشمار میآید و این در حالی است که این شهر و استان به نوبه خود از سوی استان دیگری که زاگرب نام دارد احاطه شده است. استانهای کرواسی به ۴۲۸ بخش تقسیم شدهاند و ۱۲۸ شهر را شامل میشوند.
بر اساسقانون اساسی مصوب سال ۱۹۹۰،نظام سیاسی کشور کرواسیجمهوری است که از سال ۲۰۰۰ باسیستم پارلمانی اداره میشود.رئیسجمهور به عنوان رئیس کشور، با رای مستقیم مردم و برای یک دورهٔ پنج ساله انتخاب میشود که این امر، تنها برای دو دوره پیاپی امکانپذیر است. رئیسجمهور کرواسی، فرماندهینیروهای مسلح را در کنار تعیین سیاستهای خارجی این کشور بر عهده دارد. همچنین معرفینخستوزیر به پارلمان، برای گرفتن رای اعتماد، توسط رئیسجمهور انجام میگیرد. ریاست جمهوری کرواسی تنها نقشی تشریفاتی است و وظایف عمده امور اجرایی بر عهده نخستوزیر است.
در سال ۲۰۲۰ نخستوزیر پیشین، رئیسجمهور کرواسی شد.زوران میلانوویچ که کاندیدای حزب مخالف در انتخابات بود توانست با اختلاف اندکی از رقیب خودکولیندا گرابار-کیتاروویچ که اولین رئیسجمهور زن تاریخ کرواسی بود پیشی گرفته و بر مسند ریاست جمهوری بنشیند. زوران میلانوویچ، نامزد سوسیال دموکرات حزب مخالف «اتحادیه دموکراتیک کرواسی» (HDZ) بر خلاف انتظارها روز ۱۱ ژانویه ۲۰۲۰ پیروزی را در انتخابات ریاست جمهوری این کشور از آن خود کرد. او که پیش از این نخستوزیر کرواسی بود توانست در دور دوم انتخابات بر رقیب خودکولیندا گربار، رئیسجمهور کنونی کشور پیشی بگیرد.[۱۳]
حزب «اتحادیه دموکراتیک کرواسی» که پیش از این برای سالهای متمادی در رأس قدرت بود پیشینهای از دست داشتن در موارد متعددی از فساد از خود بر جا گذاشته است.ایوو سانادر، رهبر سابق این حزب و نخستوزیر پیشین کرواسی در حال گذراندن مجازات ۱۰ سال زندان خود به اتهام دست داشتن در فساد مالی است.[۱۳]
کرواسی بیست و هشتمین عضواتحادیه اروپا است. پس از ۱۰ سال مذاکره فشرده سرانجام این کشور موفق شد نظر مثبت اتحادیه اروپا را برای عضویت به دست آورد. قرارداد الحاق کرواسی به اتحادیه اروپا در دسامبر سال ۲۰۱۱ امضا شد. عضویت کرواسی در اتحادیه اروپا در یکم ژوئیه ۲۰۰۳ انجام شد.[۱۴] کرواسی پس ازاسلوونی دومین کشور از یوگسلاوی سابق بود که به عضویت اتحادیه اروپا درآمد.
پناهجویان زیادی خواستار عبور از مرزهای کرواسی در مسیر خود بهاروپای غربی هستند. مسیر موسوم به «بالکان» مسیری است کهترکیه را بهیونان ومقدونیه، صربستان و کرواسی را از طریقاسلوونی به اروپای غربی متصل میکند. کرواسی تنها بهشمار اندکی اجازه عبور از مرز را میدهد دلیل این تصمیم آن است که اردوگاه مرزیاوپاتووک ۳۵۰۰ آواره را در حال حاضر سامان داده و ظرفیتش تکمیل شده است.[۱۵]
کرواسی یکی از کشورهای امن در اروپا بهشمار میرود و از نظر امنیت عمومی، در رتبهبندیهای جهانی جایگاه بالایی دارد. بهطور کلی، میزان جرم و جنایت در کرواسی پایین است و مردم این کشور بهطور عمومی به یکدیگر احترام میگذارند. همچنین، کرواسی بهعنوان کشوری عضو اتحادیه اروپا و ناتو، تحت نظارتهای امنیتی بینالمللی قرار دارد که این موضوع به افزایش احساس امنیت در این کشور کمک کرده است.[۱۶]
نیروهای مسلح کرواسی (CAF) شامل نیروهاینیروی زمینی،نیروی هوایی ونیرو دریایی است. طبق قانون اساسی، رئیسجمهور، فرمانده کل نیروهای مسلح است و در صورت تهدید فوری در طول جنگ، بهطور مستقیم به ستاد عمومی نیروها دستور خواهد داد.
بودجه نظامی این کشور بسیار پایین است؛ همچنینخدمت سربازی در ژانویه ۲۰۰۸ لغو شد.[۱۷] تا سال ۲۰۰۸، خدمات نظامی برایمردان در سن ۱۸ سالگی اجباری بود و نیروهای ارتش در خدمت، دارای شغل و مأموریت ششماهه بودند. همچنین افراد واجد شرایط میتوانستند خدمات هشتماهه غیرنظامی را انتخاب کنند.
کرواسی همچنین بخش صنعت نظامی برجستهای دارد که در سال ۲۰۱۰ حدود ۱۲۰ میلیون دلار تجهیزات نظامی و تسلیحات صادر کرد.[۱۸] سلاحهای کرواسی و وسایل نقلیه مورد استفاده توسط CAF شامل HSarm HS2000 ساخته شده توسط HS Produkt و مخزن نبرد M-84D طراحی شده توسط کارخانهĐuro Đaković است. لباسها و کلاههای پوشیده شده توسط سربازان CAF نیز به صورت کاملاً بومی تولید و بهطور موفقیتآمیزی به دیگر کشورها صادر میشوند.[۱۸]
از ابتدای ژانویه سال۲۰۲۳ میلادیواحد پول رسمی کشور کرواسی بهیورو تغییر یافت.
تا پیش از آن یکای پول کرواسیکونا بود که هر کونا به ۱۰۰ لیپا تقسیم میشود.
وجود حدود ۳۰۰بندر کوچک و بزرگ دردریای آدریاتیک باعث رونق نسبی اقتصاد کرواسی و همچنین گسترش زیاد صنعت گردشگری شده است.
این کشور با خود مشکلات فراوان اقتصادی به اتحادیه اروپا میآورد. اقتصاد و صنعت کرواسی به شدت آسیب دیده، شمار بیکاران افزایش یافته و سامان اجتماعی آن در حال فروپاشی است. کرواسی پس ازرومانی وبلغارستان سومین کشوری است که بیشترینفقر را در اتحادیه اروپا دارد.[۱۹]
پیشرفتهای زیربنایی اخیر کرواسی کاملاً مشهود است. یکی از بخشهای مهم شبکه توسعه سریع آن است که در اواخر دهه ۱۹۹۰ و به ویژه در دهه ۲۰۰۰ ساخته شده است. تا سپتامبر ۲۰۱۱، کرواسی بیش از ۱۱۰۰ کیلومتر ازبزرگراهها را متصل کرد، زاگرب را به بیشتر مناطق دیگر متصل کرد. بزرگراهها و راههای این کشور دارای کیفیت بسیار بالایی هستند و سطح بالای کیفیت و ایمنی شبکه بزرگراه کرواسی توسط چندین برنامه EuroTAP و EuroTest مورد تأیید قرار گرفت.[۲۰][۲۱]
کرواسی دارای شبکهراهآهن گستردهای است که ۲۷۲۲ کیلومتر (۶۹۱ مایل) را شامل میشود. به صورت جزئیتر، شامل ۹۸۴ کیلومتر (۶۱۱ مایل) از راهآهن الکتریکی و ۲۵۴ کیلومتر (۱۵۸ مایل) راهآهن دو طرفه است.
فرودگاه زاگرب ، یکی از بهترین فرودگاههای این کشور
جمعیت کرواسی بر اساس تخمین سال ۲۰۲۱ حدود سه میلیون و هشتصد و هفتاد هزار نفر بوده است. نرخ باروری کلی در این کشور ۱٫۵ فرزند برای هر مادر است که یکی از کمترینها در دنیا محسوب میشود. از سال ۱۹۹۱ تاکنون رشد جمعیت طبیعی این کشور منفی بوده است.امید به زندگی در این کشور ۷۵٫۷ سال است. کرواسی در بین تمامی شش کشوریوگسلاوی ترکیب قومیتی یک دست تری دارد. ۹۰٪ مردم کشور از قومکروات هستند. حدود ۴٫۴٪صرب و بقیهبوسنیایی،مجار،ایتالیایی،اسلوون،آلمانی، چک وکولی هستند.
دین ۹۳٪ مردم کرواسیمسیحی است. حدود ۲٪ از کل جمعیت کرواسیمسلمان هستند که شامل مهاجرانبوسنیایی وآلبانیاییها میشود و جمعیت آنها بین ۲۵۰ تا ۳۰۰ هزار نفر برآورد میشود.
زبان رسمی کرواسی،کرواتی نام دارد که باالفبای لاتین (همانندانگلیسی) نوشته میشود. همچنین الفبایسیریلیک (همانندروسی) نیز در برخی نقاط استفاده میشود.
این کشور دارای مردمی بافرهنگ است. تقریباً ۹۸٪ مردم کرواسی باسواد هستند. تحصیل در دوره ابتدایی برای همه کودکان (۶ تا ۱۵ ساله) اجباری و رایگان است. در کشور کرواسی ۶۷دانشگاه وجود دارد.دانشگاه زاگرب که قدیمیترین دانشگاه ملی کرواسی بهشمار میرود در سال ۱۶۶۹ میلادی تأسیس شده است؛ یعنی قدمتی برابر ۳۴۰ ساله دارد.
کرواسیدین رسمی ندارد.آزادی ادیان در کرواسی یک حق است که درقانون اساسی نیز به رسمیت شناخته شده است و تمامی جوامع دینی رادر برابر دولت برابر میداند.[۲۳] بنا بر سرشماری سال ۲۰۱۱، ۹۱٬۳۶٪ از کرواتها خود را مسیحی میدانستند که در اینها،کاتولیکها با ۸۶٬۲۸٪ جمعیت بزرگترین گروه بودند و پس از آن،ارتودوکسها با ۴٬۴۴٪،پروتستانها (۰٬۳۴٪) و دیگرمسیحیها (۰٬۳۰٪) بودند.اسلام در کرواسی بزرگترین دین در کرواسی پس از مسیحیت است که برابر با (۱٬۴۷٪) است. ۴٬۵۷٪ از مردم خود رابیدین میدانند.[۲۴] در یک نظر خواهی در سال ۲۰۱۰، ۶۹٪ به «وجود یک خدا» باور داشتند.[۲۵] در یک نظرسنجی در سال ۲۰۰۹، ۷۰٪ مردم به پرسش «آیا دین بخش مهمی از زندگی شماست» پاسخ بله دادند.[۲۶] با این وجود، تنها ۲۴٪ از مردم پیوسته روزانه امور دینی را انجام میدهند.[۲۷]
بنگاه رسمی خبری کرواسی «هینا» نام دارد. این خبرگزاری با تصمیم دولت کرواسوان شروع به کار کرد. همچنین خبرگزاریهای دیگری به نام بنگاه اطلاعاتی کاتولیک (IKA) که وابسته به کلیسای کاتولیک است در کرواسی فعالیت دارد.
در کشور کرواسی ۸ روزنامه به زبانکرواتی منتشر میشوند. همچنین یک روزنامه به ناملا وس دِ پیپل بهزبان ایتالیایی دربندررییکا انتشار مییابد. علاوه بر اینها، تنها یکروزنامه ورزشی در کرواسی چاپ میشود کهاسپرسکو نوویستی نام دارد؛ بنابراین مجموعاً ۱۰روزنامهسراسری بهطورروزانه در کرواسی بهچاپ میرسند که مجموع شمارگان آنها به حدود یک میلیوننسخه درروز است. لازم است ذکر شود که پر تیتراژترین و اصلیترین روزنامه کرواسی «وچرنی لیست» نام دارد که درزاگرب منتشر میشود و شمارگان آن بیش از۲۰۰ هزار نسخه در روز است و تنها روزنامه عصر در کشور کرواسی است.