نام پرونده:Vouet - Judith.JPG توضیحات:سر بریدن هولوفرنس توسط جودیت
سِفر یهودیه بنت مراری، یکی از کتب متعلق بهعهدقدیم است که یکی از کتبِ کتاب مقدس مسیحیان کاتولیک و ارتودوکس است، اما امروزه درکتاب مقدس یهودیان (تنخ) و بیشتر مسیحیان پروتستان جای ندارد.
بخش اول این کتاب، بدین قرار است کهبُختنُصَر، پادشاهآشور، با لشکری گران، به جنگ دشمن خودارفخ سد میرود و پس از پیروزی بر او، سردار خودهولوفرن را مأمور میکند تا کسانی که در این جنگ او را یاری نکردهاند، نابود سازد؛ بنابراین، هولوفرن با ارتشی عظیم به سرزمینهای ماورایفرات از جملهیهودیه حمله میکند.روحانی بزرگ یهودیاناورشلیم، به همه ساکنان، به ویژه بتولی پیام میفرستد تا در برابر سپاه مهاجم دشمن پایداری کنند و راه را بر او ببندند. هولوفرن که از مقاومت ساکنین شهر بتولی در شگفت مانده، از سر کنجکاوی علاقهمند میشود از انگیزه و اسرار این مقاومت مطلع گردد و بدین منظور با چند تن از افراد متحد خود در منطقه بهرایزنی میپردازد. آنها اظهار میدارند که مردم چون به اطاعتپروردگار و حمایت او دلگرم اند، از قدرت فوقالعادهای برخوردار میشوند. سرانجام هولوفرن دست بهمحاصره شهر میزند و پس از ۳۴ روز در حالی که راه ورودآب به شهر را بستهاست، محاصره شدگان بتولی در معرضهلاکت قرار میگیرند و بدین جهت ناچار تصمیم به تسلیم در برابر دشمن میگیرند. در این احوال ازازیاس حاکم شهر به مردم پیشنهاد میکند تا پنج روز دیگر تحمل کنند و چنانچه در پایان این مهلت، عنایت خداوند شامل حال آنها نشد هر گونه بخواهند عمل کنند.[۱]
در بخش دوم این روایتها، به معرفی جودیت میپردازد. جودیتبیوه زنی زیبا، محترم و ثروتمند است که نمونهای ازپارسایی وتقواست و در شهر بتولی مورد احترام و اکرام و اعزاز بسیار است. این زن ناگهان به مردم شهر اعلام میکند که نباید از عنایت الهی مأیوس شوند و به همه اطمینان میدهد که پیش از اتمام مهلت پنج روزه، پروردگار به یاری آنان خواهد شتافت. آنگاه خود، پس از چندی دعا و نیایش به درگاه خداوند، به اردوگاه دشمن میرود و پس از چند روز موفق میشود که هولوفرن را در خواب به قتل برساند. سپس سر بریده او را با خود به داخل شهر میآورد و این امر مایه شادی و تجدید نیروی اهالی میشود. سربازان هولوفرن وقتی سردار خود را مرده مییابند، وحشت زده می شوند و از میدان نبرد میگریزند.[۲]
افسانه جودیت، یکی ازبن مایههایادبیات و هنر در دورههای گوناگونتاریخ هنر به حساب میرود که آثار نقاشی بزرگی بر اساس آن، خلق شدهاست. بنابر نظر تاریخ شناسان، نویسنده کتاب یهودیه، در دورانسلوکیان میزیسته است و برخی حوادث تاریخی را با افزودن شاخ و برگهایی به آن به عنوان یک روایت دینی-تاریخی نقل کردهاست. برخی مفسرین، منظورنویسنده را از پادشاه آشور،اردشیر سوم (اخش) و ماجرای لشکر کشی او بهمصر میدانند. در این لشکرکشی فرمانده سپاهیاناردشیر به نام هولوفرن به هنگام عبور ازفلسطین، به شکنجه و آزار یهودیان پرداخت. نگارندۀ این کتاب دغدغۀ بیان تاریخ را ندارد، بلکه در غالب یک روایت که ممکن است بخش هایی از آن بر وقایع تاریخی متکی باشد، پیام اخلاقی و دینی را برای خواننده بیان نماید. در این روایت، یک هستۀ تاریخی بسط یافته است و جزئیات به هستۀ تاریخی افزوده شده، جهت بارز کردن پیغام دینی آن. یکی از ناهمخوانی های تاریخی این اثر، با این واقعیت تاریخی است که در این کتاب،نبوکدنضر پادشاه آشور معرفی شده در حالی که وی پادشاهبابل و دشمن آشور بوده است. این طور به نظر می رسد که با توجه به اینکه نام نبوکدنصر، در همان ابتدای کتاب آورده شده، در حالی که با واقعیت تاریخی تطابق ندارد. این نا همخوانی های تاریخی، در سطحی است که حتی خوانندگان این اثر، که هم عصر با نگارندۀ این اثر می زیسته اند، متوجه این اشتباهات می شده اند. این واقعیت نشان دهندۀ این است که نگارنده احتمالاً به دلایلی سعی در در هم آمیختن مبالغه آمیز وقایع با همدیگر را دارد، تا پیام خورد را به صورت رُمان طنزگونه بتواند به مخاطب برساند، بدون آن که خطری را متوجه خود و دیگران سازد.[۳]
شائول شاکد، در بخش دوازدهم از جلد یکم کتاب تاریخ دین یهودیت کمبریج، به تأثیر ایرانیان بر ادبیات یهود پرداختهاست:
Shaul Shaked,Iranian influence on Judaism: first century B.C.E. to second century C.E. Volume 1: Introduction: The Persian Period, in The Cambridge History of Judaism Volume 1: Introduction: The Persian Period, pp. 308-325
برای خواندن ترجمه همان بخش رجوع کنید به:
شائول شاکد، تأثیر ایران بر یهودیت: سده نخست پ.م. تا سده دوم میلادی، منتظری، سید سعید رضا؛ طامه، مجید؛هفت آسمان» زمستان ۱۳۸۹ - شماره ۴۸ (۲۴ صفحه - از ۵۱ تا ۷۴)
