هُلو یاشفتالو[۱]میوه آبدار درخت هلو (نام علمی: Prunus Persica) و دارای هستهٔ سخت، گوشتِ زرد، یا نسبتاً سفید و پوستیمخملی است. بر اساس چسبیدن گوشت به هسته، اینمیوه به دو دسته هستهٔ جدا و هستهٔ چسب تقسیم میشود. نوعی دیگر از خانواده هلو است، که در ایران شفتالو به میوه دیگری غیر از هلو گفته میشود که از هلو شیرینتر است، به بزرگی هلو نیست، هستهاش همیشه چسبیده است و پوست آن از هلو کرکِ کمتری دارد که رنگش کمی متفاوتتر از هلو است، و برگهٔ آن مرغوبتر از هلو است.
یکی دیگر از میوههایی که تا حدِ زیادی با هلو ارتباط داردشلیل است. ارتباطشلیل با هلو تا حدی است که در واقع گاهی محصولات هلو حاوی تعداد کمی شلیل است و برعکس. شلیل در واقع نوعی هلو باژن مغلوب است که میوههای بدون کرک تولید میکند. گزارش آمار جهانی نشان دهنده این امر است که هلو پرطرفدارترین میوه در کل جهان از نظر طعم و مزه است. از دیگر ارقام هلو،هلو انجیری یا هلو کتابی است. هلو میوه بومی ایران محسوب میشود.
هلو بومی مناطق گرمچین است. هلو در شرایط آبوهوایی باتابستان گرم، بهتر میروید و مقاومت زمستانه آن متوسط است. مقاومت هلو نهتنها کمتر ازسیب وگلابی است بلکه کلاً سرمای زمستانه کمتری برای شکستن استراحت نیاز دارد (۴۰۰ تا ۱۰۰۰ ساعت). از این رو هلو درعرضهای جغرافیایی پایینتری از سیب و گلابی کشت میشود. کشت هلو در شرایط آبوهوایی خیلی گرم و خشک موفق بوده و میوه مرغوبی تولید مینماید.[۳]
درخت هلو سه نوع شاخهِ ساده، مرکب و کاذب تولید میکند. شاخههای ساده فقط جوانهٔ رویشی تولید میکنند. شاخهٔ مرکب، جوانهٔ رویش و زایشی و شاخهٔ کاذب در طولِ شاخه جوانهٔ زایشی و در نوک جوانهٔ رویشی تولید میکند که در هنگام هرس، نوکِ شاخهٔ کاذب حذف میشود.جوانهٔ گل هلو ساده است و در جانب شاخههای یکساله تشکیل میشود.
هلو مثل تمام میوهها خواص ادرارآور وملین دارد. گوشت هلو دارای سلولوزهای نرم است و کاملاً هضم میشود. هلو میوهٔ نسبتاً کمترشی است. مواد قندی و نشاستهای آن به آسانی هضم میشود و معده به راحتی هضم آن را تحمل میکند.
هلو سرشار از انواع ویتامین هاست، به خصوص ویتامینهای ب۱، ب۲ و آ.
هلو دارای انواع مختلف با گونهها و طعمهای متفاوت است. از انواعِ مختلف این میوه میتوان به بلخی، کاردی، زعفرانی (که دارای دو نوع هسته جدا و هسته چسب موجود است و مورد استفاده قرار میگیرد)، هلو انجیری، هلو هلندری (که شباهت فریبندهای بهزردآلو دارد) نام برد. هلوی بلخی، که بسیار بزرگ و شیرین است، از تولیدش بسیار کاسته شدهاست، زیرا بلافاصله بعد ازتماس لک میشود و چهرهٔ بدی به خود میگیرد.
شلیل یاشبرنگ طعم سبکتری داشته و هلوها طعم بیشتری دارند. بر اساس ظاهر، فاقد وجودکرک روی پوست شلیل است، و هستهٔ آن به گوشته نمیچسبد و کمتر از هلو آب دارد
هَلگ یا اَلگ
نوعی هلو با رنگ سفید یا زرد که برای تهیهجوز قند استفاده میشود.
هلو در دمای ۰ درجه سانتیگراد و ۳۲ درجه فارنهایت ورطوبت بالا ذخیره میشود. هلو بسیار آسیبپذیر است و بعد از برداشت در عرض دو هفته باید بهکنسرو تبدیل شود یا استفاده شود.
هلو از نظر اقلیمی میوهای است که پس از برداشت هم همچنان به رشد میوهها ادامه دادهاست.
درختان هلو مستعد آفاتی همچونحلقهٔ برگ هستند؛ که معمولاً بهطور مستقیم روی میوه تأثیر نمیگذارد اما از رشد درخت جلوگیری میکند چندین دارو میتواند با این آفت مقابله کند. از جملهمخلوط بردو که از نوعی قارچ گرفته میشود و سایر افتکشها که از عناصرمس ساخته میشوند این میوه مستعدِ پوسیدگی یا قهوهای یا قرمز است.[۴]
↑انوشه، حسن؛ خدابندهلو، غلامرضا (۱۳۹۱).فارسی ناشنیده: فرهنگ واژهها و اصطلاحات فارسی و فارسیشدهٔ کاربردی در افغانستان. تهران: قطره.شابک۹۷۸-۶۰۰-۱۱۹-۶۰۹-۶.
