قبرس شمالی(بهترکی استانبولی:Kuzey Kıbrıs) با نام رسمیجمهوری ترک قبرس شمالی(بهترکی استانبولی:Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti یا KKTC) (انگلیسی:Turkish Republic of Northern Cyprus یا TRNC) یک ناحیهدفاکتو در شمالقبرس است.پایتخت این ناحیه نیز به مانندکشور قبرس، میان ترکها و یونانیها تقسیم شده و شمال شهرنیکوزیا به نامنیکوزیای شمالی با جمعیتی ۵۰٬۰۰۰ نفر مرکز قبرس شمالی میباشد. این دولت پس ازحمله نظامی و اشغال بخش شمالی قبرس توسطارتش ترکیه در اوت ۱۹۷۴ شکل گرفت. از این تاریخ به بعد نیز سی هزار نیروی ارتش ترکیه در این بخش از قبرس مستقر هستند.[۲][۳] در حال حاضر، قبرس شمالی جزوکشورهای رسمیت محدود است و تنها توسط ترکیه به رسمیت شناخته میشود و به شکل گسترده ای موردتحریم بین المللی قرار دارد.
قبرس در سال ۱۹۶۰ استقلال خود را ازبریتانیا کسب کرد و حکومت مستقل قبرس براساس مشارکت جوامع ترک و یونانی در اداره امور این جزیره اعلام موجودیت کرد و بریتانیا،یونان وترکیه حق حاکمیت دولت قبرس را تضمین کردند.
در سال ۱۹۶۳، نمایندگان اقلیت ترک در پی اختلاف بر سر نحوه اجرای این توافق از دولت قبرس خارج شدند و در پی بروز درگیری بین دو طرف،سازمان ملل متحد در سال ۱۹۶۴ یک نیروی پاسدار صلح را به این جزیره اعزام داشت که مأموریت آن تا کنون تمدید شده است.
در سال ۱۹۷۴ دولتسراسقف ماکاریوس، رئیسجمهور وقت قبرس، در کودتایی به تحریک حکومت نظامیان یونان سرنگون شد و ترکیه با استناد به موقعیت خود به عنوان یکی از تضمین کنندگان حق حاکمیت قبرس، واحدهای ارتش خود را در شمال این سرزمین مستقر کرد که عملاً باعث تقسیم این جزیره شد.[۳] در این سال، جمعیت قبرس حدود ششصد و پنجاه هزار نفر برآورد شده بود که ۷۷ درصد آنان را یونانیتباران، ۱۸ درصد را ترکزبانان و بقیه را سایر اقوام تشکیل میدادند، اما گفته میشود که مهاجرت وسیع ترکها از ترکیه به این سرزمین باعث شده است که جمعیت ترکزبانان به حدود دویست و شصت هزار نفر، یعنی نزدیک به ۳۰ درصد کل جمعیت این سرزمین برسد.[۳]
بخش ترکنشین قبرس در سال ۱۹۸۳ اعلام استقلال کرد و نام خود راجمهوری قبرس شمالی گذاشت که توسط سازمان ملل متحد و کشورهای جهان رسمیت نیافته است.
بخش ترکنشین قبرس را غیر ازترکیه، کشور دیگری به رسمیت نشناخته است و این بخش به عنوان «ناظر» در همایشهایسازمان کنفرانس کشورهای اسلامی حضور مییابد.
برخی معتقدند رای مثبت (۶۵٪) مردم بخش ترکنشین قبرس بهطرح صلح کوفی عنان دبیرکل سابق سازمان ملل در همهپرسی سال ۲۰۰۴ و رأی منفی (۷۶٪) مردم بخش یونانینشین به همین طرح، درتحریم جهانی علیه بخش ترکنشین قبرس شکاف ایجاد کرد و موقعیت این بخش ترکنشین را در عرصه بینالمللی بهبود بخشید.[۴]در همین حالاتحادیه اروپا با پذیرش بخش یونانینشین قبرس در آن اتحادیه، از دولت ترکیه خواهان شناسایی بخش یونانینشین قبرس و تلاش برای ایجاد زمینه وحدت قبرس در راستای همگرایی ترکیه با اتحادیه اروپا است.[۵] شورای امنیت سازمان ملل نیز سیاستهای ترکیه در جزیره قبرس را به چالش کشیده و از دستیابی به یک راهحل بر اساس یک فدراسیون دوجامعهای و دومنطقهای با برابری سیاسی، براساس قطعنامههای پیشین، تأیید می کند در حالیکه ترکیه خواهان تجزیه جزیره قبرس به دو بخش شمالی و جنوبی است.[۶]
جمهوری ترک قبرس شمالی[۷] توسط هیچ کشوری به جزترکیه به رسمیت شناخته نشده است.[۸][۹][۱۰][۱۱] از دید جامعه جهانی این بخش از قبرس بخش اشغال نظامی شدهای[۱۲] ازجمهوری قبرس است.[۱۳][۱۴][۱۵]این کشور علاوه بر سفارت رسمی خود در پایتخت ترکیه، شهرآنکارا، در سه شهراستانبول،ازمیر ومرسین نیز دارای کنسولگری میباشد.[۱۶] روابط جمهوری ترک قبرس شمالی با ۱۳ کشور دیگر به جزءترکیه از قاره اروپا، آسیا و آمریکا در زمینه امور تجاری و خدماتی با دفاتر نمایندگی فعال بوده، حق ارائه ویزا و امور دیپلماتیک را ندارند. کشورهای ترکیه، آمریکا، بریتانیا، ایتالیا، آلمان، استرالیا و فرانسه و همچنین اتحادیه اروپا در پایتخت قبرس شمالی دارای دفتر انجام امور خارجی میباشند.[۱۷] همچنین قبرس شمالی در شهرهای آنکارا، استانبول، ازمیر، مرسین،بروکسل،واشینگتن،نیویورک،لندن،ژنو،رم،باکو،ابوظبی، اسلامآباد، دوحه، مسقط، کویت، منامه، بیشکک، استکهلم، برلین، بوداپست، استرازبورگ، هلسینکی، گازینتپ، آنتالیا و ترابزون دارای دفتر کنسول و امور خارجی میباشد.[۱۸]
جمهوری اسلامی ایران دولت قبرس شمالی را به رسمیت نمیشناسد و سفارت ایران در قبرس در بخش یونانینشین قبرس واقع شدهاست. با این وجود سفر به قبرس برای ایرانیان به مانند دیگر کشورهایی که توسط ایران به رسمیت شناخته نمیشوند ممنوع نیست و دانشجویان و گردشگران ایرانی به این بخش از قبرس رفت و آمد میکنند و حتی برای سفر کوتاه مدت نیازی به روادید نیز ندارند. با این وجود سفارت جمهوری اسلامی ایران در قبرس اعلام کرده که به خاطر ملاحظات سیاسی و حقوقی، دسترسی محدودی به نهادهای رسمی بخش ترکنشین دارد و برای حمایت کنسولی از شهروندان ایرانی با محدودیت مواجه است.[۱۹] در ۲۸ آذر ۱۴۰۳در جریان برگزاری اجلاس بینالمللی «خانواده، آینده، پیوندهای پایدار» در سالن همایشهای بینالمللی صداوسیما در تهران، پرچم قبرس شمالی در میان پرچم کشورهای شرکتکننده قرار داده شد ومسعود پزشکیان رئیس جمهور ایران نیز در هنگام ورود به سالن از مقابل آن عبور کرد.[۲۰]
مردم ترک قبرس به طور سنتی روابط فرهنگی، مذهبی و روابط تجاری با کشورهای حاشیه خلیج فارس دارند. روابط بین قبرس شمالی و کشورهای حاشیهخلیج فارس به ویژه در ۱۰ سال گذشته پیشرفت خوبی را نشان داده است. در راستای سیاست های قبرس شمالی، اخیراً دفاتر نمایندگی جمهوری قبرس شمالی علاوه برامارات متحده عربی، درقطر[۲۱]،کویت[۲۲]،عمان[۲۳] وبحرین[۲۴] نیز تأسیس شده است.با ایجاد این دفاتر، قبرس شمالی در نظر دارد روابط فعلی را که در حال حاضر در زمینه های تجارت، گردشگری، آموزش عالی، فرهنگی،ورزش و سایر زمینه های مورد علاقه دوجانبه موجود توسعه دهد.قبرس شمالی صادرات محصولاتلبنی،مرکبات ودام به کشورهای حاشیه خلیج فارس انجام می دهد. بازرگانان، مؤسسات و سازمان های تجاری و تجاری ترک قبرس در نمایشگاه هایی که در منطقه برگزار می شود برای توسعه روابط بیشتر شرکت می کنند. علاوه بر این، دانشجویان بسیاری از کشورهای حاشیه خلیج فارس در دانشگاه های قبرس شمالی تحصیل می کنند.[۲۵]
مردم قبرس شمالی راترکها، هم ریشهترکهای استانبولی تشکیل میدهند که بهزبان ترکی قبرسی از لهجههایزبان ترکی استانبولی صحبت میکنند. قبرس شمالی براساس سرشماری سال ۲۰۰۹، ۲۸۵٬۳۵۶ نفر[۲۶] جمعیت داشته است. مطابق با آخرین سرشماری سال ۲۰۱۱، جمعیت این کشور ۲۹۴٬۹۰۶ نفر شمارش شده است.[۲۷] طبق پیشبینی سازمان آمار کشور قبرس شمالی، در سال ۲۰۲۱ جمعیت این کشور تا ۳۹۰٬۷۴۵ نفر رشد کرده است.[۲۸]
تا سال ۲۰۰۸، قبرس شمالی ۲۹ فدراسیون ورزشی و ۱۳٬۸۳۸ نفر عضو داشت.ورزشهای رزمیکوراش،آیکیدو،کاراته وتکواندو از ورزشهای محبوب در میان مردم است. ورزشهایی نظیرفوتبال (۲٬۲۴۰ عضو)، تیراندازی (۱٬۱۵۰ عضو شده) و شکار (۱٬۰۱۷ عضو)[۳۴] از سایر ورزشهای پرمتقاضی این کشور محسوب میشود. در حال حاضرتیم ملی فوتبال قبرس شمالی درردهبندی جهانی در رده ۱۰۹اُم قرار دارد.[۳۵] محل انجام بازیهای ملی قبرس شمالی نیز درورزشگاه آتاترک نیکوزیا میباشد. برخی از ورزشها نظیر تنیس روی میز، هندبال و بسکتبال این کشور در لیگهای ترکیه انجام میگیرد.
قبرس از آب و هوای سالم و معتدلمدیترانهای برخوردار بوده و دارای تابستانهایی گرم و خشک و زمستانهای مرطوب و معتدل مدیترانهای و بارانی میباشد. متوسط تعداد روزهای آفتابی در این جزیرهٔ زیبا ۳۲۰ روز در سال میباشد. آب و هوای تابستانی در این جزیره از اواسط ماه مه تا اوسط اکتبر و زمستانهای معتدل و بارانی آن از ماه دسامبر تا فوریه به طول میانجامد. شرایط آب و هوایی بهاری و پاییزی کوتاه نیز تکمیلکنندهٔ چهار فصل در این جزیره میباشنددر زیر برخی نکات آب و هواییقبرس به تفکیک ماههای سال ذکر شدهاند:دسامبر – ژانویه: ماههای زمستان قبرس. دارای عصرها و شبهای سردفوریه – مارس: بارندگی گهگاه، دارای عصرهای خنک و روزهای گرم و آفتابیآپریل – می: دارای گرمای مطبوع در روز که در شب کمی از گرمای آن کاسته میشودجون – ژوئیه – اوت: ماههای تابستان داغ با آسمان بدون ابر که دما تا ۴۰ درجه سانتیگراد بالا میرودسپتامبر – اکتبر: دارای روزهای گرم و عصرهای خنک. نوامبر: دارای روزهای آفتابی با گرمای مطبوع
↑Nurşin Ateşoğlu Güney,Contentious issues of security and the future of Turkey, Ashgate Publishing, 2007, p.161
↑The CIA World Factbook 2010, Central Intelligence Agency (U.S.), p.182
↑بایگانیشده در ۶ مه ۲۰۱۲ توسطWayback Machine United Nations Security Council resolution 550: "Gravely concerned about the further secessionist acts in the occupied part of the Republic of Cyprus which are in violation of resolution 541(1983), namely the purported "exchange of Ambassadors" between Turkey and the legally invalid "Turkish Republic of Northern Cyprus" and the contemplated holding of a "Constitutional referendum" and "elections", as well as by other actions or threats of action aimed at further consolidating the purported independent state and the division of Cyprus".
.svg)
.svg)
.svg)
.svg)
