 | |
| دادههای بالینی | |
|---|---|
| نامهای تجاری | Buspar |
| AHFS/Drugs.com | monograph |
| مدلاین پلاس | a688005 |
| روش مصرف دارو | Oral |
| کد ATC | |
| وضعیت قانونی | |
| وضعیت قانونی |
|
| دادههایفارماکوکینتیک | |
| زیست فراهمی | ۵٪ |
| پیوند پروتئینی | ۹۵٪ |
| متابولیسم | Hepatic |
| نیمهعمر حذف | 2-3 hours |
| دفع | Urine (29-63%), Feces (18-38%) |
| شناسهها | |
| |
| شمارهٔ سیایاس | |
| پابکمCID | |
| IUPHAR/BPS | |
| دراگبنک |
|
| کماسپایدر |
|
| UNII | |
| KEGG |
|
| ChEBI | |
| ChEMBL |
|
| CompTox Dashboard(EPA) | |
| ECHA InfoCard | 100.048.232 |
| دادههای فیزیکی و شیمیایی | |
| فرمول شیمیایی | C۲۱H۳۱N۵O۲ |
| جرم مولی | 385.50314 g/mol g·mol−1 |
| مدل سه بعدی (جیمول) | |
| |
| |
| (صحتسنجی) | |
بوسپیرون(بهانگلیسی:Buspirone)داروی ضداضطراب خوراکی است که بیشتر برای درمان اختلالات اضطرابی به ویژهاضطراب فراگیر به کار میرود.[۱] این دارو از نظر ساختار با سایر داروهای ضداضطراب از جمله بنزودیازپینها و باربیتوراتها متفاوت است. بوسپیرون همچنین برخلاف سایر داروهای ضداضطراب، فاقد اثراتضدتشنج یا شلکننده عضلانی است، عملکرد سایکوموتور را مختل نمیکند و وابستگی فیزیکی ایجاد نمینماید؛ بنابراین یک مزیت بوسپیرون در مقایسه با بنزودیازپینها این است که خوابآلودگی و اختلال تمرکز ایجاد نمیکند.[۲] بوسپیرون برخلاف سایر داروهای ضداضطراب برای درمان فوری اضطراب به کار برده نمیشود، زیرا اثرات ضداضطراب آن ممکن است پس از گذشت دو هفته از شروع درمان آغاز گردد.[۳] این دارو اولین بار در سال ۱۹۸۶ مورد تأییدسازمان غذا و دارو (آمریکا) قرار گرفت.[۴]
بوسپیرون برای درمان اختلالات یا علائم اضطرابی به کار برده میشود. سازمان غذا و دارو (FDA) ایندارو را برای درمان کوتاه مدت و بلندمدت اختلال اضطراب فراگیر و همچنین درمان کوتاه مدت علائماضطرابی تأیید کرده است[۵]. بوسپیرون اثرات ضداضطراب فوری ندارد و شروع اثر آن ممکن است دو تا چهار هفته پس از شروع درمان ظاهر شود.[۶] بوسپیرون در درمان اختلال اضطراب فراگیر تقریباً میتواند به اندازه دیگر داروهای ضداضطراب ماننددیازپام،آلپرازولام،لورازپام وکلرازپات اثرات ضداضطرابی داشته باشد.[۷] درصورتی کهمهارکنندههای انتخابی بازجذب سروتونین (SSRIs) در درماناضطراب مؤثر نباشند یا این که بیمار نتواند آنها را تحمل کند، میتوان بوسپیرون را به عنوان یک داروی خط دوم به کار گرفت[۸]
شواهدی از اثربخشی بوسپیرون در درماناختلال کمبود میل جنسی (hypoactive sexualdesire disorder) دارد[۹]
بوسپیرون همچنین به عنوان یکداروی کمکی برای کاهش عوارض جنسی مهارکنندههای انتخابی بازجذب سروتونین (SSRIs) به کار برده میشود[۱۰]
بوسپیرون در درمان ترکبنزودیازپینها، ترکباربیتوراتها و ترک الکل/دلیریوم ترمنس مؤثر نیست.[۱۱]
بوسپیرون در موارد زیر نباید مورد مصرف قرار بگیرد[۱۲]
یک عارضه شایع مصرف بوسپیرون، سرگیجه است که در بیش از ۱۰٪ از بیماران رخ میدهد. سایر عوارض در ۱ تا ۱۰٪ از بیماران دیده میشود عبارتند از[۱۳]
برانگیختگی هیجانی، سردرد، عصبی بودن، کرختی، حملات خشم، احساس گزگز در اندامها
بوسپیرون معمولاً به خوبی تحمل میشود و عوارض خوابآلودگی، اختلال شناختی و سایکوموتور، شلکنندگیعضلانی، وابستگی فیزیکی و اثرات ضدتشنج ندارد. همچنین بوسپیرون، حالت سرخوشی ایجاد نمیکند و معمولاً نمیگیرد.[۱۴]
بوسپیرون به صورت قرصهای خوراکی ۵، ۷٫۵، ۱۰، ۱۵ و ۳۰ میلیگرم موجود است. دوز اولیه پیشنهادی برای درمان اختلال اضطراب فراگیر ۱۵ میلیگرم در روز است که به صورت ۷٫۵ میلیگرم دو بار در روز یا ۵ میلیگرم سه بار در روز داده میشود. هر دو تا سه روز میتواندوز دارو را به میزان ۵ میلیگرم افزایش داد تا اثرروانشناسی بالینی دلخواه حاصل گردد. حداکثر دوز روزانه آن ۶۰ میلیگرم است[۱۵]
در صورتی که بوسپیرون بدون همراهی با سایر داروها در مقادیر زیاد مصرف شود معمولاًﹰ خطر مرگ وجود ندارد، با این حال اطلاعات قطعی در این مورد وجود ندارد[۱۶]. در یک کارآزمایی بالینی، بوسپیرون به میزان ۳۷۵ میلیگرم در روز به مردان سالمی که داوطلب شرکت در مطالعه بودند داده شد و عوارضی مانند تهوع، استفراغ، سرگیجه، خوابآلودگی، میوز و مشکلات گوارشی ایجاد شد.[۱۷] در کارآزماییهای بالینی مقدماتی، بوسپیرون با مقادیر بالایی چون ۲۴۰۰ میلیگرم در روز هم تجویز شده و عوارضی چون بیقراری، لرزش و سفتی عضلانی مشاهده گردیده است. یک مورد مرگ در مصرف همزمان ۴۵۰ میلیگرم بوسپیرون با آلپرازولام، دیلتازم، الکل و کوکائین مشاهده شده است[۱۸]
بوسپیرون توسط آنزیم Cytochrome P450 3A4 (CYP3A4) متابولیزه میشود؛ بنابراین بوسپیرون با داروهایی که دارد.[۱۹] از آن جمله میتوان به موارد زیر اشاره کرد:[۲۰]
مصرف همزمان بوسپیرون و مهارکنندههای MAO منجر به افزایش فشار خون خواهد شد.
بوسپیرون از نظر احتمال خطر در بارداری در گروه B قرار دارد و هنوز به روشنی مشخص نیست که در شیر ترشح میشود یا خیر. کارخانه سازنده دارو توصیه میکند حین مصرف دارو شیردهی انجام نشود.
بی خطری و اثربخش بودن مصرف بوسپیرون در افراد زیر ۱۸ سال مشخص نشده است. این دارو در کودکان ۶ تا ۱۷ ساله مبتلا به اختلال اضطراب فراگیر به کار برده شده است و عوارض جانبی غیرمعمول نداشته است. با این حال مصرف مقادیر ۷٫۵ تا ۳۰ میلیگرم از این دارو به صورت دو بار در روز، اثری بیش از دارونما نداشته است.[۲۱]
بی خطری، اثربخشی و فارماکوکینتیک بوسپیرون در سالمندان تفاوت قابل توجهی با افراد جوان ندارد. اگرچه احتمال افزایش حساسیت به دارو در سالمندان وجود دارد.[۲۲]
بوسپیرون به عنوان یکآگونیست با میل ترکیبی بالا به گیرندههای سروتونینی 5-HT 1A متصل میشود.[۲۳] این دارو یک آگونیست کامل گیرندههای پیشسیناپسی 5-HT 1A که خود گیرنده هایمهاری هستند میباشد. همچنین بوسپیرونآگونیست نسبی گیرندههای پسسیناپسی 5-HT 1A است.[۲۴] بهنظر میرسد اثرات بالینی بوسپیرون از طریق افزایش فعالیتسروتونرژیک در آمیگدال و سایربخشهای مدار ترس/اضطراب در مغز اعمال میشود.[۲۵]بوسپیرون با میل ترکیبی کمتر به گیرندههای 5-HT 2A، 5-HT 2B، 5-HT 2C، 5-HT ۶ و 5-HT ۷ متصلمیشود.[۲۶]بوسپیرون علاوه بر گیرندههای سروتونینی، به عنوان آنتاگونیست گیرندههای دوپامینی D2 با میلترکیبی پایین نیز عمل میکند. این دارو با گرایش بیشتر، خود گیرنده های پیشسیناپسی D2 را مهارمیکند و فقط در دوزهای بالاتر به عنوان آنتاگونیست گیرندههای پس سیناپسی D2 عمل میکند.علاوه بر این بوسپیرون با میل ترکیبی بالا به عنوان آنتاگونیست گیرندههای دوپامینی D3 و D4 عملمیکند.[۲۷]یکمتابولیت اصلی بوسپیرون به نام ۱-(۲-پیریمیدینیل) پیپرازین (1-PP)، نسبت به خود بوسپیرونسطوح خونی بالاتری دارد و به عنوان آنتاگونیست قوی گیرندههای آلفا-۲-آدرنرژیک عمل میکند. ۱-(۲-پیریمیدینیل) پیپرازین ممکن است نقش مهمی در اثرات ضدافسردگی بوسپیرون داشته باشد[۲۸].برخلاف بنزودیازپینها، بوسپیرون تأثیری بر کمپلکس گیرندههای GABA A ندارد.[۲۹]
فراهمزیستی بوسپیرون از طریق خوراکی ۳٫۹٪ است که در مقایسه با روش تزریقی پایین است. اینمسئله به دلیل متابولیسم عبور اول قابل توجه این دارو است. پس از بلع دارو، زمان رسیدن به حداکثر سطح پلاسمایی ۰٫۹ تا ۱٫۵ ساعت میباشد. نیمه عمر حذف دارو از بدن حدود ۲٫۸ ساعت است، هرچند که در مطالعات مختلف نیمه عمر نهایی دارو بین ۲ تا ۱۱ ساعت گزارش شده است. متابولیتهایاصلی بوسپیرون عبارتند از ۵-هیدروکسی بوسپیرون، ۶-هیدروکسی بوسپیرون، ۸-هیدروکسیبوسپیرون و ۱-(۲-پیریمیدینیل) پیپرازین. ۶-هیدروکسی بوسپیرون به عنوان متابولیت کبدی اصلیبوسپیرون شناخته میشود و سطح پلاسمایی آن بعد از مصرف خوراکی دارو حدود ۴۰ برابر خودبوسپیرون است. این متابولیت مانند بوسپیرون به عنوان یک آگونیست نسبی گیرندههای 5-HT 1A با میلترکیبی بالا عمل میکند و به همین دلیل نقش قابل توجهی در اثرات درمانی بوسپیرون دارد. ۱-(۲-
پیریمیدینیل) پیپرازین نیز نسبت به خود بوسپیرون سطح پلاسمایی بالاتری دارد و ممکن است نقشمهمی در اثرات درمانی این دارو داشته باشد.درصورتی که بوسپیرون همراه با غذا مصرف شود، جذب آن کاهش مییابد، اگرچه مصرف همزمانبا غذا، متابولیسم عبور اول را نیز کاهش میدهد. نتیجه نهایی مصرف بوسپیرون با غذا افزایشفراهمزیستی دارو است[۳۰].
بوسپیرون نخستین بار در سال ۱۹۶۸ توسط شرکت مید جانسون ۱ ساخته شد. این دارو ابتدا به عنوان یکآنتیسایکوتیک مؤثر بر گیرندههای D2 سنتز شد، لیکن مشخص شد که تأثیری بر سایکوز ندارد؛ بنابراین مجدداً به عنوان یکداروی ضداضطراب فرآوری گردید. در سال ۱۹۸۶ برای درمان اختلال اضطراب فراگیر مورد تأیید سازمان غذا و دارو قرار گرفت. بوسپیرون در حال حاضر به عنوان یکداروی ژنریک در دسترس است.[۳۱]
برخی مطالعات تأثیر بوسپیرون را دردرمان افسردگی و اختلالات رفتاری به دنبال آسیب مغزی نشان دادهاند. همچنین شواهدی موجود است مبنی بر اینکه مصرف ترکیبی بوسپیرون وملاتونین میتواند منجر به بهبود اختلال افسردگی ماژور و افزایش فرایند ساخته شدن سلولهای عصبی شود.[۳۲]
