Movatterモバイル変換


[0]ホーム

URL:


Edukira joan
WikipediaEntziklopedia askea
Bilatu

Verona

Koordenatuak:45°26′19″N10°59′34″E / 45.4386°N 10.9928°E /45.4386; 10.9928
Wikipedia, Entziklopedia askea
Verona
Verona
Veròna
Italiako udalerria
Administrazioa
Herrialdea Italia
Italiako eskualdeak Veneto
ProbintziaVeronako probintzia
AlkateaDamiano Tommasi
Izen ofizialaVerona
Jatorrizko izenaVerona
Veròna
Posta kodea37100 eta 37121–37142
ISTAT kodea023091
Geografia
Koordenatuak45°26′19″N10°59′34″E / 45.4386°N 10.9928°E /45.4386; 10.9928
Map
Azalera198,92 km²
Altitudea59 m
MugakideakBussolengo,Castel d'Azzano,Grezzana,Mezzane di Sotto,Negrar di Valpolicella,Pescantina,Roverè Veronese,San Giovanni Lupatoto,San Martino Buon Albergo,San Pietro in Cariano,Sommacampagna,Sona,Villafranca di Verona,Buttapietra,San Mauro di Saline etaTregnago
Demografia
Biztanleria255.588(2023kourtarrilaren 1a)
alt_left 134.995 (%52,8) (%48,1) 123.036 alt_right
Dentsitatea1.285 bizt/km²
Informazio gehigarria
SorreraK.a. 550
Telefono aurrizkia045
Ordu eremuaUTC+01:00 etaUTC+02:00
Hiri senidetuakTirana,Munich,Pula,Nimes,Salzburgo,Betleem,Ra'anana(en)Itzuli,Maxhad,Ningbo,Saint-Josse-ten-Noode,Košice,Nagahama(en)Itzuli,Fresno,Albany,Batumi,Detmold,Korçë,Ayacucho (hiria),Lecce,Jagodina(en)Itzuli,Konya,Korfu,Korfu,الزنتان,Zhuji,Prilep(en)Itzuli,Namwon-si,Kragujevac,Kazan,Johannesburg,Hangzhou etaSerpukhov
Katastro kodeaL781
Sailkapen sismikoa3(Txikia)
MatrikulaVR
Hizkuntza ofizialaitaliera
comune.verona.it

Verona[1] iparraldekoItaliako hiria da,Veronako probintziako hiriburua etaVenetoko hiri nagusietakoa. Lessini mendiaren oinetan dago,Adige ibaiaren ertzean,Veneziatik mendebaldera. 198,92 km²-ko eremua du eta2015ean 259.012 biztanle zituen[2].UNESCOkGizateriaren Ondare izendatu zuen 2000. urtean[3].

Historia

[aldatu |aldatu iturburu kodea]

K.a. 89. urteanErromako kolonia bihurtu zen eta, denbora laburrean, garrantzi handiko hiri bilakatu zen Europarako bideak bertatik igarotzen zirelako.489anostrogodoen erregeTeodoriko Handiak inbaditu zuen, eta gaztelu bat eraikiarazi zuen Adige ibaiaren ertzean.774anKarlomagnok konkistatu zuen, eta han bizi izan ziren haren seme eta erregePepin etaBerengario Friulikoa.

XII. mendearen hasieratik herri burujabea izan zen, bainaguelfoen etagibelinoen arteko istiluak hasi ziren.1260-1387. urteetan, della Scala sendiaren eskuetan egon zen Veronako aginpidea.1387anMilan hiriaren mendean zegoen, eta1405eanVeneziako Errepublikaren administraziopean.Napoleon Bonapartek Austriaren eskuetan utzi zuen (1797-1801).1805-1814. urteetan, Italiako erreinuaren barnean zegoen, eta Adigeko departamenduko hiriburua izan zen, ondoren, berriro Austriaren mende geratzeko.1866anItalian sartu zen. Kalte handiak izan zituenBigarren Mundu Gerran.

Klima

[aldatu |aldatu iturburu kodea]

Veronak klima azpitropikal hezea du,CfaKöppen klima sailkapenaren arabera.

   Datu klimatikoak (Verona 1971–2000, muturrekoak 1946–2011)    
 Hila  Urt  Ots  Mar  Api  Mai  Eka  Uzt  Abu  Ira  Urr  Aza  Abe  Urtekoa 
Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C)19.822.127.231.836.636.438.239.033.229.223.618.839.0
Batez besteko tenperatura maximoa (°C)6.18.913.417.222.726.329.228.824.418.011.06.717.7
Batez besteko tenperatura (ºC)2.54.58.412.017.220.823.623.319.013.37.13.112.9
Batez besteko tenperatura minimoa (°C)-1.20.13.46.811.715.418.017.813.78.73.2-0.48.1
Erregistraturiko tenperatura minimoa (°C)-18.4-18.4-10.4-2.20.03.87.38.12.0-4.6-7.9-15.5-18.4
Pilatutakoprezipitazioa (mm)50.943.348.770.474.287.262.681.776.291.064.852.5803.5
Prezipitazio egunak (≥ 1.0 mm)6.85.16.08.98.68.65.55.86.07.47.16.282.0
Hezetasuna (%)85787375737373747681848477
Iturria: Servizio Meteorologico (humidity 1961–1990)[4][5][6]

Biztanleria

[aldatu |aldatu iturburu kodea]

Ekonomia

[aldatu |aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza-produktuen merkataritza (frutak, barazkiak, laboreak,mahatsa) eta industria (ardogintza, kimika-industria, papergintza, ehungintza, azukre-findegiak, artisautza) dira ekonomia-jarduera nagusiak. Burdinbide eta errepideen gune garrantzitsua da. Unibertsitatea eta aireportua ditu.

Ondarea

[aldatu |aldatu iturburu kodea]
Verona hiria1
UNESCOrengizateriaren ondarea

MotaKulturala
Irizpideakii, iv
Erreferentzia797
Kokalekua Italia
Eskualdea2Europa/Ipar Amerika
Izen ematea2000 (XXIV.bilkura)
1 UNESCOk jarritako izen ofiziala (euskaratua)
2UNESCOren sailkapena

Monumentuei dagokienez, oso hiri ikusgarria da, eta garai askotako obrak gorde ditu. Aipagarriak dira, besteak beste,I. mendekoArena erromatar teatroa (gaur egun,operarako erabilia), mende bereko bi ate,K.a. I. mendeko Arco dei Gavi arkua (XX. mendean berritua),1714ko Lapidario Maffeiano museoa (antzinateko Erroma eta Greziako gauzak gordetzen dituena),V. mendeko jatorria duen San Zeno basilikaerromanikoa (XII-XIII. mendeetan berritua),XIII. mendearen bukaerako Sant'Anastasia eliza gotikoa (XV. mendean amaitua), XV. mendean berritutakokatedral erromaniko-gotikoa, XI-XIII. mendeetako San Fermo Maggiore eliza, XV. mendean berritutako Santi Nazaro e Celso eliza eta mende bereko San Giorgio in Braida eliza.

Nabarmentzekoak dira, halaber, XIV. mendeko Castelvecchio jauregia (museoa gaur egun), Loggia del Consiglio jauregia (1493), XII. mendeko Palazzo della Ragione jauregia eta1345. urteko Scaligero harrizko zubia,Bigarren Mundu Gerra amaituta berreraiki behar izan zutena. Aipatutako elizetan, Verona eta inguruko Erdi Aroko pintore ospetsuenen (Pisano, Montagna, Caliari) obrak daude ikusgai.

Veronar ezagunak

[aldatu |aldatu iturburu kodea]
  • Katulo (K.a. 84 - c. K.a. 53) erromatar olerkaria.

Erreferentziak

[aldatu |aldatu iturburu kodea]
  1. Euskaltzaindia. 157. araua: Europako hiriak..
  2. Bilancio demografico anno 2015 (dati provvisori) Comune:Verona. demo.istat.it (kontsulta data: 2016-01-20).
  3. City of Verona. whc.unesco.org (kontsulta data: 2016-01-20).
  4. Verona/Villafranca (VR). Servizio Meteorologico, clima.meteoam.it.
  5. STAZIONE 090-VERONA VILLAFRANCA: medie mensili periodo 61 - 90. Servizio Meteorologico, clima.meteoam.it.
  6. Verona Villafranca: Record mensili dal 1946. Servizio Meteorologico dell’Aeronautica Militare, climaintoscana.altervista.org.

Kanpo estekak

[aldatu |aldatu iturburu kodea]
Autoritate kontrola


ItaliaGizateriaren OndareaItalianItalia

Eoliar uharteak  • Alberobello  • Alpeen inguruko historiaurreko palafitoak  • Amalfiko kostaldea  • Aquileia  • Asis  • Burdinbide erretikoa Albula eta Bernina paisaietan1  • Piazza del Duomo (Pisa)  • Casertako jauregia,Vanvitelliren akueduktuaetaSan Leucioko multzoa  • Castel del Monte  • CerveterietaTarquinia  • CilentoetaVallo di Diano parke nazionala,PaestumetaVeliaetaPadulako kartusia  • Crespi d'Adda  • Dolomitak  • Erroma2  • Ferrara  • Florentzia  • Genova  • Hadrianoren villa  • MantuaetaSabbioneta  • Medicitarren villak  • Modenako katedrala,Torre Civica etaPiazza Grande  • Napoli  • Paduako Lorategi Botanikoa  • Piemonteko mahasti-paisaia: Langhe-Roero eta Monferrato  • Pienza  • Ponpeia,HerkulanoetaTorre Annunziata  • Porto Venere,Cinque Terre eta uharteak(Palmaria,TinoetaTinetto)  • Ravenna  • Savoiako errege etxearen egoitzak  • Piemonte eta LombardiakoSacri Monti  • San Gimignano  • Santa Maria delle Grazie  • Sassi di Matera  • Siena  • SirakusaetaPantalicako nekropolia  • Su Nuraxi  • Urbino  • Val d'Orcia  • Val di Noto (Caltagirone,Militello in Val di Catania,Catania,Modica,Noto,Palazzolo Acreide,Ragusa,Scicli)  • Val Camonicako labar-artea  • Valle dei Templi  • Venezia  • Verona  • VicenzaetaVenetoko Palladioren villak  • Villa d'Este  • Villa del Casale

1Suitzarekin batera;2Vatikanoarekin batera
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Verona&oldid=10415995"(e)tik eskuratuta
Kategoriak:
Ezkutuko kategoriak:

[8]ページ先頭

©2009-2026 Movatter.jp