Movatterモバイル変換


[0]ホーム

URL:


Edukira joan
WikipediaEntziklopedia askea
Bilatu

Txernozem

Wikipedia, Entziklopedia askea
Txernozem Errusian

Txernozem (errusieraz:чернозёмtranslit.:txernozëm edotxernoziom,tɕɪrnɐˈzʲɵm ahoskatua;[1]ukraineraz:Чорноземtranslit.:txornozem;euskaraz:«lur beltz») lurzoru beltz mota bat da,humusean aberatsa ( % 3tik % 13ra), eta potasioan,fosforoan eta mikroelementuetan aberatsa.[2] Nekazaritzarako emankorrenetakoa da. Humus askokohorizonte elubiala du, metro bat edo gehiagokoa.

Txernozem erreferentziako lurzoruen multzoa daWorld Reference Base for Soil Resources (WRB) lurzoruak sailkatzeko nazioarteko sisteman.

Ohiko klima udaberri hezekoa da, uda oso lehorra eta negu gogorra izotza eta elurrarekin. Uda lehorrean landare asko hiltzen dira.Zizareak etaugaztunak bezalako animaliekmateria organiko hila eramaten dute lurzoru mineralaren barruan. Lurra zizareen hestetik igarotzean, agregatuak eta organo-mineral erlazio egonkorrak eratzen dira.Bakterioentzat oso zaila da materia organiko egonkortua deskonposatzea. Horregatik sortzen da horizonte elubiala, humusean aberatsa eta lodiera handikoa. WRBan, horizonte elubial hori txernozemaren horizonte diagnostikoa da.

Belardietan su asko izaten dira, eta landare-karbono asko sortzen da, materia organikoaren egonkortasunari eta txernozemaren kolore beltzari laguntzeko.

Txernozemeko bi gerriko edo korridore daude mundu osoan: batUkrainako ipar-ekialdetik doa etaErrusiako "Erdialdeko Lur Beltzeko Eskualdetik" igarotzen da (Belgorod,Kursk,Lipetsk,Oriol,Tambov etaVoronezh probintzia edooblastak hartzen ditu) eta, herrialde horretako hegoaldetik jarraituz (etaKazakhstango iparraldetik),Siberiako hegoalderaino iristen da. BesteakKanadako belardien zati bat hartzen du, ALSAMA edo AlSaMa izenez ere ezagutzen den eskualdean.[3]

Era berean, txernozem motako lurzorua klima hotzetik epelera dauden eskualde erdiidor batzuetan dago, hala nolaPolonian (bere lurraldearen % 1ean soilik bada ere),Mexikoko erdialdean eta erdiko haranean, Estatu BatuetakoOrdoki Handietan (Montana etaTexas estatuen artean), baita ipar-ekialdeko TxinakoHeilongjiang probintzian ere,Harbin hiritik gertu.

Erreferentziak

[aldatu |aldatu iturburu kodea]
  1. (Ingelesez)«chernozem | Etymology, origin and meaning of chernozem by etymonline» www.etymonline.com.
  2. (Ingelesez)«How Chemical Pre-Treatments in Particle Size Analysis Impact Wind Erosion Modeling» AZoM.com 2021-7-28.
  3. Ecology of Arable Land – Perspectives and Challenges by M. Clarholm and L. BergströmISBN 978-94-010-6950-2

Kanpo estekak

[aldatu |aldatu iturburu kodea]
Autoritate kontrola


GeologiaArtikulu haugeologiari buruzkozirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukiaosatuz.
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Txernozem&oldid=9860417"(e)tik eskuratuta
Kategoriak:
Ezkutuko kategoriak:

[8]ページ先頭

©2009-2026 Movatter.jp