Movatterモバイル変換


[0]ホーム

URL:


Edukira joan
WikipediaEntziklopedia askea
Bilatu

Torres del Río

Koordenatuak:42°33′05″N2°16′17″W / 42.55125°N 2.27127°W /42.55125; -2.27127
Wikipedia, Entziklopedia askea
Artikulu hau Nafarroako udalerriari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Torres (argipena)».
Torres del Río
Dorreaga
 Nafarroa Garaia,Euskal Herria
Herria eta inguruko lurren ikuspegia.

Bandera

Torres del Rioko armarria
Armarria


Map
Kokapena
Herrialdea Euskal Herria
Lurraldea Nafarroa Garaia
Merindadea Lizarra
EskualdeaVianaldea
Administrazioa
Estatua Espainia
Erkidegoa Nafarroa
Izen ofiziala Torres del Río
AlkateaAlfredo Agos Gines
(Partido Independiente Linares)
Posta kodea31229
INE kodea31231
Herritarratorrestar
Geografia
Koordenatuak42°33′05″N2°16′17″W / 42.55125°N 2.27127°W /42.55125; -2.27127
Azalera12,81 km²
Garaiera477 metro
Distantzia70 km (Iruñetik)
Demografia
Biztanleria116 (2025:  1)
alt_left 64 (%55,2)(2019) (%53,4) 62 alt_right
Dentsitatea0,09 bizt/km²
Zahartzea[1]% 26,78
Ugalkortasuna[1]‰ 0
Ekonomia
Jarduera[1]% 0(2011)
Desberdintasuna[1]% 0(2011)
Langabezia[1]% 8,23(2013)
Euskara
Euskaldunak[2]% 8.8 + % 13.6 hartzaile(2021)
Kaleko erabilera[3]
Datu gehigarriak
Webguneahttp://www.torresdelrio.es/

Torres del Río[4] ([tores del ri.o]gaztelaniaz eta ofizialki;Dorreaga[doreaɣa]euskaraz baina ez ofizialki)Nafarroako udalerria da.Lizarrako merindadeko herri honek 135 biztanle zituen 2014. urteko erroldaren arabera.Nafarroako hiriburutik 70 kilometrora dago.

Izena

[aldatu |aldatu iturburu kodea]

1840ko hamarkadara arte herriaren izenaTorres izan zen.1840ko hamarkadatik1910eko hamarkadara herriaren izenaTorres y La Monjía izan zen. 1979ko EuskaltzaindiarenEuskal Herriko Udalen Izendegian bi izen proposatu ziren,Torres etaDorreaga (bigarrena asmatua), baina akademiak zuzendu egin zuen gero erabakia eta Torres del Río utzi zuen forma araututzat[5].

Geografia

[aldatu |aldatu iturburu kodea]

Inguru naturala eta kokapena

[aldatu |aldatu iturburu kodea]

Herria,Nafarroa mendebaldean kokatzen da,N-111 errepideaViana-Lizarra norabidean jarraituta. Linares eta Mariñanas ibaiak batzen diren tokian sortu zen Torres del Rio.

Torres del RiokDesoiorekin egiten du muga iparraldean,Santsol etaEl Bustorekin ekialdean,Armañantzasekin mendebaldean, etaElizagorriarekin hegoaldean.Los Arcosko Bostiriak eskualdeko bost herrietako bat da.

Klima eta landaredia

[aldatu |aldatu iturburu kodea]

Udalerriko klima mediterraneo kontinental motakoa da. Urteko batez besteko tenperatura 12 gradukoa eta prezipitazioak 500 eta 800mm bitartekoak dira. Urteroko egun euritsuak 80 izaten dira, baina udalerriko gunerik menditsuenetan 100 egun euritsu ere izan daitezke.

Gizakiak erabat suntsitu du Torres del Rioko jatorrizko landaredia (arteak), gaur egun makal batzuk etaXIX. mendetik aurrera landaturikoAustriatik ekarritako pinu lariziarrak baino ez daude bertan.

Historia

[aldatu |aldatu iturburu kodea]

Badaude zantzuak okupaziorik izan zela bertanerromatarren aroan. XII. mendean bertanmonasterio kristau bat egon zela jasoa dago, etaAymeric Picaudek ere aipatu zuen herria bere kronikan mende berean.

Los Arcosko Bostirien parte zelarik,Gaztelaren parte izatera igaro ziren 1463. urtean,Nafarroako Erresumakindependentzia galdu aurretik, eta herria ez zen Nafarroara itzuli 1753. urtera arte[6].

Demografia

[aldatu |aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea100200300400500600189019201950198020102040Torres del RíoBiztanleriaren estatistikaHonako hau Wikidata bidez sortutako biztanleria grafiko automatiko bat da. Aldaketa bat egin beharrez gero,bertan egin dezakezu.

2008ko erroldaren arabera, Espainiaz kanpoko sei etorkin bizi ziren herrian, biztanleriaren %3,80 (Nafarroako batezbestekoaren azpitik).

Politika

[aldatu |aldatu iturburu kodea]

Udal hauteskundeak

[aldatu |aldatu iturburu kodea]

Azken agintaldietan Torres del Ríoko alkate kargurakoNafarroako Herriaren Batasuna alderdi politikoko Juan Luis Pérez Leuza aukeratu dute.2007an udaleko bost zinegotziak lortu zituen, baliogabeko botoak zortzi izan ziren (guztien %7,02) eta boto zuriak 22 (%22,64). Abstentzioa %26,92koa izan zen.

Torres del Ríoko Udala (2007)
AlderdiaBotoakAukeratua?
Juan Luis Perez Leuza (UPN)69Bai
Juan Miguel Ordoñez Alba (UPN)67Bai
Evencio Jesus Perez Eulza (UPN)53Bai
Carmelo Agustin Ortigosa Lopez (UPN)46Bai
Tomas Valdivieso Tejeiro (UPN)41Bai

2011ko udal hauteskundeetan ereUPN izan zen aurkeztutako zerrenda bakarra eta Pérez Leuzak alkatetza gorde egin zuen[7].

Udaletxea

[aldatu |aldatu iturburu kodea]

1975. urtean berriztutako harrizko eraikina da. Eraberritze hartan, teilatua eta hegala berriztu ziren. Beheko solairuan, antzina, errementariak egiten zuen lan, horren ondoren eskolak izan ziren eraikinean, eta gaur egun ere egungo eskola dago bertan. Torres del Riok alkatea eta lau zinegotzi dauzka.

  • HELBIDEA: Oriente kalea, 1

Alkateak

[aldatu |aldatu iturburu kodea]

Hauek izan dira Torres del Rioko azken alkateak:

AlkateaAgintaldi hasieraAgintaldi amaieraAlderdia[8]
Jose Miguel Ancin Alba[8][9]19791983Agrupacion Electoral Independiente Torres del Rio
Francisco Jose Justo Cambra Baquedano[8][9]19831987Coalicion Independiente Torres del Rio
Francisco Jose Justo Cambra Baquedano[8]19871991Nafar Herriaren Batasuna
Francisco Jose Justo Cambra Baquedano[8][9]1992a1995Kudeaketa batzordea
Jose Manuel Ruiz de Galarreta Lopez[8][9]19951999Agrupacion Electoral El Meson
Jose Manuel Ruiz de Galarreta Lopez[8]19992003Nafar Herriaren Batasuna
Juan Luis Perez Leuza[8]20032007Nafar Herriaren Batasuna
Juan Luis Perez Leuza[8][10]20072011Nafar Herriaren Batasuna
Juan Luis Perez Leuza[8][11]20112015Nafar Herriaren Batasuna
Juan Luis Perez Leuza[8][12][13]20152019Nafar Herriaren Batasuna
Juan Luis Perez Leuza[8][14][15][16]20192023Navarra Suma
Alfredo Agos Gines[17][18][19]2023JarduneanPartido Independiente Linares

a 1992an ezin izan zen Kudeaketa batzorde bat antolatu.

Azpiegitura eta garraioak

[aldatu |aldatu iturburu kodea]

La EstellesarenDonostia etaLogroño bitarteko lineak (NA-10 zenbakiko emakida) geltokia dauka herrian. Lineak honako ibilbidea egiten du:

Euskara

[aldatu |aldatu iturburu kodea]

Nafarroako gobernuak onartutakoEuskararen Foru Legearen arabera Torres del Rio eremu ez-euskalduneko udalerria da, eta hori dela eta, hizkuntza ofizial bakarragaztelania da.2001eko erroldaren arabera, herritarren %1,18k zekieneuskaraz.

Ondasun nabarmenak

[aldatu |aldatu iturburu kodea]
  • Hilobi Santuaren eliza,XII. mendeko eliza erromanikoa, oinplano oktogonalekoa eta kupuladuna. Done Jakue Bidean kokatutako eliza funerarioa zela pentsatzen da gaur egun, nahiz eta tradizionalki erromesen argidorrea edo tenplarioen eliza dela esan.
  • San Andres eliza,XVI. mendeko eliza gotiko-errenazentista.

Torrestar ospetsuak

[aldatu |aldatu iturburu kodea]

Iruditegia

[aldatu |aldatu iturburu kodea]
  • Herriaren ikuspegi orokorra.
    Herriaren ikuspegi orokorra.
  • Huilobi santuaren eliza.
    Huilobi santuaren eliza.
  • San Andres eliza.
    San Andres eliza.
  • Herriko etxe bateko armarria.
    Herriko etxe bateko armarria.

Erreferentziak

[aldatu |aldatu iturburu kodea]
  1. abcde Euskal Herriari Begira. Udalbiltza.
  2. Euskararen Adierazle Sistema. Euskara-gaitasuna adinaren eta sexuaren arabera. EAE (eskualdeka/udalerrika). Eusko Jaurlaritza.
  3. «Kaleko erabilera herrialdez herrialde» Euskararen erabilera (Wikipedia).
  4. Euskaltzaindia. 155. araua: Nafarroako udal izendegia..
  5. «Torres del Río - Lekuak - EODA» www.euskaltzaindia.eus (kontsulta data: 2020-05-13).
  6. «LOS ARCOS (NAVARRA)» www.fernandezdearcaya.com (kontsulta data: 2020-05-13).
  7. Zerrendak Nafarroako Aldizkari Ofizialean.
  8. abcdefghijkl (Gaztelaniaz)«Base de datos de Alcaldes y Concejales: Ministerio de Política Territorial y Función Pública.» www.mptfp.gob.es (kontsulta data: 2020-04-11).
  9. abcd (Gaztelaniaz)«Torres del Rio» Auñamendi Eusko Ikaskuntza (kontsulta data: 2024-10-30).
  10. (Gaztelaniaz)«Tierra Estella decidió en las urnas» Revista Calle Mayor 2007-05-31 (kontsulta data: 2024-10-30).
  11. (Gaztelaniaz)«Tierra Estella ya tiene alcaldes» Revista Calle Mayor 2011-06-23 (kontsulta data: 2024-10-30).
  12. (Gaztelaniaz)«Tiempos de cambio en Tierra Estella» Revista Calle Mayor 2015-05-29 (kontsulta data: 2025-02-23).
  13. (Gaztelaniaz)«Un curso analizará este mes el papel de la zona de Los Arcos durante tres siglos» Diario de Noticias de Navarra 2016-09-09 (kontsulta data: 2024-11-06).
  14. (Gaztelaniaz)«El mapa político de Navarra: todos los alcaldes y alcaldesas» Diario de Noticias de Navarra 2019-06-16 (kontsulta data: 2024-10-30).
  15. (Gaztelaniaz)«Arrancan los alcaldes» Diario de Noticias de Navarra 2019-06-22 (kontsulta data: 2024-10-30).
  16. (Gaztelaniaz)«Torres del Río recoge en tres volúmenes su patrimonio natural» Diario de Navarra 2021-12-09 (kontsulta data: 2024-11-01).
  17. (Gaztelaniaz)«Todos los alcaldes y alcaldesas de Navarra, pueblo a pueblo» Diario de Noticias de Navarra 2023-06-18 (kontsulta data: 2024-10-30).
  18. (Gaztelaniaz)«Los nuevos alcaldes y alcaldesas de Navarra» Diario de Navarra 2023-06-18 (kontsulta data: 2024-11-01).
  19. (Gaztelaniaz)«Pueblo pequeño, concejal joven» Diario de Navarra 2023-10-31 (kontsulta data: 2024-10-30).

Ikus, gainera

[aldatu |aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu |aldatu iturburu kodea]
Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:
Euskal Wikiatlasa
Autoritate kontrola

Kodesaldea
Viana
Mendebaldeko Kodesaldea
Elizagorria
AbaigarAbartzuzaAbaurregainaAbaurrepeaAberinAblitasAdiosAgoitzAguilar KodesAiegiAlesbesAllinAlloAltsasuAmeskoabarrenaAndosillaAntsoainAntzinAnueAñorbeAraitzArakilAranaratxeArangurenAranoArantzaArasArbizuArellanoAresoArguedasAriaAribeArmañantzasArroitzArruazuArtaxoaArtazuArtzibarAtarrabiaAtetzAuritzAzagraAzkoienAzuelo • BakaikuBarañainBarasoainBarbarinBargotaBarillasBasaburuaBaztanBeireBeraBeraskoainBerbintzanaBeriainBerriobeitiBerriozarBertizaranaBeteluBidankozeBidaurretaBiurrun-OlkotzBuñuelBurgiBurlata • CabanillasCadreitaCabredoCaparrosoCárcarCascanteCastejónCorellaCortesCintruénigo • DeierriDeikazteluDesoioDonamariaDoneztebe • EguesibarEl BustoElgorriagaElizagorriaEloElortzibarEneritzEratsunErgoienaErriberriErroibarErromantzatuaErronkariEsaEslabaEspartzaEsprontzedaEsteribarEtaiuEtxalarEtxarriEtxarri AranatzEtxauriEulateEzkabarteEzkarozeEzkurraEzporogi • FaltzesFiteroFontellasFunesFustiñana • GalarGalipentzuGalozeGaraioaGardeGaresGarinoainGarraldaGazteluberriGenevillaGesalatzGirgillaoGoizuetaGoñerriGorza • Hiriberri • IbargoitiIgantziIguzkitzaImotzIrañetaIrunberriIruñeaIrurtzunIturenIturmendiItzaItzagaondoaItzaltzuIzaba • JaitzJaurrieta • Kaseda • LabaienLakuntzaLanaLantzLapoblaciónLarragaLarragoaLarraunLeatxeLedeaLegardaLegariaLeitzaLekunberriLeotzLergaLerinLesakaLezaunLizarraLizoainibar-ArriasgoitiLodosaLongidaLos ArcosLukinLuzaide • MañeruMarañónMartzillaMélidaMendabiaMendazaMendigorriaMetautenMilagroMirafuentesMiranda ArgaMonteagudoMorentinMuesMurchanteMurietaMurillo el CuendeMurillo el FrutoMuruzabal • NabaskozeNazar • OdietaObanosOibarOizOkoOlaibarOlatzagutiaOlexoaOllaranOloritzOltza zendeaOrbaizetaOrbaraOrisoainOrkoienOrontzeOrotz-BeteluOrreagaOteitzaOtsagabia • Petilla AragoiPiedramilleraPitillasPuiu • Ribaforada • SaldiasSan AdriánSan Martin UnxSantakaraSantsolSartagudaSartzeSesmaSorladaSunbilla • TafallaTebas-Muru ArtederretaTirapuTorralba del RíoTorres del RíoTulebrasTuteraTxulapain • UharteUharte ArakilUkarUltzamaUntzitibarUntzueUrdazubiUrdiainUrraulbeitiUrraulgoitiUrrotzUrrozUrzainkiUtergaUxueUztarroze • ValtierraVianaVillamayor de MonjardínVillatuerta • Xabier • ZabaltzaZangozaZareZarrakazteluZiordiaZiraukiZiritzaZizurZizur NagusiaZubietaZugarramurdiZuñiga
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Torres_del_Río&oldid=10497068"(e)tik eskuratuta
Kategoria:
Ezkutuko kategoriak:

[8]ページ先頭

©2009-2026 Movatter.jp