| Torres del Río Dorreaga | |||
|---|---|---|---|
Herria eta inguruko lurren ikuspegia. | |||
| |||
![]() | |||
| Kokapena | |||
| Herrialdea | |||
| Lurraldea | |||
| Merindadea | |||
| Eskualdea | Vianaldea | ||
| Administrazioa | |||
| Estatua | |||
| Erkidegoa | |||
| Izen ofiziala | |||
| Alkatea | Alfredo Agos Gines (Partido Independiente Linares) | ||
| Posta kodea | 31229 | ||
| INE kodea | 31231 | ||
| Herritarra | torrestar | ||
| Geografia | |||
| Koordenatuak | 42°33′05″N2°16′17″W / 42.55125°N 2.27127°W /42.55125; -2.27127 | ||
| Azalera | 12,81 km² | ||
| Garaiera | 477 metro | ||
| Distantzia | 70 km (Iruñetik) | ||
| Demografia | |||
| Biztanleria | 116 (2025: | ||
| Dentsitatea | 0,09 bizt/km² | ||
| Zahartzea[1] | % 26,78 | ||
| Ugalkortasuna[1] | ‰ 0 | ||
| Ekonomia | |||
| Jarduera[1] | % 0(2011) | ||
| Desberdintasuna[1] | % 0(2011) | ||
| Langabezia[1] | % 8,23(2013) | ||
| Euskara | |||
| Euskaldunak[2] | % 8.8 + % 13.6 hartzaile(2021) | ||
| Kaleko erabilera[3] | % | ||
| Datu gehigarriak | |||
| Webgunea | http://www.torresdelrio.es/ | ||
Torres del Río[4] ([tores del ri.o]gaztelaniaz eta ofizialki;Dorreaga[doreaɣa]euskaraz baina ez ofizialki)Nafarroako udalerria da.Lizarrako merindadeko herri honek 135 biztanle zituen 2014. urteko erroldaren arabera.Nafarroako hiriburutik 70 kilometrora dago.
1840ko hamarkadara arte herriaren izenaTorres izan zen.1840ko hamarkadatik1910eko hamarkadara herriaren izenaTorres y La Monjía izan zen. 1979ko EuskaltzaindiarenEuskal Herriko Udalen Izendegian bi izen proposatu ziren,Torres etaDorreaga (bigarrena asmatua), baina akademiak zuzendu egin zuen gero erabakia eta Torres del Río utzi zuen forma araututzat[5].
Herria,Nafarroa mendebaldean kokatzen da,N-111 errepideaViana-Lizarra norabidean jarraituta. Linares eta Mariñanas ibaiak batzen diren tokian sortu zen Torres del Rio.
Torres del RiokDesoiorekin egiten du muga iparraldean,Santsol etaEl Bustorekin ekialdean,Armañantzasekin mendebaldean, etaElizagorriarekin hegoaldean.Los Arcosko Bostiriak eskualdeko bost herrietako bat da.
Udalerriko klima mediterraneo kontinental motakoa da. Urteko batez besteko tenperatura 12 gradukoa eta prezipitazioak 500 eta 800mm bitartekoak dira. Urteroko egun euritsuak 80 izaten dira, baina udalerriko gunerik menditsuenetan 100 egun euritsu ere izan daitezke.
Gizakiak erabat suntsitu du Torres del Rioko jatorrizko landaredia (arteak), gaur egun makal batzuk etaXIX. mendetik aurrera landaturikoAustriatik ekarritako pinu lariziarrak baino ez daude bertan.
Badaude zantzuak okupaziorik izan zela bertanerromatarren aroan. XII. mendean bertanmonasterio kristau bat egon zela jasoa dago, etaAymeric Picaudek ere aipatu zuen herria bere kronikan mende berean.
Los Arcosko Bostirien parte zelarik,Gaztelaren parte izatera igaro ziren 1463. urtean,Nafarroako Erresumakindependentzia galdu aurretik, eta herria ez zen Nafarroara itzuli 1753. urtera arte[6].
2008ko erroldaren arabera, Espainiaz kanpoko sei etorkin bizi ziren herrian, biztanleriaren %3,80 (Nafarroako batezbestekoaren azpitik).
Azken agintaldietan Torres del Ríoko alkate kargurakoNafarroako Herriaren Batasuna alderdi politikoko Juan Luis Pérez Leuza aukeratu dute.2007an udaleko bost zinegotziak lortu zituen, baliogabeko botoak zortzi izan ziren (guztien %7,02) eta boto zuriak 22 (%22,64). Abstentzioa %26,92koa izan zen.
| Alderdia | Botoak | Aukeratua? |
| Juan Luis Perez Leuza (UPN) | 69 | Bai |
| Juan Miguel Ordoñez Alba (UPN) | 67 | Bai |
| Evencio Jesus Perez Eulza (UPN) | 53 | Bai |
| Carmelo Agustin Ortigosa Lopez (UPN) | 46 | Bai |
| Tomas Valdivieso Tejeiro (UPN) | 41 | Bai |
2011ko udal hauteskundeetan ereUPN izan zen aurkeztutako zerrenda bakarra eta Pérez Leuzak alkatetza gorde egin zuen[7].
1975. urtean berriztutako harrizko eraikina da. Eraberritze hartan, teilatua eta hegala berriztu ziren. Beheko solairuan, antzina, errementariak egiten zuen lan, horren ondoren eskolak izan ziren eraikinean, eta gaur egun ere egungo eskola dago bertan. Torres del Riok alkatea eta lau zinegotzi dauzka.
Hauek izan dira Torres del Rioko azken alkateak:
| Alkatea | Agintaldi hasiera | Agintaldi amaiera | Alderdia[8] | |
| Jose Miguel Ancin Alba[8][9] | 1979 | 1983 | Agrupacion Electoral Independiente Torres del Rio | |
| Francisco Jose Justo Cambra Baquedano[8][9] | 1983 | 1987 | Coalicion Independiente Torres del Rio | |
| Francisco Jose Justo Cambra Baquedano[8] | 1987 | 1991 | Nafar Herriaren Batasuna | |
| Francisco Jose Justo Cambra Baquedano[8][9] | 1992a | 1995 | Kudeaketa batzordea | |
| Jose Manuel Ruiz de Galarreta Lopez[8][9] | 1995 | 1999 | Agrupacion Electoral El Meson | |
| Jose Manuel Ruiz de Galarreta Lopez[8] | 1999 | 2003 | Nafar Herriaren Batasuna | |
| Juan Luis Perez Leuza[8] | 2003 | 2007 | Nafar Herriaren Batasuna | |
| Juan Luis Perez Leuza[8][10] | 2007 | 2011 | Nafar Herriaren Batasuna | |
| Juan Luis Perez Leuza[8][11] | 2011 | 2015 | Nafar Herriaren Batasuna | |
| Juan Luis Perez Leuza[8][12][13] | 2015 | 2019 | Nafar Herriaren Batasuna | |
| Juan Luis Perez Leuza[8][14][15][16] | 2019 | 2023 | Navarra Suma | |
| Alfredo Agos Gines[17][18][19] | 2023 | Jardunean | Partido Independiente Linares | |
a 1992an ezin izan zen Kudeaketa batzorde bat antolatu.
La EstellesarenDonostia etaLogroño bitarteko lineak (NA-10 zenbakiko emakida) geltokia dauka herrian. Lineak honako ibilbidea egiten du:
Nafarroako gobernuak onartutakoEuskararen Foru Legearen arabera Torres del Rio eremu ez-euskalduneko udalerria da, eta hori dela eta, hizkuntza ofizial bakarragaztelania da.2001eko erroldaren arabera, herritarren %1,18k zekieneuskaraz.