Movatterモバイル変換


[0]ホーム

URL:


Edukira joan
WikipediaEntziklopedia askea
Bilatu

Tantalo

Wikipedia, Entziklopedia askea
Tantaloa
73HafnioaTantaloaWolframioa
  
 
73
Ta
 
        
        
                  
                  
                                
                                
Ezaugarri orokorrak
Izena,ikurra,zenbakiaTantaloa, Ta, 73
Serie kimikoametaloideak
Taldea,periodoa,orbitala5,6,d
Masa atomikoa180,94788(2) g/mol
Konfigurazio elektronikoa[Xe] 4f14 5d3 6s2
Elektroiak orbitaleko2, 8, 18, 32, 11, 2
Propietate fisikoak
Egoerasolidoa
Dentsitatea(0 °C, 101,325 kPa) 16,69 g/L
Urtze-puntua3.290 K
(3.017 °C, 5.463 °F)
Irakite-puntua5.731K
(5.458 °C, 9.856 °F)
Urtze-entalpia36,57kJ·mol−1
Irakite-entalpia732,8kJ·mol−1
Bero espezifikoa(25 °C) 25,36 J·mol−1·K−1
Lurrun-presioa
P/Pa1101001 k10 k100 k
T/K3.2972.5973.9574.3954.9395.634
Propietate atomikoak
Kristal-egiturakubikoa, gorputzean zentratua
Oxidazio-zenbakia(k)5, 4, 3
(oxidoazido ahula)
Elektronegatibotasuna1,5 (Paulingen eskala)
Ionizazio-potentziala1.a: 761kJ/mol
2.a: 1.500 kJ/mol
Erradio atomikoa (batezbestekoa)145pm
Erradio atomikoa (kalkulatua)200 pm
Erradio kobalentea138 pm
Datu gehiago
Eroankortasun termikoa(300 K) 57,5
Soinuaren abiadura3.400m/s
Isotopo egonkorrenak
Tantaloaren isotopoak
isoUNSd-PDDE(MeV)DP
177TaSintetikoa56,56oε1,166177Hf
178TaSintetikoa2,36oε1,910178Hf
179TaSintetikoa1,82uε ε0,110179Hf
180TaSintetikoa8,125oε0,854180Hf
180mTa%0,012>1,2x1015uε0,929180Hf
β-0,783180W
IT0,075180Ta
181Ta%99,988Ta egonkorra da 108neutroirekin
182TaSintetikoa114,43eβ-1,814182W
183TaSintetikoa5,1eβ-1,070183W
Artikulu hau elementu kimikoari buruzkoa da; mitologiako pertsonaia gaitzat duena beste hau da: «Tantalo (mitologia)»

Tantaloa Ta ikurra duenelementu kimiko bat da, 73zenbaki atomikoa duena eta taula periodikoaren bosgarren taldean aurkitzen dena. Lehentantalium bezala ezagutzen zen,Tantalus izenetik eratorria; hots, greziako mitologiako pertsonaia.[1]Trantsizio-metal bakan, gogor, urdin-gris eta lustreduna da.Korrosioarekiko oso erresistentea da etanaturanTantalita izenekomineralean ageri da. Tantaloa inertea denez, oso erabilia da laborategiko tresnerian, tresna kirurgikoetan eta inplanteetan,platinoa ordezkatuz.

Ezaugarri nagusiak

[aldatu |aldatu iturburu kodea]

Tantaloa iluna, dentsoa, xaflakorra, oso gogorra, erraz lantzen dena eta bero- etaelektrizitate eroale ona da. Oso ezaguna daazidoek eragindako korrosioa bikain jasaten duelako; izatez, 150 °C azpiko tenperaturetan, normalean oso erasokorra denaqua regia-ren erasoa ere aldaketarik gabe jasaten du.Azido fluorhidrikoz edofluor-ioia etasufre trioxidoa daukatendisoluzioz disolbatu daiteke, bai etapotasio hidroxidoz ere. Tantaloakurtze-puntu oso altua dauka, 3.017 °C-ekoa, solikwolframioak etarenio metalek etakarbonoak gainditzen dutena.

Ekoizpena

[aldatu |aldatu iturburu kodea]
Tantalo ekoizpena 2006. urtean
Tantalo ekoizpena 2015. urtean

TantaloaKoltanetik ateratzen da,Columbita etaTantalita mineralez konposatutako mineral metaliko beltza eta opakuatik.[2]

Munduko tantalo meategien ekoizpenak aldaketa geografiko garrantzitsua izan du. XXI. mendearen hasieran,Australia etaBrasil ziren Tantalo ekoizle nagusiak. 2007an hasi eta 2014ra arte, tantalo ekoizpen iturri nagusiakKongoko Errepublika Demokratikora,Ruandara eta Afrikako beste herrialde batzuetako meategietara aldatu ziren.[3] Etorkizuneko tantaloaren hornidura-iturri gisaSaudi Arabiako,Egiptoko,Groenlandiako,Txinako,Mozambikeko,Kanadako, Australiako,Estatu Batuetako,Finlandiako eta Brasilgo meategiak aztertzen ari dira, ekoizpen kantitatearen arabera ordenatuta.[4][5]

Egungo tantalo-erauzketa tasan oinarrituta, aurreikuspenen arabera, 2060. urte inguruan tantalo-baliabideak agortuko direla kalkulatzen da, birziklapen handiagoaren beharra azaleratuz.[6]


Erabilpenak

[aldatu |aldatu iturburu kodea]
Tantalozko kondentsadore elektrikoa

Tantaloa osagai elektronikoen produkzioan erabiltzen da nagusiki, batez ere tantalokondentsadore elektrikoetan. Kondentsadore haueksakelako telefonoetan,ordenagailu eramangarrietan etaautomobiletan erabiliak dira, esaterako.[7]

Kazakhstango bankuak sortutako tantalo txanponak


Azken urteotan, bildumako txanponaren merkatu numismatikoan ere sartu da tantaloa.Kazakhstan izan da munduko lehen herrialdea tantaloz egindako txanponak egiten, bai bere egoera naturalean, bai jatorrizko kolorea aldatzea lortzen duten oxidazio-metodo desberdinen bidez koloreztatuta.[8]

Erreferentziak

[aldatu |aldatu iturburu kodea]
  1. (Ingelesez)«Tantalus» World History Encyclopedia (kontsulta data: 2022-05-25).
  2. (Ingelesez)«10 Uses of Alpha Radiation» Sciencing (kontsulta data: 2022-05-25).
  3. Bleiwas, Donald I.; Papp, John F.; Yager, Thomas R.. (2015). «Shift in Global Tantalum Mine Production, 2000–2014» Fact Sheet  doi:10.3133/fs20153079. ISSN2327-6932. (kontsulta data: 2022-05-25).
  4. Shaukat Dar, Kamran; Ulya Azmeen, Sundas Mehreen. (2015). «Dengue Fever Prediction: A Data Mining Problem» Journal of Data Mining in Genomics & Proteomics 06 (03)  doi:10.4172/2153-0602.1000181. ISSN2153-0602. (kontsulta data: 2022-05-25).
  5. Salama, Walid; González-Álvarez, Ignacio; Anand, Ravi R.. (2016-03). «Significance of weathering and regolith/landscape evolution for mineral exploration in the NE Albany-Fraser Orogen, Western Australia» Ore Geology Reviews 73: 500–521.  doi:10.1016/j.oregeorev.2015.07.024. ISSN0169-1368. (kontsulta data: 2022-05-25).
  6. Moyer, Michael. (2010-09). «How Much Is Left?» Scientific American 303 (3): 74–81.  doi:10.1038/scientificamerican0910-74. ISSN0036-8733. (kontsulta data: 2022-05-25).
  7. Koerner, E; Smutz, M. (1956-08-15). SEPARATION OF NIOBIUM AND TANTALUM A LITERATURE SURVEY. (kontsulta data: 2022-05-25).
  8. «WBCN Kazakhstan» web.archive.org 2016-03-04 (kontsulta data: 2022-05-25).


Kanpo estekak

[aldatu |aldatu iturburu kodea]
Autoritate kontrola

"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Tantalo&oldid=8946666"(e)tik eskuratuta
Kategoriak:
Ezkutuko kategoriak:

[8]ページ先頭

©2009-2026 Movatter.jp