Egiptiar garaipen politikoa Koalizioaren garaipen militarra Sinaiko israeldar okupazioa (1957ra arte) NBEren su-etena UNEF Sinain[1] Tirango itsasartea israeldarrentzat berrirekia
Suezko Krisialdia,Suezko Gerra edoSinaiko Gerra,arabiarren arteanHiruko Erasoa[7] (arabieraz: أزمة السويس - العدوان الثلاثيʾAzmat al-Sūwais/Al-ʿIdwān al-Thalāthī;frantsesez:Crise du canal de Suez;hebreeraz: מבצע קדשMivtza' Kadesh "Kadesh operazioa" edo מלחמת סיניMilxemet Sinai, "Sinaiko gerra")1956kourriaren 29an hasi etaFrantziak,Erresuma Batuak etaIsraelekEgiptoaren kontra egindakogerra izan zen[8][9]. Israelek Egipto inbaditu eta egun bat pasa ez zenean, Erresuma Batuak eta Frantziak bioi ultimatum bat bidali etaKairo bonbardeatzeari ekin zioten. Nahiz eta hauek ukatu, kanpaina biak aldi berean planeatu zituzten, Frantzia kitzikatzailea zelarik[10]. Anglo-frantziar armadak urtea bukatu baino lehen ekintza utzi zuten baina israeldarrek hurrengo urteko martxora arte eutsi zioten okupazioari.Apirilerako, kanala berriro martxan zegoen.
Gure eskubide guztiak berreskuratuko ditugu, funts horiek guztiak geureak direlako eta Egiptorena delako kanal hori. Elkarte Anonimo egiptoarra da Konpainia, eta 120.000 egiptoar hil ziren kanalaren bidea egiten. Suezko Kanalaren Elkartea, Parisen egoitza duena, esplotazioaren estalgarria baino ez da; izan ere, Eugene Black-ek Lesseps-en asmo bera izan zuen Egiptora etorri zenean. Presa handi bat eraikiko dugu eta galdutako eskubide guztiak lortuko ditugu. Geuk jasoko ditugu Konpainiak kobratzen dituen 35 milioi liberak eta Egiptoren onerako erabiliko ditugu.
Herritar maiteok, gaur diotsuet, presa eraikiz ohorezko eta loriazko gotorleku bat eraikiko dugu eta umiliazioa eraitsiko dugu. Egipto osoa fronte bakarra eta batua dela aitortzen dugu, eta bloke nazional banaezina. Egipto osoak egingo du borroka herrialdea eraikitzeko, azken odol tanta isurtzeraino. Ez diegu emango beren planak gauzatzeko aukerarik herrialde okupatzaileei, eta geure eskuekin eraikiko dugu Egipto indartsu bat; horregatik aurkezten dizuet gaur kanalaren konpainia nazionalizatzeari buruzko gobernu-akordioa.
Erabaki hori erantzuteko, mendebaldeko potentziak kanalaren kontrola berreskuratzea eta Nasser kargutik kentzea erabaki zuten. Hiru aliatuek, batez ere Israelek, di-da batean lortu zituzten bere helburu militarrak, bainaNazio Batuen ErakundeanSESBek eta Estatu Batuek presioa egin eta amore ematera bultzatu zuten. Hori zela eta, Frantziak eta Erresuma Batuak ez zituzten bere bere helburu politikoak. Israelek, ostera,Tirango itsasartean nabigazio askatasuna lortu zuen. Gatazkaren ondorioz, NBEK1967ko maiatzera arte tropak bidali zituen egiptiar-israeldar mugara.
Suezko krisialdiak publikoki azaldu zituen Britainia Handiak munduaren aurrean zituen mugak, eta Britainia Handiaren gainbehera berretsi zuen mundu mailako eszenan, baita lehen mailako potentzia gisa zuen amaiera ere, aurrerantzean Estatu Batuen onespenik gabe ezin izango zuela jokatu erakutsiz, bere laguntza osoarekin ez bazen. Suezko gertaerek harrotasun nazional britainiarra zauritu zuten, Parlamentuko kide bat (MP) "Britainia HandikoWaterloo" gisa deskribatzera eraman zuten, eta beste bat herrialdea "satelite estatubatuar" bihurtu zela iradokitzera.Margaret Thatcherrek Suezen ondoren britainiar buruzagi politikoez jabetu zen pentsamoldea deskribatu zuen geroago, "Britainia Handiak edozer egin zezakeela sinestetik Britainia Handiak ezer egin ez zezakeelako uste ia neurotiko batera igaro zirenean". Britainia Handia ez zen suspertu harik eta1982an Malvina uharteak Argentinari konkistatu zituen arte.
Suezko krisiak Ekialde Hurbileko britainiar boterea ahuldu zuen arren, ez zen erori. Britainia Handiak bere indar armatuak berriro hedatu zituen eskualdean,Omanen (1957),Jordanian (1958) etaKuwaiteko Seikherrian (1961) esku hartuz, nahiz eta kasu hauetan AEBen onespenarekin,Harold Macmillan Lehen Ministro berriaren kanpo-politikak Estatu Batuekin tinko lerrokatuta jarraituko baitzuen. Britainia Handiak 1961ean Kuwaiti independentzia eman zion arren, beste hamarkada batez Ekialde Hurbilean presentzia militarra izaten jarraitu zuen. 1968ko urtarrilaren 16an, libra debaluatu eta aste gutxira,Harold Wilson lehen ministroak etaDenis Healey Defentsa idazkariak iragarri zuten Indar Armatu britainiarren tropak Suezeko ekialdeko base militar nagusietatik erretiratuko zirela, Ekialde Hurbilekoak barne, eta, batez ere, Malaysiakoak eta Singapurrekoak 1971aren amaierarako, 1975aren ordez, lehenago aurreikusi zen bezala. Ordurako, 50.000 militar britainiar baino gehiagok Ekialde Urrunean jarraitzen zuten aparkatuta, 30.000 Singapurren barne. Britainiarrek independentzia eman zietenMaldivei 1965ean, baina han goarnizio bat aparkatzen jarraitu zuten 1976ra arte,Adenetik 1967an erretiratu ziren eta independentzia eman zietenBahreini,Qatarri etaArabiar Emirerri Batuei 1971n.
