Movatterモバイル変換


[0]ホーム

URL:


Edukira joan
WikipediaEntziklopedia askea
Bilatu

Sigmund Freud

Artikulu hau Wikipedia guztiek izan beharreko artikuluen zerrendaren parte da
Bideo honek Ikusgela proiektuko bideo bat barneratzen du
Wikipedia, Entziklopedia askea

Sigmund Freud
Bideo hau Ikusgela proiektuaren parte da.
Bideo hau Ikusgela proiektuaren parte da. Bideoak dituzten artikulu guztiak ikus ditzakezu hemen klik eginez gero.
Sigmund Freuden bizitza eta pentsamenduari buruzko bideoa.
Irudi gehiago
katedradun

Bizitza
Jaiotzako izen-deiturakSigismund Schlomo Freud
JaiotzaPříbor1856komaiatzaren 6a
Herrialdea Austriar Inperioa
Cisleithania 1918koazaroaren 12a)
 Austria (1918koazaroaren 12a -
 Hirugarren Reicha (1938komartxoaren 12a -
BizilekuaViena
Londres
Birth house of Sigmund Freud(en)Itzuli
Lehen hizkuntzaalemana
HeriotzaLondres1939koirailaren 23a (83 urte)
Hobiratze lekuaGolders Greeneko Erraustegia 
Heriotza moduaeutanasia:laringeko minbizia
Familia
AitaPepe Freud
AmaAmalia Freud
Ezkontidea(k)Martha Bernays (1886 -  1939koirailaren 23a)
Seme-alabak
Haurrideak
Familia
Hezkuntza
HeziketaVienako Unibertsitatea
Hezkuntza-mailazientzietan doktorea
Doktorego ikaslea(k)Otto Gross
Moshe Wulff(en)Itzuli
Hizkuntzakalemana
Irakaslea(k)Carl Friedrich Wilhelm Claus
Alois Pokorný
Ernst Wilhelm von Brücke(en)Itzuli
Ambroise-Auguste Liébeault
Jean-Martin Charcot
Theodor Meynert
Ikaslea(k)
Jarduerak
Jarduerakpsikoanalista,neurologoa etasaiakeragilea
Lantokia(k)Londres eta Viena
Enplegatzailea(k)Vienako Unibertsitatea
Lan nabarmenak
Jasotako sariak
KidetzaRoyal Society
Ideologia eta sinesmenak
Erlijioaateismoa

IMDB: nm0294438Allocine: 37052
iTunes: 122049187Musicbrainz: a8e73e7b-5b8c-4dda-86c4-6c4a1567787eDiscogs: 761054Find a Grave: 1377Edit the value on Wikidata

Sigmund Freud (ˈziːkmʊnt ˈfʁɔʏt ahoskatua;Sigismund Schlomo Freud jaioa;Freiberg in Mähren,Moravia,Austriar Inperioa, 1856ko maiatzaren 6a –Londres, 1939ko irailaren 23a)austriarmedikuneurologoa,psikoanalisiaren sortzailea izan zen,psikopatologia tratatzeko metodo klinikoa, elkarrizketa bidezgaixoaren eta psikoanalistaren artean.[1]

Freuden gurasoakUkraina etaErrusiaren artean dagoen Galizia lurraldekojuduak ziren. 1881eanmedikuntzako titulua lortu zuenVienako Unibertsitatean.[2][3] 1885eanirakaskuntzarako gaitu ondoren, neuropatologiako irakasle izendatu zuten,katedradun afiliatu bilakatuz 1902. urtean.[4] Freud Vienan bizi eta lan egin zuen, eta bertan ezarri zuen 1886an bere praktika klinika. 1938an,Austria utzi zuennaziengatik ihesi, etaErresuma Batukoerbestean hil zen 1939an.

Psikoanalisiaren sorreran, Freudek teknikaterapeutikoak garatu zituen, besteak beste, elkartze librearen erabilera eta aurkikuntzen transferentzia, bere eginkizun zentrala prozesu analitikoan finkatuz. Freudeksexualitatearen birdefinitzeak forma infantiletan sartzera eraman zuen,Edipo konplexuaren teoria psikoanalisiaren oinarri zentrala izatera bultzatuz.[5] Nahiak betetzeari buruzkoametsen azterketak, ereduak eman zizkion analisi klinikoa egiterakoan, sintomen eraketak etaerrepresioaren azpian zeuden mekanismoak aztertzeko. Oinarri horrekin Freudekinkontzientearen teoria landu zuen, eta id,ego eta super-egoak osaturiko egitura psikikoaren eredua garatu zuen.[6] Freudeklibidoaren existentzia postulatu zuen, prozesu mentalak eta egiturak inbertitzen dituen energia sexualizatua eta atxikimendu erotikoak sortzen dituena, eta baitaheriotzarakobulkada, errepikapen konpultsiboa, gorrotoa, erasoa eta erruneurotikoa sorrarazten dituena. Azken lanetan, Freudekerlijioaren etakulturaren interpretazio eta kritika zabala garatu zuen.[6]

Nahiz eta orokorki gainbeheran egon bere erabileradiagnosian eta klinikan, psikoanalisiak oraindik eragina dupsikologian,psikiatrian etapsikoterapian, eta baitahumanitateetan. Horrela, eztabaida zabala eta liskartua sortzen jarraitzen du bere eraginkortasunterapeutikoari zein egoerazientifikoari dagokienez, zehaztu gabe kausafeministari mesede edo kalte egiten dion.[7] Dena den, Freuden lanakmendebaldeko pentsamendu garaikidean eta herri kulturan gainezka egon dira. W. H. Audenek 1940an Freudi egindako omenaldi poetikoan, bere ekarpena honela deskribatu zuen "iritziklima oso bat, gure bizitza ezberdinak bere azpian garatzen ditugula”.[8]

Biografia

[aldatu |aldatu iturburu kodea]
Freud (16 urterekin) eta Amalia bere ama, 1872an.

Gaztaroa eta heziketa

[aldatu |aldatu iturburu kodea]

FreudAustriar Inperioko FreibergMoravia (gero Příbor,Txekiar Errepublika) hirian jaio zen 1856an. Gurasoak  juduak ziren, eta seme-alabetatik zaharrena zen bera.[9] Gaur egun mendebaldekoUkraina etaPoloniaren artean dagoen Galiziaprobintziakoak ziren bi gurasoak. Aita Jakob Freud (1815-1896),artilemerkataria, bi seme izan zituen bere lehen ezkontzan. Freuden ama Amalia Nathansohn, aita baino 20 urte gazteagoa zen, eta bere hirugarren emaztea. 1855eko uztailaren 29an Isaac Noah Mannheimererrabinoak ezkondu zituen.[10] Ekonomikoki estu zeudenez, alokatutako gela baten bizi ziren Sigmund semea jaio zenean.[11][12]

FreudVienako Unibertsitatean 17 urte zituela sartu zen.Zuzenbidea ikasteko asmoa zuen, baina unibertsitateanmedikuntza fakultatean matrikulatu zen. Bere ikasketen artean,Franz Brentanorenfilosofia, Ernst Brückerenfisiologia eta Carl Claus irakasledarwinistarenzoologia zeuden.[13] 1876an, Freudek lau aste eman zituen ClausenTriesteko ikerketazoologikoan, ehunkaaingiraar alferrik disekzionatuzugalketa organoak aurkitzeko asmoz.[14] 1877an, Freud Ernst Brückerenfisiologia laborategira aldatu zen. Han sei urte eman zituen gizakien eta besteornodunenburmuinak alderatzenigelenekin etaornogabeekin, esate baterako,ibai-karramarroak etalanproiak.Nerbio-ehunarenbiologiari buruzko ikerketak funtsezkoak izan zirela frogatu zen 1890. hamarkadakoneuronaren aurkikuntzarako.[15] Freuden ikerketa lana 1879an eten egin behar izan zen, urtebeteko derrigorrezkosoldadutza egiteko betebeharra zela eta. Geldiune luzeekJohn Stuart Millen lanetatik lau saiakera itzultzeko batzorde bat osatzeko aukera eman zioten.[4] 1881eko martxoanlizentziatu zen medikuntzan.[16]

Freud familia 1876an.

Karrera hasiera eta ezkontza

[aldatu |aldatu iturburu kodea]

1882an Freudek medikuntzako ibilbidea hasi zuenVienakoOspitale Orokorrean.Burmuin-anatomian egindako ikerketak 1884ankokainaren efektu aringarriei buruzko artikulu garrantzitsu batargitaratu zuen, etaafasiari buruzko egindako lanak bere lehen liburuko oinarria izan zenː 1891. urtean argitaratutakoAfasietaz, azkterketa kritikoa. Hiru urtetan zehar, Freud ospitaleko departamentu desberdinetan aritu zen. Theodor Meynerten klinikapsikiatrikoan igarotako denborak eta asilo baten ordezko bezala egondakoak, lan klinikoekiko interesa piztu zion. Argitaratutako ikerketa desberdinek, 1885ean unibertsitateko neuropatologiako irakasle izateko balio izan zioten.[4]

1886an, Freudek bere ospitaleko kargua utzi zuen, eta "nerbionahasteetan" espezializatutako praktika pribatuan sartu zen. Urte berean Martha Bernaysekinezkondu zen, sei seme-alaba izan zituztela: Mathilde (1887), Jean-Martin (1889), Oliver (1891), Ernst (1892), Sophie (1893) eta Anna (1895). 1938an Viena utzi beharrean agertu zen arte, Freud eta bere familia Berggasse kaleko apartamentu baten bizi izan ziren, hirikobarruti historikoan.[4]

Freud 24 urterekin hasi zentabakoa erretzen; hasiera baten zigarroak eta geroagopuruak. Erretzeak lan egitekogaitasuna areagotzen ziola uste zuen, eta bere kasa auto-kontrola zezakeela moderatzeko. Wilhelm Fliess lankideak osasunarentzako gomendioak eman arren, erretzailea izaten jarraitu zuen, azkenean ahozkominbizia jasan arte.[4] Freudek 1897an Fliessi esan zionadikzioak, tabakoarena barne,masturbazioaren "ohitura handiaren" ordezkoak zirela.[17]

Freudek asko miresten zuenBrentanofilosofia tutorea,pertzepzioaren etaintrospekzioaren teoriengatik ezaguna zena. Brentanok “Psikologia ikuspegi enpiriko batetik” (1874) liburuan, inkontzientearen existentzia posiblea aztertu zuen. Azkenean bere existentzia ukatu zuen arren, ziur askoinkontzientearen inguruko eztabaidak Freudi kontzeptua ezagutzen lagundu zion.[18] FreudekCharles Darwinen eboluziori buruzko idatziak zituen, ongi baliatuz eta eragina izan zuen baita Eduard von Hartmannen “Inkontzientearen filosofia” (1869) liburuak.[16][19] Era berean, inkontzientearen etaenpatiaren kontzeptuen teoriko garaikide nagusienetakoa zen Theodor Lippsenen idatziak ere landu zituen.[20]

Freudek ikuspegipsikoanalitikoak aldez aurretik teoriafilosofikoekin lotzen ez bazuen ere, arreta jarri zion bere lanaren etaSchopenhaueren zeinNietzscheren ideien arteko loturei.[21] 1900. urtean Nietzsche zendu zenean, Freudek bere bildumako lanak erosi zituen, eta Fliesse adiskideari aitortu zion Nietzscheren obretan "itxaroten zuela aurkitzea beretzatmutu zeudenhitzak".[22] Freudentzat Nietzscheren idatziak "aztertu beharrekoak baino, aurre egin beharreko testuak " ziren.[4] Eta filosofiarekiko interesa gutxitu egin zitzaion,neurologian hastea erabaki ondoren.[23]

FreudekWilliam Shakespeare ingelesez irakurri zuen bizitza osoan zehar, eta gizapsikologiaren ulermena Shakespearenantzezlanetatik eratorria izan zitekeela iradoki da.[24]

Freuden jatorrijuduak eta bere judulaikoarekiko atxikimenduak, eragin handia izan zuten bere ikuspegiintelektual etamoralaren eraketan. Batez ere inkonformismo intelektualari dagokionez, “Autobiografiaren Azterketa” liburuan azpimarratu zuen bezala.[25] Ideiapsikoanalitikoen edukian ere eragin handia izango lukete, bereziki interpretazio sakonarekin eta "desioaren legezko mugen" kezkei zegokienez.[26]

Psikoanalisiaren garapena

[aldatu |aldatu iturburu kodea]

1885eko urrian, Freud Parisera joan zen hiru hilabeteko beka batekin,hipnosiari buruzko ikerketa zientifikoak egiten ari zenJean-Martin Charcotneurologo ospetsuarekin ikastera. Gerora adierazi zuen egonaldi horren esperientzia, katalitikoa izan zela medikuntza psikopatologikoaren praktikara bideratzeko bere indarrak, eta ekonomikoki etorkizun xumeagoa eskaintzen zuten neurologiakoikerketak baztertzera.[27] Charcothisteria eta hipnosi-jasankortasuna aztertzen espezializatu zen, eta maiz egiten zituen erakustaldiak ikusleen aurreangaixoekin.

1886an Vienara itzulita, praktika kliniko pribatuan lanean hasi zenean, Freudek hipnosia erabiltzen zuen. HorretarakoJosef Breuer bere lagun eta kolaboratzailearenikuspegia hartu zuen, ordura arte aztertuak zituen metodo frantsesen desberdinak, ez zuelako iradokizunik erabiltzen. Breuerenpaziente jakin baten tratamendua Freudentzat eraldatzailea izan zen.[27] Anna O. ezizenaz deskribatuta, hipnosipean zegoen bitartean bere sintomei buruz hitz egitera gonbidatu zuten (tratamendurako "hitz eginez sendatzeko" esaldia txertatuko zuen). Modu honetan, hitz egiterakoan, sintomen larritasunak murriztu egin ziren, hasieratik zerikusia zuten gertakari traumatikoenoroitzapenak berreskuratu zituelako.

Freuden lan kliniko goiztiarren emaitzahutsalak azkenean hipnosia uztera eraman zuen, ondorioztatuz sintoma sendoagoak eta eraginkorragoak lor zitezkeela pazienteak askatasunez hitz egitera bultzatuz,zentsurarik edoinhibiziorik gabe, beraiei gertatutakoideia edooroitzapenen inguruan.[28] Freudek "elkarketa askea" deitu zion, eta prozedura honekin batera, gaixoenametsak fruitu handiz azter zitezkeela ikusi zuen. Materialinkontzientearen egituraketa konplexua agerian uzteko, etaerrepresioaren ekintza psikikoa frogatzeko. 1896. urtean "psikoanalisi" terminoa erabiltzen hasi zen, bere metodo kliniko berria eta oinarritzat zituen teoriak aipatzeko.[4]

Teoria berri horiek garatzerakoan,bihotzeko irregulartasunak,amets nahasiak etadepresio garaiak izan zituen. "Neurastenia" izan zen, 1896ko aitarenheriotzarekin lotu zuena, eta ametsen etahaurtzaroko oroitzapenen "auto-azterketara" bultzatu zuen.[29] Aitaren aurkakoetsaitasun sentimenduak, eta amaren kontrakojeloskortasun jarrerek, bereneurosien jatorriari buruzko teoria berrikustera eragin zuten.

Hasierako lan klinikoetan oinarrituta, Freudek aldarrikatu zuen haurtzaroan jasandakosexu gehiegikerien oroitzapeninkontzienteak, beharrezko baldintzatzat jotzen zituen psikoneurosirako (histeria etaneurosi obsesioa). Gaur egun Freudensedukzioaren teoria bezala ezagutzen den formulazioa.[30] Bere auto-analisia kontuan hartuta, Freudek neurosi bakoitza sexu-gehiegikerien aurkako efektuei erreparatzeko teoria alde batera utzi zuen, argudiatuz haurren sexu-agertokiek oraindik ere kausazkofuntzioa zutela. Hala ere, ez zuen axola benetakoak ala asmatutakoak baziren ere, eta soilikpatogenoak bilakatzen zirela erreprimitutako oroitzapen gisa jarduten zutenean.[28]

Haurrentrauma sexualen teoriatik, neurosi guztien sorreraren azalpen orokor bezala izanik, beste teoria batera igaro zen. Non haur sexualitate autonomoa aurresuposatzen zuen. Hori hain zuzen, FreudenEdipo konplexuaren teoria formulatzeko oinarria bilakatu zen.[4]

Fliessekin harremana

[aldatu |aldatu iturburu kodea]

Heziketaren garai horretan, Freudek bere lagun Wilhelm Fliessen laguntzaintelektual etaemozionalaz konfiantza hartu zuen. 1887an ezagutua zuenBerlinen,belarri,sudur etaeztarriko espezialista zena. Bi profesionalak bere burua isolatuta ikusten zuten nagusi ziren gai kliniko eta teorikoetatik,sexualitatearen teoria berriak errotik garatzeko asmoak zituztelako. Fliessek gizakienbiorritmoen teoria oso eszentrikoak landu zituen, eta konexio nasogenital bat garatu zuen, gaur egunsasizientifiko gisa hartzen dena.[31][32]

Bien artean iritziak partekatzen zituzten, sexualitatearen alderdi jakin batzuen garrantziaz:masturbazioa,coitus interruptusa, etakondoiak erabiltzearena. Ordukoetiologian "benetako neurosiak" deitzen zitzaien, nagusiki neurasteniari eta fisikoki agertutakoantsietate sintoma batzuei. Korrespondentzia zabala mantendu zuten, eta Freudek haurrensexualitateari etabisexualitateari buruzko Fliessen espekulazioen ondoren, bere ideiak landu eta berrikusi zituen. Gogoaren teoria sistematiko baten lehenengo saiakera,Psikologia Zientifikorako Proiektua, Fliess solaskide zuela, metapsikologia bezala garatu zuen.[33] Hala ere, Freudekneurologiaren etapsikologiaren arteko zubia eraikitzeko egin zituen ahaleginak, bertan behera geratu ziren, Fliessi bidalitako eskutitzek agerian uzten duten moduan.[32] Dena den,Proiektuaren zenbait ideia berriro hartu zituen kontuanAmetsen interpretazioa liburuaren azken kapituluan.[34]

Freudek hasieran, Fliess "biologiarenKepler" bezala hartzen zuen. Gerora ondorioztatu zuen, atxikimendu homoerotiko baten eta "juduenmistizismo zehatzaren" konbinaziotik zetorrela. Eta adiskide juduarekikoleialtasunagatik, bere teorien eta lan klinikoen larregikoestimazioa zuela. Beraien adiskidetasunak bukaeramikatza izan zuen, Freudek aldizkako sexuari buruzko teoria orokorraren oniritzia ez ziolako eman, eta Fliessekkolusioz akusatu zion, bere lana plagiatu zuelakoan. Fliessek erantzun ez zionean Freuden lankidetza eskaintzari liburu berri baterako, 1906an argitaratu zen “Hiru saiakera sexualitatearen teorian”, haien harremana amaitu egin zen.[4]

Hasierako jarraitzaileak

[aldatu |aldatu iturburu kodea]

1902an Freudek unibertsitateko irakasle izateko asmoa bete zuen azkenean. "Irakasle berezia"titulua garrantzitsua izan zen, ematen zitzaionaitorpen eta prestutasunagatik.[35] Unibertsitatearen laguntza izan arren, bere izendapena ondorengo urteetan blokeatuta egon zen agintari politikoengandik, eta bere ohiko gaixoa zen itzal handiko Marie Ferstel baroisaren esku hartzearekin soilik lortu zuen.

Bere ospea horrela hobetuta, Freudek lanari buruzko ohiko hitzaldiekin jarraitu zuen, 1880ko hamarkadaren erdialdetik aurreraVienako Unibertsitatekoirakasle bezala, eta larunbat arratsaldero unibertsitatekopsikiatria klinikoko hitzaldi aretoan, publiko mugatuarekin.[36]

1902ko udazkenaz geroztik, Freuden lanekiko interesa agertu zuten Vienako hainbatmedikuk, eta asteazken arratsaldetan bere apartamentuan biltzera gonbidatu zituen,psikologia eta neuropatologiarekin lotutako gaiak eztabaidatzeko.[37] Talde horriAsteazkeneko Psikologia Elkartea deitu zitzaion, eta mundu osoko mugimendupsikoanalitikoaren hastapenak markatu zituen.[38]

Max Graf Vienako musikologoak asteazken taldeko bileretakoerritu etagiroa deskribatu zituen:[36] "Topaketek erritu zehatza jarraitzen zuten. Lehenik eta behin kideetako batek ponentzia aurkeztuko luke. Ondoren, kafe beltza eta pastelak zerbitzatuko ziren; zigarroak etapuruak mahai gainean zeuden, eta kantitate handietan kontsumitzen ziren. Ordu laurden hitz eginaz sozializatu ondoren, eztabaida hasiko zen. Azken hitza eta erabakigarria Freudek berak esango zuen beti. Gela hartanerlijio baten oinarriaren giroa zegoen. Freud bera izango zenprofeta berria, ordura arteko ikerketapsikologikoko metodoak azalekoak bihurtuz.[4]

1907ko martxoan, Jung eta Ludwig Binswangerpsikiatrasuitzarrak Vienara joan ziren Freud bisitatzera, eta eztabaida taldean parte hartzera.[39] Hortik aurreraZürichen taldepsikoanalitiko txiki bat ezarri zuten.[40] Freuden jarraitzaile goiztiarrak formalki lehenengo aldiz 1904ko apirilaren 27an elkartu ziren Bristol Hotelean,Salzburg-en, eta Nazioarteko LehenKongresu psikoanalitikoa bezala izan zen hartua.[41]

Margarete Hilferding izan zen 1910ean elkartean sartu zen lehenemakumea,[4] eta hurrengo urtean Tatiana Rosenthal eta Sabina Spielrein, Züricheko Unibertsitateanmedikuntzan graduatutakoerrusiarpsikiatrak. Nazioarteko Psikoanalisten Elkarterako (IPA) planak martxan jarri ziren, eta Jung aukeratu zuten 1910ekoNurembergekoKongresuan, Freud-en laguntzarekin, lehen lehendakari izateko.[42] Bestalde, Freudek psikoanalisia munduanglosaxoian zabaltzeko anbizioa zuen, eta bere laneningelesezko itzulpenak 1909. urtetik aurrera hasi ziren agertzen. 1911ko maiatzean, PsikonalitikakoAmerikar Elkartea sortu zen.[4]

IPAren dimisioak

[aldatu |aldatu iturburu kodea]

Freuden jarraitzaile batzuk NazioartekoPsikoanalista Elkartetik (IPA) aldendu eta eskola propioak sortu zituzten. 1909tik aurrera, Adlerrekneurosia bezalako gaiei buruz zuen ikuspegia, oso bestelakoa zen Freudek egindakoaz. Adlerren posizioak 1911ko urtarrileanVienako Elkarte Psikoanalisten bileretan agertu ziren, etalehendakari kargua utzi zuen, Stekel lehendakariordeak eta beste batzuk jarraituz. Adlerek talde freudiarra erabat utzi ondoren, bere erakundea sortu zuen, beste bederatzi kiderekin batera.[43] Eraketa berri horri PsikologiaIndibidualerako Elkartea izena jarri zioten.Lehen Mundu Gerraren ondorengo garaian, Adler gero eta gehiago lotu zen psikologia indibiduala[44] deitzen zion jarrera psikologikoarekin.

Batzordea 1922an (ezkerretik eskuinera):Otto Rank, Sigmund Freud, Karl Abraham, Max Eitingon, Sándor Ferenczi, Ernest Jones eta Hanns Sachs.

Freuden gertuko kideen zirkuluko azken desertzioakOtto Ranken"Jaiotzako trauma" liburua 1924an  argitaratu zenean eman zen, nonEdipo konplexuaren teoria psikoanalitikarenardatz nagusitzat bezala baztertu egiten zen. Ondoren, Ranken eta Freuden harreman estu eta luzea amaitu egin zen 1926an, eta Rankek IPAko bere kargu ofizialetatik dimititu etaParisera alde zuen. Batzordean bere lekuaAnna Freudek hartu zuen. Rank azkenean Estatu Batuetan kokatu zen, eta teoria freudiarraren berrikuspenek, IPAko ortodoxiekin deseroso zegoenterapeutabelaunaldi berri bati eragin zion.[4]

Mugimendu psikoanalitiko goiztiarra

[aldatu |aldatu iturburu kodea]

1910. urtean Nazioarteko Psikoanalitika Elkartea – IPA (International Psychoanalytical Association) sortu ondoren, nazioarteko sarepsikoanalitikoen, prestakuntza institutu eta klinikoen arteko harremanak ondo finkatu ziren, eta bere jarduerak koordinatzeko, urteroko biltzarretarako ohiko egitaraua egiten hasi zenLehen. Mundu Gerra amaitu ondoren.[45] Abraham eta EitingonekBerlingo Psikoanalitika Elkartea sortu zuten 1910ean, eta gero Berlingo Psikoanalitika Institutuak eta Poliklinika 1920an. Azken honen tratamendu librearen berrikuntzek, eta haurren azterketak eta Berlingo Institutuarenestandarizazioek prestakuntza psikoanalitikoan, eragin handia izan zuten mugimendu psikoanalitiko orokorrean.[46]

1922koBerlingo Biltzarra izan zen Freudek parte hartu zuen azkena.[4] Ordurako berediskurtsoa larriagotuta zegoen,minbiziagatik egindako ebakuntzen ondoriozmasailezur kantzerigenoan jarri ziotenprotesiagatik. Garapenen berri jarraitzaile nagusiekin zuen ohikokorrespondentzia bidez egiten zuen, eta oraindik joaten zenBatzorde sekretuaren bileren bitartez.

1927an, Ernst Simmelek Tegel Sanatorio Eskola sortu zuenBerlingo kanpoaldean, esparruinstituzional baten tratamendu psikoanalitikoa ematen zuen lehen establezimendua izanik. Freudek bere jarduerak finantzatzen laguntzekofunts bat antolatu zuen, eta Ernst bere semearkitektoari, eraikina berritzeko agindua eman zion. Arrazoi ekonomikoak zirela eta, 1931an itxi egin behar izan zuten.[46]

FreudekGoethe saria jaso zuen 1930ean,psikologiari etaalemaniarliteraturari egindako ekarpenengatik.[4]

1971ko Sigmund Freud estatuaLondresko Hampsteaden, Sigmund etaAnna Freudek bizi izan ziren tokian dago, gaur egunFreud Museoa. Estatuaren atzean dagoen eraikina Tavistock Klinika da, osasun psikologikoko erakunde garrantzitsuena.

Pazienteak

[aldatu |aldatu iturburu kodea]

Freudek izengoitiak erabili zituen bere kasuen historietan. Izengoiti bidez ezagutzen zituzten paziente batzuk honakoak ziren: Cäcilie M. (Anna von Lieben); Dora (Ida Bauer); Frau Emmy von N. (Fanny Moser); Fräulein Elisabeth von R. (Ilona Weiss);[47] Fräulein Katharina (Aurelia Kronich); Fräulein Lucy R.; Hans txikia (Herbert Graf); Rat Man (Ernst Lanzer); Enos Fingy (Joshua Wild);[48] eta Wolf Man (Sergei Pankejeff). Beste paziente ospetsu batzuk: Brasilgo Pedro Augusto printzea, HD.; Emma Eckstein; Gustav Mahler, honekin Freudek kontsulta bakarra luzatu zuen; Marie Bonaparte printzesa; Edith Banfield Jackson;[49] eta Albert Hirst.[50]

Minbizia

[aldatu |aldatu iturburu kodea]

1923ko otsailean, Freudi larregierretzearekin lotutako hazkunde onberakoleukoplasia hauteman ziotenahoan. Hasieran sekretuan gordetzen zuen, baina gerora Ernest Jonesi jakinarazi zion, hazkundea desagertu egin zitzaiola esanez. Freudek Maximilian Steinerdermatologoa kontsultatu zuen, eta erretzeari uzteko gomendatu zion baina hazkuntzaren larritasunaz gezurra esanaz, bere garrantzia gutxituz. Geroago Freudek Felix Deutschengana jo zuen, eta honek hazkundeakantzerigenoa zela ikusi zuen. Freudi esaterakoan "leukoplakia txarra"eufemismoa erabili zuen, diagnosi teknikoko epitelomaren ordez. Deutschek erretzeari uzteko gomendatu zion, eta hazkundea kentzeko. Freud Marcus Hajekek tratatu zuen, eta alferrikakokirurgia estetikoa egin zion bere klinikan. Freudekodola bota zuenebakuntza denboran eta ondoren, eta litekeena daheriotzari ozta-ozta ihes egitea. Ondorioz, berriro Deutschengana jo zuen, eta ikusi zuen kirurgia gehiago egin behar zela, baina ez zion esan Freudi minbizia zuenik, kezkatuta zegoelako bereburuaz beste egin zezakeelako.[4]

Nazismotik ihesi

[aldatu |aldatu iturburu kodea]

1933ko urtarrilean,Alderdi NaziakAlemaniaren kontrola hartu zuen, eta Freuden liburuak nabarmendu zirenerre eta suntsitu zituztenen artean. Freudek Ernest Jonesi esan zion: "Zer aurrerapen egiten ari garen.Erdi Aroan erre egingo ninduten. Orain, nireliburuak erretzearekin konformatzen dira."[4] Freudek nazien mehatxua gutxiesten jarraitu zuen, etaVienan geratzea erabakita zuen, nahiz eta 1938ko martxoaren 13an Alemania naziakAustria anexionatu zuen, ondorioz sortu zenantisemitismo bortitzarekin. Martxoaren 15ean, Jones Nazioarteko Psikoanalitika Elkarteko (IPA) presidentea garai hartan, Vienara joan zenLondresetik Freudi iritzia aldatzeko eskatzera, etaBritainia Handiraerbesteratzeko konbentzitzera. Aukera hau kontutan hartuta, etaGestapok Anna alabaatxilotu eta galdekatu egin zutela ikusita, Freudek Austriatik alde egiteko ordua iritsia zela erabaki zuen.[4]

Nazi erregimen berriak biztanlejuduei ezarritako araudiaren arabera, komisario bat izendatu zuten Freudenondasunak eta IPAkoak kudeatzeko. Freuden ardura Anton Sauerwaldsendagileari eman zitzaion, etabanku kontu guztien xehetasunak ezagutzera emateaz gain, IPAren bulegoetan gordetakoliburutegi historikoaren suntsiketa antolatu behar zuen. Sauerwaldek ez zuen bata ere egin. Horren ordez, Freudenatzerriko bankuko kontuen frogak kendu zituen berak gordetzeko, eta gerraren amaiera arte IPAko liburutegiaAustriakoLiburutegi Nazionalera eraman zuen, bertan zaintzeko.[51]

Sauerwalden esku hartzeak, Freuden ondarearen gaineko "ihes egitearen"zergaren zama finantzarioa arindu zuen. Baina beste galera batzuk izan zituen, IPAren zorrak bere gain bota zituztelako, eta antzinakoondasunen bilduma baliotsua kendu egin ziotelako. Ezin zenez bere banku kontuetara sartu, FreudekFrantziako jarraitzaile ospetsu etaaberats batengana jo zuen, Marie Bonaparteprintzesarengana. MariekVienara bidaiatu zuen laguntza eskaintzeko, eta bera izan zen beharrezko fondoak eskura jarri zituena.[51] Horri esker, Sauerwaldek irteera-bisak sinatu ahal izan zituen Freud, bere emazte Martha eta Anna alabarentzako. Ekainaren 4an Vienatik abiatu ziren,Parisera iritsiz Bonaparteren gonbidatu bezala. Biharamunean,Londresera joan ziren.

Marie Bonaparte ekainaren amaiera aldera iritsi zen berriro Vienara, Freuden lau arreba zaharrenenpatua eztabaidatzeko. Baina bisak lortzeko ahaleginak porrot egin zuten, eta nazienkontzentrazio esparruetan hilko ziren laurak.[51]

Freudek Londreseko etxebizitza berrian, Vienako kontsultako gelaren berdina zehatz-mehatz birsortu zuen. Etapazienteak ikusten jarraitu zuen, bere gaixotasunaren faseterminalera arte. Azken liburuetan ere lanean aritu zen, “Moises eta monoteismoa”, 1938analemanez etaingelesez argitaratutakoa, eta hil ondoren argitaratutako “Psikoanalisiaren laburpena”, osatu gabea.[52]

Anton Sauerwald 1945eanAustriako auzitegi batek epaitu eta espetxeratu egin zuen,Nazien Alderdikofuntzionario bezala egindako jarduerengatik.[53] Bere emazteakAnna Freudi idatzi zion, egoeraren berri emateko, eta erantzunean Annak konfirmatzen zuen Sauerwaldek "bere komisario bulegoa nire aitababesteko erabili zuela baieztatzen dut".Eskutitz honek 1947an espetxetik ateratzeko balio izan zion.[51]

Heriotza

[aldatu |aldatu iturburu kodea]

1939ko irailaren erdialdera,masailezurrekominbizia gero eta min larriagoa eragiten zion, etaebakuntza ezinezkoa zela adierazi zioten. Irakurri zuen azken liburuak,BalzacenTristuraren azala, bere hauskortasun gero eta handiagoari buruzkohausnarketak egitera bultzatu zion. Egun batzuk geroago Max Schur beremediku,lagun etaerrefuxiatuarengana jo zuen, gogoraraziz aurretik beregaixotasunaren amaierako fasea eztabaidatuta zutela. "Schur, gogoratzen duzu gure "kontratua", ez zenidala bakarrik utziko unea iristen zenean? Oraingoatortura besterik ez da, eta ez du zentzurik". Schurrek ahaztua ez zuela erantzun zuenean, Freudek esan zion "eskerrik asko", eta jarraian "Hitz egin Annarekin, eta uste badu ondo dagoela, orduan amaitu guztiarekin". Anna Freudek aitaren heriotza atzeratu nahi zuen, baina Schurrek sinestarazi zion ez zuela inolakozentzurik bizirik mantentzea, eta irailaren 21 eta 22anmorfina dosiak eman zioten. Ondorioz, Freud zendu egin zen 1939ko irailaren 23an.[4][54]

Sigmunf Freud 1926an.

Ideiak

[aldatu |aldatu iturburu kodea]

Hasierako Lanak

[aldatu |aldatu iturburu kodea]

Freudekmedikuntza ikasketakVienako Unibertsitatean 1873an hasi zituen.[55] Ia bederatzi urte behar izan zituen ikasketak burutzeko,ikerketa neuro-fisiologikoen interesagatik, zehazkiaingirarenanatomiasexualari etaarrainennerbio sistemaren fisiologiari buruzko ikerketengatik eta baita,Franz Brentanorekinfilosofia ikasteko zuen interesagatik. Arrazoiekonomikoengatik sartu zen neurologiako praktika pribatuetan, 1881ean mediku titulua jasoz, 25 urte zituela.[56] 1880ko hamarkadan izan zuen kezka nagusiaburmuinaren anatomia zen, bereziki muin oblongatua.Afasiari buruzko eztabaida garrantzitsuetan parte hartu zuen, 1891koAfasien kontzepzioan monografiarekin. Bertanagnosia terminoa sortu zuen, eta defizita neurologikoen azalpenaren inguruko ikuspegi gehiegi kokatzearen aurka aholkatu zuen.Eugen Bleuer garaikidea bezala, burmuinaren funtzioa azpimarratu zuen, burmuinaren egitura baino.[57]

Freud ikerlari goiztiarra izan zen burmuin-desordenaren arloan ere, orduan "burmuin-paralisia" izenarekin ezagutzen zena. Gaiari buruzko zenbait mediku artikulu argitaratu zituen, eta erakutsi zuen gaixotasuna existitzen zela beste ikerlari batzuk nabaritu eta aztertzen hasi baino askoz lehenagotik. Gaineratu zuen, William John Little, burmuin-desordena identifikatu zuen lehena, oker zegoela jaiotzerakooxigeno faltagatik gertatzen zela zionean. Horren ordez, jaiotzeko konplikazioaksintomak besterik ez zirela iradoki zuen.[58]

Freudek espero zuen ikerketek oinarri zientifiko sendoa emango zietela teknikaterapeutikoei. Terapia freudiarraren edopsikoanalisiaren helburua,pentsamendu etasentimendu erreprimituak kontzientzian jartzea zen, gaixoakemozio desitxuratu errepikakorrak jasateari uzteko.[59]

Klasikoki, pentsamendu eta sentimendu inkontzienteak kontzientziara igarotzeko, gaixoaametsei buruz hitz egitera eta elkarte askean parte hartzera bultzatuz sortzen da. Horrela, gaixoek beren pentsamenduak erreserbatu gabe azaleratzen dituzte, eta ez dira bereziki ahalegintzen hori egiten duten bitartean.[60] Psikoanalisiaren beste elementu garrantzitsu battransferentzia da, hots, gaixoek beren bizitzan aurreko irudietatik eratorritako sentimenduak eta ideiak azaltzen dituzten prozesua. Transferentzia, errepresioaren oroitzapenak eta gaixoen objektibotasunak berreskuratzen zituen fenomeno tamalgarri gisa ikusi zen lehen aldiz, baina 1912rako, Freudek prozesu terapeutikoaren funtsezko atal bezala hartua zuen.[60]

Sedukzioaren teoria

[aldatu |aldatu iturburu kodea]

1890ko hamarkadaren hasieran, Freudektratamendu modu bat erabili zuen Breuerrek deskribatu zuena oinarritzat hartu eta aldatuta, "presio teknika" deitu zuena, etainterpretazio eta berreraikuntzarako teknika analitiko berria garatu zuen. Garai honetako Freuden azken ikerketen arabera, 1890eko hamarkadaren erdialdean beregaixo gehienekhaurtzaroansexu-abusuak izan zituztela aitortu zioten. Istorio hauek sinetsiz, beresedukzioaren teoriaren oinarri gisa erabiltzen zituen, baina gerorafantasiak zirela konturatu zen.[61] Hasieran haurrenmasturbazioen oroitzapenak "desagertzeko" funtzioa zutela azaldu zuen, baina ondorengo urteetanEdiporen fantasiak irudikatzen zituztela idatzi zuen, izaera sexuala eta suntsitzailea jaiotzetik sortuak zirelako.[62]

Gertaeren beste bertsio batek Freudekhaurtzaroko sexu abusuen oroitzapeninkontzienteak proposatzen zituen 1895eko urrian, Fliessi bidalitako eskutitzetan, psikoneurosia zegoela proposatuz,pazienteen artean benetako tratu txarrak aurkitu zituela esan aurretik.[61]1896ko lehen seihilekoan, Freudek hiru artikulu argitaratu zituensedukzioaren teoria azalduz, eta esaten zuen bere egungo paziente guztietan haurtzaroan jasandako sexu abusuen oroitzapen sakonak ikusi zituela.[63] Artikulu horietan, Freudek zioen bere pazienteek ez zituztela oroitzapen horiek kontzienteki ezagutzen, eta beraz,oroitzapen inkontziente bezala hartu behar zirela, baldin eta sintomahisterikoak edoneurosi obsesiboak ekarriko bazuten ere.[64] Pazienteek presio handia jasaten zuten izandako haurren sexu abusuen "eszenak" erreproduzitzeko, Freuden ustez inkontzienteki erreprimituta zeudelako. Pazienteek oro har, ez zuten sinesten Freuden prozedura klinikoen esperientzietan benetako sexu abusuak adierazten zituztenik. Freudek zioen eszena sexualen ustezko "erreprodukzioa" egin arren ere, pazienteek ez zutela sinesten.[65]

Presioaren teknikaz gain, Freuden prozedura klinikoekinferentzia analitikoa etasintomen interpretaziosinbolikoa erabiltzen zituzten, haurren sexu abusuen oroitzapenak lortzeko.[66] Bere teoriaren ehuneko bataren baieztapena erreklamatzen zuen, baina profesional kideek aurretiaz adierazitako erreserbak indartzeko balio zuen horrek, bere teknika iradokitzaileen bidez lortutako aurkikuntzak zirelako.[67] Ondorioz, Freudek inkoherentzia erakutsi zuen, sedukzioaren teoria eta teknika iradokitzaileen bidez lortutako aurkikuntzen balioekin alderatuz, bateragarriak ziren ala ez onartzerakoan.[68][69]

Freuden azken etxea, gaur egun bere bizitzari eta lanari eskainiaː Freud Museoa, 20 Maresfield Garden, Hampstead, Londres NW3.

Kokaina

[aldatu |aldatu iturburu kodea]

Mediku ikertzaile bezala, Freudek hasieratik hartzen zuenkokaina, eta erabilera sustatzen zuen estimulatzaile zeinanalgesiko gisa. Kokaina arazo mental eta fisiko askorensendabidea zela uste zuen, eta 1884ko "Kokan" artikuluan berebertuteak zabaldu zituen. 1883 eta 1887 artean hainbatartikulu idatzi zituen medikuntzarako aplikazioak gomendatuz, horien arteanantidepresibotzat erabiltzea. Ez zuen berebiziko garrantzia zientifikorik lortu propietateanestesikoak aurkitzeagatik, pasadizoan soilik aipatu zuelako.[70] Kokaina gomendatu zuen, baita,morfinarenmenpekotasunaren sendabide bezala.[71]

Ernst von Fleischl-Marxow adiskideari kokaina ezagutarazi zion, morfinaren menpekotasuna zuelako.Autopsia bat egitenkutsatu zen, eta ondorennerbio min handiak jasaten zituen. Fleischl-Marxowek menpekotasuna sendatu zuela esatea goiztiarra izan zen, nahiz eta inoiz ez aitortu errua izan zela.[72] Fleischl-Marxowek "kokainarenpsikosia" garatu zuen, eta laster morfina erabiltzera itzuli zen, urte batzuk geroago zendu en zarte min jasanezinak sufrituz.[73]

Inkontzientea

[aldatu |aldatu iturburu kodea]

Inkontzientearen kontzeptua zentrala zen Freudentzakoadimenaren azterketan. Freudek uste zuenpoeta etapentsalariek denbora luzean inkontzientearen existentzia ezagutzen zutela, etapsikologiaren arloanaitorpenzientifikoa jasotzea ziurtatu zuen.[74]

Freudek adierazi zuen esplizituki bere kontzientearen kontzeptua lehen aldiz formulatu zuenean,errepresioaren teorian oinarritzen zela. Ideienziklo bat azaldu zuen, ideiok erreprimitu arren adimenean geratzen zirelako, kontzientzia operatibotik baztertuta, baina hainbat egoeratan berriro agertzen zirela ziurtatuz. Postulatuahisteria kasuen ikerketan oinarritu zuen.[75] Bertan, gaixo batzuen portaera kasuak ezin ziren azaldu lotuta zeuden ideia edo pentsamenduen erreferentziarik gabe, eta berakhaurtzaroko sexu gertaeretara (errealak edo irudikatuak) lotzen zituen.[74][76] Errepresioaren kontzeptuaren berregokitzapen artikuluan, 1915eko "Errepresioa", Freudek bereizi egin zituen errepresio primarioarekin erlazionatutako tabu unibertsalari lotuta zegoenintzestua ("jatorritik presente") etaerrepresioa ("kanporatu ondoren"). Norberaren bizitzaren historia zen ("egoaren garapenaren garaian eskuratuta"), kontzienteki baztertu edo kontzientziatik kentzen zena.[77]

Prozesu mental inkontzienteenteoria burutzerakoan, 1915eko "Inkontzientea" artikuluan egindako garapenean eta aldaketetan, Freudek hiruikuspegi identifikatzen ditu: dinamikoa, ekonomikoa eta topografikoa.[78]

Ikuspegidinamikoan, lehenik errepresioaren bidezkoinkontzientearen eraketa da, eta bigarren, "zentsura" prozesua horrelako pentsamenduak nahi gabe mantentzen,antsietatera eramaten dute. Hemen, Freudekhisteriaren tratamenduan egin zituen lan klinikokoen lehenengo behaketak jasotzen dira.[79]

Ikuspegiekonomikoan, erreprimitutako edukienibilbideetan oinarritzen da. "Bultzada sexualen gorabeherak" prozesuaren aldaketa konplexuak dakartelako, bai sintomen eraketan zein inkontziente arruntean, hala nola,ametsak etamihiaren hutsegiteak. Freudek “Ametsen interpretazioa” eta “Eguneroko bizitzaren psikopatologia” liburuetan zehatz-mehatz aztertu zituen gai hauek.

Bi ikuspegi horiek inkontzientean zentratzen diren bitartean, kontzientzia sartzeko zorian dagoenez,topografiaren ikuspegiak inkontzientearen ezaugarri sistemikoen aldaketa dakar. Bere prozesu bereizgarriak eta funtzionamendu moduak,kondentsazioa eta lekualdaketa bezalakoak, lehen lerroan jartzen ziren.

Ametsak

[aldatu |aldatu iturburu kodea]

Freudekametsen funtzioaloa zaintzea zen, gogoak aseta irudikatuz,ameslaria bestela esnatuko egingo zelako.[80] Freuden teorian eguneroko bizitzako gertakariek eta pentsamenduek pizten dituzte ametsak.[30] Freudek "ametsen lana" deitzen zuen horretan, "bigarren mailako prozesu” horiek (“hitzen aurkezpenak”)hizkuntzaren eta errealitatearen printzipioekin arautzen dira, pentsamenduinkontzientearen "lehen prozesuaren" menpe geldituz (“gauzen aurkezpenak”), hiru eragilek zuzenduta:plazer printzipioak, gogobetetze nahiak, eta haurtzarokosexu erreprimitutako eszenak. Azken hauen izaera kezkagarriagatik eta haiekin lotu zitezkeen pentsamendu eta desio errepresiboengatik, ametsetako lanakzentsura funtzioa du funtsean, erreprimitutako pentsamenduak distortsionatuz, desplazatuz eta kondentsatuz, loa babesteko.[81]

Ingurune klinikoan, Freudek ametsaren narrazioaren edukienelkartze librea bultzatu zuen. Ametsetakonarrazioan kontatutakoa, bere eduki latenteari buruzko interpretazio-lana errazteko, eta errepresioarenpentsamenduak etafantasiak jakiteko. Eta halaber, ametsetan funtzionatzen duten azpiko mekanismo eta egiturei buruz.[81] Freudek ametsen gaineko lan teorikoa garatu zuenean, ametsen teoriatik haratago joan zen, eta gaineratu zuen “ametsak "pentsamendu forma partikular bat baino ez zirela... Ametsen lana da forma hori sortzea, eta bera bakarrik da ametsenfuntsa.[82]

Sigmund Freud eta Anna alaba, 1920an.

Garapen psikosexuala

[aldatu |aldatu iturburu kodea]

Freuden garapen psikosexualaren teoriaren arabera,haurtzaroaren hasierako perbertsitatepolimorfoarekin jarraituz, sexu-motak ahozko, analaren eta zakilaren garapenfase desberdinetatik igarotzen dira. Fase horien ondoren, sortasun egoeran interes eta jarduera sexuala murriztu egiten dira (bost urtetik nerabezarora arte gutxi gorabehera). Gero, neurri handiagoan edo txikiagoan, egoera "perbertsoak" etabisexualak jarraitzen dute, helduen sexualitategenitala finkatu arte.[83] Freudek argudiatu zuen neurosi edo perbertsioa fase horietan, finkatzeari edo erregresioari buruz azal zitekeela, helduen izaerak eta sormen kulturalak hondar perbertsoarensublimazioa lor zitzaketen bitartean.[6][84]

Zera, ni eta super-ni

[aldatu |aldatu iturburu kodea]
Nortasunaren eredua (Freud)
Nortasunaren eredua (Freud)

Freudadimenaren funtzionamenduaren azalpen bila aritu zen. Hiru zatitan banatutakoegitura proposatu zuen: hura, ni eta supe-ni:[85]

  • Hurak (edo Zerak) hasierako unitate edo bultzadak adierazten ditu. Freuden arabera, giza pentsamenduaren eta portaerarenmotorra da. Gure jatorrizko esker onen nahia jasotzen du.[79]
  • Super-ni, Hura-ren aurka egiten duen atalak,pentsamendumoralak etaetikoak adierazten ditu.
  • Ni, bien artean geratzen da. Gure behar primitiboen eta gure uste etiko eta moralak bitartekatzen ditu. Ez da kontzientziarekinsinonimoa (Ni-ren atal batzuk inkontzienteak dira). Ni osasuntsu batek errealitatera moldatzeko eta kanpoko munduarekin harremanetan jartzekogaitasuna eskaintzen du.[86] Hura-ren nahiak eta  mozioak alde batetik, eta Super-nik ezartzen dituen eskakizun murriztaile edozigortzaileak bestetik, bien arteko konpromiso onena irudikatuz.[87]

Kontzeptu hauek "Izozmendi ereduan" islatzen ditu.[88] Eredu honek Hurak, Nik eta Super-nik jokatutako rolak irudikatzen dituzte, pentsamendu kontziente eta inkontzienteari dagokionez.

Freudek egoaren eta ideiaren arteko erlazioa,auriga baten eta berezaldien artean alderatu zuen: zaldiek energia eta gidaritza eskaintzen zituzten, eta aurigaknorabidea ematen zuen.[85]

Freudek aitortu zuen Hura (edo "Id") terminoaren erabilera, Georg Groddecken idazkietatik zetorrela.[87]

Bizitzaren eta heriotzaren bultzadak

[aldatu |aldatu iturburu kodea]

Freudek uste zuen gizakiarenpsikea bi disko gatazkatsuren menpe zegoela: bizitzaren bultzada edolibidoa etaheriotzaren bultzada. Bizitzaren bultzadari "Eros" deitu zioten, eta heriotzaren bultzadari "Thanatos", nahiz eta Freudek azken termino hau ez erabili. Testuinguru horretan "Thanatos" terminoa Paul Federnek sartu zuen.[89][90] Freudenhipotesian, libidoa energia mentalaren forma bat da, eta horretarako prozesuak, egiturak eta objektu-irudikapenak alderantzikatu egiten dira.[91]

Plazeraren printzipiotik harago” (1920) liburuan, Freudek heriotza bultzada baten existentzia ondorioztatu zuen. Bere premisa "inertzia psikikoaren printzipioa" edo "Nirvana printzipioa" edo "iraunarazteko instintua" bezala izan zen aztertua.[92] Bere aurrekaria Freuden “Psikologia zientifiko baterako proiektua” liburuan izan zuen. Bertan, aparatu mentala gobernatzen zuen printzipioa definitu zuen, kantitatea banatzeko edotentsioa zerora jaisteko joera gisa. Definizioa alde batera utzi behar izan zuen, buruko funtzionamendu mota errudimentarioetara soilik egokitzen zela frogatu baitzuen. Eta aparatuak tentsio zero mailara jaisteko ideia, aldatu egin zuen tentsio maila minimo batera joaten zela aitortuz.[93]

Freudek jatorrizko “Plazerraren printzipiotik haratago” definizioa berriro hartu zuen, baina oraingoan beste printzipio bati aplikatuz. Baieztatu zuen zenbait alditanadimenak tentsioa erabat kentzen zuela bezala jarduten zuela, edo bere burua desagertzeko egoerara murrizten zuela. Horren funtsezkofroga, errepikatzeko behar zenkonpultsioaren existentzia zen. Horrelako errepikapenen artean,neurosi traumatikoen ametsetako bizitza eta haurren jolasak zeuden. Errepikapenaren fenomenoan, Freudek joera psikikoa ikusi zuen lehenagoko inpresioen gainean lan egiteko, menperatzeko eta plazerra ondorioztatzeko. Joera plazerraren printzipioaren aurretik zegoelako, eta ez aurka. Joera horrekin batera, lanean zegoen beste printzipio bat ere bazegoen, eta beraz, plazer printzipioa "haratago" zegoen. Errepikapena energia lotzean, edo egokitzapenean beharrezko elementua bada, luzera neurrigabea egitean, egokitzapenak alde batera utzi eta eboluzionatutako jarrera psikikoak bihurtzeko bide bilakatzen da. Ideia hau errepikapen oro deskargatzeko moduaren hipotesiarekin konbinatuz, Freudek ondorioztatu zuen errepikatzeko beharra historikoki primitiboa zela, eta energia erabat hustuz markatzen zuen egoera leheneratzeko ahalegina zela:heriotza.[93] Halako azalpena, jakintsu batzuek "biologiametafisikoa" bezala definitu zuten.[94]

Malenkonia

[aldatu |aldatu iturburu kodea]

"Dolua eta malenkonia" izeneko 1917ko saiakeran, Freudek bereizketa bat ezari zuen "dolua", mingarria baina ezinbestekoa bizitzan, eta "malenkonia", galdutakoaren urruntzea gaitzestekopatologiaren terminoa. Freudek esaten zuen dolu normal baten, egoa arduratzen zela libidoa galdutakoarengandik kentzeaz bere burua babesteko, baina "malenkonian", galdutakoarekiko aurrekoanbibalentzia ematen zela hori gerta ez zedin.Suizidioak, Freuden hipotesi bezala, muturreko kasuak sor zitzaketen, gatazkaren sentimendu inkontzienteak norberaren doluaren aurka zuzentzen zirenean.[95][96]

Sigmund Freuden diban ospetsua, Londreseko Freud museo etxean gordeta.

Feminitatea eta emakumezkoen sexualitatea

[aldatu |aldatu iturburu kodea]

Feminitateari buruzkopsikoanalisiaren lehen eztabaida izan zena abiarazita, Berlingo InstitutukoKaren Horneyk Freudek emakumezkosexualitatearen garapenaren iritziazalantzan jarri zuen. Freudenkastrazio femeninoaren konplexutasunaren eta zakilarenbekaizkeriaren teoriak baztertuz, Horneyk feminitate primarioa defendatu zuen etapenis-inbidia defentsa bezala, eta ekintza, edo "lesioa”, asimetria biologikotik sortu gabe, Freudek defendatzen zuen moduan.[97] HorneykMelanie Kleinen eta Ernest Jonesen laguntza izan zuen, zakil-zentrismoa terminoa erabiliz, Freuden jarrera kritikatzeko.[98][99]

Freuderen arabera, "sexualitateklitorikoa ezabatzea feminitatearen garapenerako beharrezko baldintza da, bere izaera heldugabea etamaskulinoa baita".[100] Freudek "orgasmobaginala" kontzeptua postulatu zuen, orgasmo klitoraletik bereizita,klitorisaren kanpo estimulaziotik lortuta. 1905ean, klitorisaren orgasmoaknerabeen fenomenoa baino ez zirela adierazi zuen, etanerabezarora igarotakoan, emakume helduen erantzun egokiabaginako orgasmora aldatzea dela, orgasmoak inolako estimulazio klitoralik izan gabe.[99] Teoria hau kritikatu egin da, Freudek oinarrizko hipotesi horren inguruko frogarik ez zuela ematen adieraziz, eta emakume askok deseroso sentiarazten zituelako soilik baginazko harremanen bidez orgasmoa lortzerik ez zutenean.[101][102][103]

Erlijioa

[aldatu |aldatu iturburu kodea]

FreudekJainkomonoteista ilusiotzat jotzen zuen, haurren naturaz gaindiko aitatasun indartsu baten behar emozionalaren arabera.Erlijioa,zibilizazioaren hastapenetan gizakiaren izaera bortitza iraunarazteko beharrezkoa bazen ere, garai modernoanarrazoimenaren etazientziaren bidez baztertua izan zitekeela mantentzen zuen.[104] "Ekintza obsesiboak eta praktika erlijiosoak" (1907) artikuluan fedearen (sinesmen erlijiosoaren) eta obsesioneurotikoaren arteko antzekotasuna nabaritzen zuen. “Totem eta tabu” (1913) artikuluan proposatzen zuenez, gizartea eta erlijioaparrizidioarekin eta aitatasun figura boteretsuaren premiarekin hasten ziren, gerora gurtutako memoriakolektiboa bilakatuz.[105]

Arrazoi horiek “Ilusio baten etorkizuna”(1927) liburuan garatu zituen, eta bertan Freudek zioen sinesmen erlijiosoak kontsolamendu psikologikoarenfuntzioa betetzen zuela.Naturaz gaindikobabesle baten sinestea gizakiaren "naturarenbeldurraren" aurkako indargetzaile gisa balio zuen, bestebizitza baten sinesteak gizakiak heriotzaren beldurrarengandik babesten zuen bezala. Liburuaren funtsezko ideia zera da, erlijio sinesmen guztiak gizartean duten funtzioaren bidez azaldu daitezkeela, eta ezegiarekin duen harremanagatik. Beraz, Freuden arabera sinesmen erlijiosoak "ilusioak" dira.“Zibilizazioa eta bere atsekabea“ (1930) liburuan dioenez, bere lagun Romain Rollanden aipatzen zuen erlijioak "ozeano sentsazio" ematen ziola, baina berak ez zuela sekula sentimendu hori bizi izan. “Moises eta monoteismoa” (1937) liburuan berriz, proposatu zuen Moisestribuko patriarka zela juduek hil zutenean, eta horregatik psikologikoki aurre egin zietelaerailketari, erreakziozjudaismomonoteista bultzatuz.[106] Era analogikoan,jaunartze santuarenerritu katolikoa, aita sakratua hil eta irenstearen froga kultural bezala deskribatu zuen.[107][108]

Ondarea

[aldatu |aldatu iturburu kodea]

Freud-en ondarea, eztabaida handiko auzia izan arren, Stephen Froshen arabera "XX. mendekopentsamenduan eraginik handienetakoa izan zen, eta bere indarradarwinismoarekin etamarxismoarekin baino ezin da alderatu.[109] Henri Ellenbergerrek adierazi zuenez, eragin-esparruak "kulturaren arlo guztiak ... barneratu zituela, gizakiaren bizitzeko era eta pertsonaren kontzeptua aldatzeraino."[110]

Psikoterapia

[aldatu |aldatu iturburu kodea]

Banakako hitzezkopsikoterapiaren praktikan lehenengometodologia ez bazen ere,[111] Freuden sistemapsikoanalitikoa XX. mendearen hasieratik eremua menperatzen hasi zen, geroagoko aldaera askoren oinarria izanik. Sistema hauek teoria eta teknika desberdinak hartu zituzten arren, denek Freud jarraitu zuten, aldaketa psikikoa etaportaera aldatzen saiatuz,gaixoek beren zailtasunei buruz hitz egin ondoren.[1]Psikoanalisiak ez du gaur egun garai baten izan zuen eraginaEuropan etaEstatu Batuetan.[112] Hala ere, munduko zenbait lekutan, batez ereLatinoamerikan, hogeigarren mendearen amaieran bere eragina nabarmen hedatu zen.[113]

André Brouilletek A Salpêtrièren egindako lezio klinikoa 1887an. Charcoten erakustaldia irudikatzen zuen. Freudek margolan horren litografia jarri zuen dibanaren gainean bere kontsultan.

Zientzia

[aldatu |aldatu iturburu kodea]

Freuden teoriak modu enpirikoan probatzeko diseinatutako ikerketa proiektuek gaiari buruzko literatura zabala ekarri zuten.[114]Amerikar psikologoekerrepresioa aztertzen 1930 inguruan hasi zirenlaborategi esperimentaletan. 1934an, Saul Rosenzweigpsikologoak errepresioa ikertzeko egin zituen saiakerak Freudi bidali zionean, honek erantzun  eskutitzean  gutxietsi egin zion esanez "behaketa fidagarrien aberastasunean" oinarritzen zuela baieztapen psikoanalitikoak, "egiaztapen esperimentaletik independente" izanik.[115][116] Seymour Fisherek eta Roger P. Greenbergek 1977an ondorioztatu zuten Freuden kontzeptu batzuk frogaenpirikoetan sostengatzen zirela.

Filosofia

[aldatu |aldatu iturburu kodea]

Psikoanalisiaerradikal zeinkontserbadore bezala interpretatu izan da. 1940ko hamarkadan,Europako etaAmerikako komunitate intelektualakkontserbadore gisa ikusi zuten. Mugimendu psikoanalitikoaz kanpoko kritikek, berdin ezker edo eskuineko politika aldetik, Freud kontserbadoretzat hartzen zuten. Frommek argudiatu zuenAskatasunaren beldurra (1942) liburuko teoria psikoanalitikoaren zenbait arlo, erreakziopolitikoen intereserako balio zutela,eskuineko idazleek baieztatutako ebaluazioan.[117][118]

Literatura eta kritika literarioa

[aldatu |aldatu iturburu kodea]

"Sigmund Freuden oroimenean" poemaW. H. Auden poetabritainiarrak argitaratu zuen 1940an, “Beste garaiabilduman. Idazleak honela deskribatzen zuen Freuden ekarpena: "gure bizitza ezberdinak gidatzen ditueniritzi klima bat sortu zuen."[119][120]

Harold Bloom literatur kritikariak Freuden eragina onartzen zuen.[121] Camille Pagliarik zioenez, Freudek eragin zion. Hala ere, "Nietzsche-renoinordeko" eta literaturakosexupsikologorik handienetakoa izanda, bere lanarenestatus zientifikoa ukatzen zuenPertsona sexuala (1990) artikuluan. Honakoa idatzi zuen, "Freudek ez du aurkaririk. bere jarraitzaileen artean, zientzia idatzi zuela pentsatzen dutelako, egiazartea idatzi zuenean."[122]

Feminismoa

[aldatu |aldatu iturburu kodea]

Freuden ospearen gainbehera neurri bateanfeminismoaren berpizteari egotzi zaio.[123]Simone de Beauvoirrek “Bigarren sexua” (1949) liburuanpsikoanalisia kritikatzen duexistentzialismoaren ikuspuntutik, Freudek gizonaren "jatorrizko nagusitasuna" ikusi zuela argudiatuz, errealitateangizarteak eragindakoa denean.[124]Betty Friedanek “Mistika femeninoa” (1963) liburuan, Freud kritikatu zuen emakumearen iritziviktoriarra zuelako.[125]Kate Millettek bere “Politika sexuala” (1970) lanean, Freudekpenis-inbidiaren kontzeptuaren kontra egin zuen, nahasmena sortzea eta gainbegiratzea leporatuz.[126] Naomi Weissteinek zioen Freudek eta bere jarraitzaileek oker pentsatzen zutela, beraien "esperientzia kliniko intentsiboko urteak" zorroztasunzientifikora gehitzen zituztenean.[127]

Liburuak

[aldatu |aldatu iturburu kodea]
  • On Aphasia (Afasiaz), 1891
  • Studien über Hysterie (Histeriari buruzko ikerketak), 1895
  • Die Traumdeutung (Ametsen interpretazioa), 1899
  • On Dreams (Ametsen interpretazioaren bertsio laburtua), 1901
  • Zur Psychopathologie des Alltagslebens (Eguneroko bizitzaren psikopatologia), 1904
  • Witze und ihre Beziehung zum Unbewussten (Adarjotzeak eta inkontzientearekin erlazioa), 1905
  • Drei Abhandlungen zur Sexualtheorie (Hiru saiakera sexualitatearen teoriari buruz), 1905
  • Täuschung und Traum in Jensens Gradiva (Jensen Gradivaren ilusio eta ametsa), 1907
  • Fünf Vorträge zur Psychoanalyse (Psikoanalisiari buruzko bost hitzaldi), 1910
  • Leonardo da Vinci, eine Erinnerung an seine Kindheit (Leonardo da Vinci, haurtzaroaren memoria), 1910
  • Totem und Tabu (Totem eta tabu), 1913
  • Zur Einführung der Narzißmus (Nartzisismoaz), 1914
  • Einführungsvorträge zur Psychoanalyse (Psikoanalisiari buruzko sarrera hitzaldiak), 1915
  • Jenseits des Lustprinzips (Plazerraren printzipiotik haratago), 1920
  • Gruppenpsychologie und die Analyse des Ego (Taldearen psikologia eta egoaren azterketa), 1921
  • Das Ich und das Es (Nia eta hura), 1923
  • Hemmungen, Symptome und Angstzustände (Inhibizioak, sintomak eta antsietatea), 1926
  • Die Frage der Laienanalyse (Geruzaren azterketa), 1926
  • Die Zukunft einer Illusion (Ilusio baten etorkizuna), 1927
  • Das Unbehagen in der Kultur (Egonezina kulturan), 1929
  • Zivilisation und ihre Unzufriedenheit (Zibilizazioa eta bere atsekabea), 1930
  • Neue Einführungsvorträge zur Psychoanalyse ( Psikoanalisiari buruzko sarrera hitzaldi berriak), 1933
  • Dier Mann Moses und die Monotheistische Religion (Moises eta monoteismoa), 1939
  • Abriß der Psychoanalyse (Psikoanalisiaren zirriborroa), 1940

Freud euskaraz

[aldatu |aldatu iturburu kodea]
  • Psikoanalisiaren aurkezpena, Bilbo, Klasikoak. (Itz. Lontxo Oihartzabal)ISBN 84-88303-93-9
  • Ilusio baten etorkizuna, Donostia, Jakin. (Itz. Amaia Bergara, Xabier Insausti, Patxi Salaberri)ISBN 84-95234-02-5
  • Egonezina kulturan, Bilbo, Gaiak. (Itz. Xabier Insausti, Jesus Mari Intxauspe)ISBN 84-96371-54-5

Museoak

[aldatu |aldatu iturburu kodea]

Badira munduan zehar Sigmund Freuden inguruko hiru museo:

  • Txekia Freud Museoa (Příbor): jaio zen etxea
  • Austria Sigmund Freud Museoa (Viena): 47 urtez bizi izan zen etxea.
  • Erresuma BatuaFreud Museoa (Londres): hil zen etxea

Erreferentziak

[aldatu |aldatu iturburu kodea]
  1. ab (Ingelesez)Ford, Urban, Donald H., Hugh B.. (1965). Systems of Psychotherapy: A Comparative Study. John Wiley & Sons, Inc, p.109 or..
  2. (Ingelesez)Sheehy, Forsythe, Noel, Alexandra. (2013). "Sigmund Freud". Fifty Key Thinkers in Psychology. Routledge ISBN978-1-134-70493-4..
  3. (Ingelesez)Kandel, Eric R.. (2012). The Age of Insight: The Quest to Understand the Unconscious in Art, Mind and Brain, from Vienna 1900 to the Present. New York: Random House, pp. 45–46 or..
  4. abcdefghijklmnopqrs (Ingelesez)Gay, Peter. (2006). Freud: A Life for Our Time. W.W. Norton & Company, pp. 154–56 or. ISBN978-0-393-32861-5..
  5. (Ingelesez)Jones, Ernest. (1949). What is Psychoanalysis?. London: Allen & Unwin, p. 47 or..
  6. abc (Ingelesez)Mannoni, Octave. (1971). Freud: The Theory of the Unconscious. London: Verso 2015, pp. 93–97 or..
  7. (Ingelesez)Stevens, Richard. (1985). Freud and Psychoanalysis. Milton Keynes: Open University Press, pp. 91-116 or. ISBN978-0-335-10180-1..
  8. (Ingelesez)Thurschwell, Pamela. (2009). Sigmund Freud. London: Routledge, p. 1 or. ISBN978-0-415-21520-6..
  9. (Ingelesez)Gresser, Moshe. (1994). Dual Allegiance: Freud As a Modern Jew. SUNY Press.
  10. (Ingelesez)Rice, Emanuel. (1990). Freud and Moses: The Long Journey Home. SUNY Press, p. 55 or. ISBN978-0-7914-0453-9..
  11. (Ingelesez)Meissner, William W.. (1993). "Freud and the Bible". Bruce M. Metzger and Michael David Coogan (eds.). The Oxford Companion to the Bible. Oxford University Press, p. 233 or..
  12. (Ingelesez)Margolis, Deborah P.. (1989). "Freud and his Mother". Modern Psychoanalsys, 14, pp. 37-56 or..
  13. (Ingelesez)Hothersall, D.. (1995). History of Psychology. 3rd edition. Mcgraw-Hill.
  14. Freud, Sigmund. (1877). Beobachtungen über Gestaltung und feineren Bau der als Hoden beschriebenen Lappenorgane des Aals [Observations on the configuration and finer structure of the lobed organs in eels described as testes]. Sitzungsberichte der Kaiserlichen Akademie der Wissenschaften. Mathematisch-Naturwissenschaftliche Classe (in German). Vol. 75,, p. 419 or..
  15. (Ingelesez)Costandi, Mo. (2014). "Freud was a pioneering neuroscientist". The Guardian.
  16. ab (Ingelesez)Sulloway, Frank. (1983). Freud, Biologist of the Mind: Beyond the Psychoanalytic Legend. New York: Basic Books, pp. 66–67, 116 or. ISBN0-233-97177-7..
  17. (Ingelesez)Freud, Bonaparte, Sigmund, Marie. (2009). The Origins of Psychoanalysis. Letters to Wilhelm Fliess: Drafts and Notes 1887–1902. Kessinger Publishing.
  18. (Ingelesez)Vitz, Paul C.. (1988). Sigmund Freud's Christian Unconscious. The Guilford Press, pp. 53-54 or..
  19. (Ingelesez)Leader, Daniel. (2000). Freud's Footnotes. London, Faber, pp. 34–45 or..
  20. (Ingelesez)Pigman, G.W.. (1995). "Freud and the history of empathy". The International Journal of Psycho-Analysis. 76 (Pt 2), pp. 237–56 or. ISBNPMID 7628894..
  21. (Ingelesez)Young, Brook, C, A.. (1994). "Schopenhauer and Freud". Int J Psychoanal..
  22. (Ingelesez)Roazen, Dufresne, Paul, Todd. (1997). Returns of the French Freud: Freud, Lacan, and Beyond. New York and London: Routledge Press, pp. 13–15 or..
  23. (Ingelesez)Holt, Robert. (1989). Freud Reappraised: A Fresh Look At Psychoanalytic Theory. The Guilford Press, p. 242 or..
  24. (Ingelesez)Bloom, Harold. (1994). The Western Canon. Riverhead Books.
  25. (Ingelesez)Marthe, Robert. (1976). From Oedipus to Moses: Freud's Jewish Identity. New York: Anchor, pp. 3–6 or..
  26. (Ingelesez)Frosh, Stephen. (2006). "Psychoanalysis and Judaism" in Black, David M.(ed) Psychoanalysis and Religion in the 21st Century. Hove: Routledge, pp. 205–06 or..
  27. ab (Ingelesez)Aguayo, Joseph. (1986). "Joseph Aguayo Charcot and Freud: Some Implications of Late 19th-century French Psychiatry and Politics for the Origins of Psychoanalysis.. Psychoanalysis and Contemporary Thought, pp. 223–60 or..
  28. ab (Ingelesez)Forrester, J.. (1990). The Seductions of Psychoanalysis. Cambridge University Press, pp. 75–76 or..
  29. (Ingelesez) jewishvirtuallibrary Sigmund Freud (1856–1939)". jewishvirtuallibrary.org.
  30. ab (Ingelesez)Freud, Sigmund. (1900). The Interpretation of Dreams. Harmondsworth: Pelican Books, pp. 203, 211, 219 or..
  31. (Ingelesez)Masson, Jeffrey Moussaieff. (2012). The Assault on Truth. Untreed Reads, p. 18 or. ISBN978-1-61187-280-4..
  32. ab (Ingelesez)Reeder, Jurgen. (2002). Reflecting Psychoanalysis. Narrative and Resolve in the Psychoanalytic Experience. London: Karnac Books, p. 10 or. ISBN978-1-78049-710-5..
  33. (Ingelesez)Kris, Ernst. (1954). Introduction to Sigmund Freud The Origins of Psychoanalysis. Letters to Wilhelm Fliess, Drafts and Notes 1887–1902. Eds. Marie Bonaparte, Anna Freud, Ernst Kris, E. London: Imago.
  34. (Ingelesez)Mannoni, Octave. (2015). Freud: The Theory of the Unconscious. London: Verso, pp. 40–41 or..
  35. (Ingelesez)Forrester, John. (2006). Sigmund Freud. Interpreting Dreams. Penguin Books Limited, p. 70 or. ISBN978-0-14-191553-1..
  36. ab (Ingelesez)Rose, Louis. (1998). The Freudian Calling: Early Psychoanalysis and the Pursuit of Cultural Science. Detroit: Wayne State University Press, p. 52 or. ISBN978-0-8143-2621-3..
  37. (Ingelesez)Schwartz, Joseph. (2003). Cassandra's daughter: a history of psychoanalysis. London: Karnac, p. 100 or. ISBN978-1-85575-939-8..
  38. (Ingelesez)Ellenberger, Henri F.. (1970). The Discovery of the Unconscious: the History and Evolution of Dynamic Psychiatry. New York: Basic Books, pp. 443, 454. or. ISBN978-0-465-01673-0..
  39. (Ingelesez)Sulloway, Frank J.. (1991). "Reassessing Freud's case histories: the social construction of psychoanalysis". Isis. 82 (2), pp. 245–75 or. ISBNdoi:10.1086/355727. PMID 1917435..
  40. (Ingelesez)Wehr, Gerhard. (1985). A Biography. Shambhala, pp. 83–85 or. ISBN978-0-87773-455-0..
  41. (Ingelesez)Ellenberger, Henri F.. (1970). The Discovery of the Unconscious: the History and Evolution of Dynamic Psychiatry. New York: Basic Books, p. 455 or. ISBN978-0-465-01673-0..
  42. (Ingelesez)Jones, Ernest. (1964). Sigmund Freud: Life and Work. Harmondsworth: Penguin Books, pp. 334, 352, 361 or..
  43. (Ingelesez)Makari, George. (2008). Revolution in Mind: the Creation of Psychoanalysis (Australian ed.). Carlton, Vic.: Melbourne University Publishing, p. 262 or. ISBN978-0-522-85480-0..
  44. (Ingelesez)Ellenberger, Henri F.. (1970). The Discovery of the Unconscious: the History and Evolution of Dynamic Psychiatry. New York: Basic Books, pp. 456, 584–85 or. ISBN978-0-465-01673-0..
  45. (Ingelesez)Gay, Peter. (2006). Freud: A Life for Our Time. London: Papermac, p. 460 or. ISBN978-0-393-32861-5..
  46. ab (Ingelesez)Danto, Elizabeth Ann. (2005). Freud's Free Clinics: Psychoanalysis and Social Justice, 1918–1938. New York: Columbia University Press, pp. 3, 104, 185–86 or..
  47. (Ingelesez)Appignanesi, Forrester, Lisa, John. (1992). Freud's Women. London. Penguin Books, p. 108 or..
  48. (Ingelesez)Breger, Louis. (2011). Freud: Darkness in the Midst of Vision. Wiley, p. 262 or..
  49. (Ingelesez)Lynn, D.J.. (2003). "Freud's psychoanalysis of Edith Banfield Jackson, 1930–1936". Journal of the American Academy of Psychoanalysis and Dynamic Psychiatry. 31 (4), pp, 609–25 or. ISBNdoi:10.1521/jaap.31.4.609.23009. PMID 14714630..
  50. (Ingelesez)Lynn, D.J.. (1997). "Freud's analysis of Albert Hirst, 1903–1910". Bulletin of the History of Medicine. 71 (1), pp. 69–93 or. ISBNdoi:10.1353/bhm.1997.0045. PMID 9086627..
  51. abcd (Ingelesez)Cohen, David. (2009). The Escape of Sigmund Freud. JR Books, pp. 178, 205–07 or..
  52. (Ingelesez)Chaney, Edward. (2010). 'Moses and Monotheism, by Sigmund Freud'. 'The Canon', THE (Times Higher Education), p. 53 or..
  53. (Ingelesez)Schur, Max. (1972). Freud: Living and Dying. London: Hogarth Press, pp. 498–99 or..
  54. (Ingelesez) "Index entry". FreeBMD. ONS.
  55. (Ingelesez)Strutzmann, Helmut. (2008). "An overview of Freud's life". Joseph P. Merlino; Marilyn S. Jacobs; Judy Ann Kaplan; K. Lynne Moritz (eds.). Freud at 150: 21st century Essays on a Man of Genius. Plymouth, p. 33 or. ISBN978-0-7657-0547-1..
  56. (Ingelesez) "The History of Psychiatry" (PDF)..
  57. (Ingelesez)Rycroft, Charles. (1995). A Critical Dictionary of Psychoanalysis. London: Penguin Books, p. 59 or..
  58. (Ingelesez)Hirschmuller, Albrecht. (1989). The Life and Work of Josef Breuer. New York University Press, pp. 101–16, 276–307 or..
  59. (Ingelesez)Macmillan, Malcolm. (1997). Freud Evaluated: The Completed Arc. Cambridge, Massachusetts: The MIT Press, pp. 3–24 or..
  60. ab (Ingelesez)Rycroft, Charles. (1995). A Critical Dictionary of Psychoanalysis. London: Penguin Books, pp. 185–86 or..
  61. ab (Ingelesez)Esterson, Allen. (1998). Jeffrey Masson and Freud's seduction theory: a new fable based on old myths. History of the Human Sciences, 11 (1), pp. 1–21 or..
  62. (Ingelesez)Schimek, J.G.. (1987). Freud. Fact and Fantasy in the Seduction Theory: a Historical Review. Journal of the American Psychoanalytic Association, pp. 937–65 or. ISBNdoi:10.1177/095269519801100101..
  63. (Ingelesez)Israëls, Schatzman, H, M. (1993). Freud, Standard Edition 3, (1896a), (1896b), (1896c); The Seduction Theory. History of Psychiatry, iv, pp. 23–59 or..
  64. (Ingelesez)Schimek, J.G.. (1987). Fact and Fantasy in the Seduction Theory: a Historical Review. Journal of the American Psychoanalytic Association, xxxv, pp. 937–65 or..
  65. (Ingelesez)Freud, Sigmund. (1896c). Standard Edition 3., pp. 204, 211 or..
  66. (Ingelesez)Cioffi, Frank. (1998). Was Freud a liar? Freud and the Question of Pseudoscience. Chicago: Open Court, pp. 199–204 or..
  67. (Ingelesez)Borch-Jacobsen, Mikkel. (1996). "Neurotica: Freud and the seduction theory. October, vol. 76, MIT, pp. 15–43 or..
  68. (Ingelesez)Andrews, Brewin, B., C.. (2000). What did Freud get right?. The psychologist, p. 606 or..
  69. (Ingelesez)Ahbel-Rappe, K. (2006). "I no longer believe": did Freud abandon the seduction theory?". Journal of the American Psychoanalytic Association. 54 (1), pp. 171–99 or. ISBNdoi:10.1177/00030651060540010101. PMID 16602351...
  70. (Ingelesez)Jones, Ernest. (1953). Sigmund Freud: Life and Work, vol. 1. London: Hogarth Press, pp. 94–96 or..
  71. (Ingelesez)Byck, Robert. (1974). Cocaine Papers by Sigmund Freud. Edited with an Introduction by Robert Byck. New York, Stonehill.
  72. (Ingelesez)Thornton, Elizabeth. (1983). Freud and Cocaine: The Freudian Fallacy. London: Blond and Briggs, pp. 45–46 or..
  73. Borch-Jacobsen. (1999). Der Fall Freud: Die Geburt der Psychoanalyse aus der Lüge. Hamburg: Europäische Verlagsanstalt.
  74. ab (Ingelesez)Wollheim, Richard. (1971). Freud. London, Fontana Press, pp. 157–76 or..
  75. (Ingelesez)Masson, Jeffrey M.. (1985). The Complete Letters of Sigmund Freud to Wilhelm Fliess, 1887–1904. Harvard University Press, pp. 49, 106, 126, 127, 132, 201 or..
  76. (Ingelesez)Mannoni, Octave. (1971). Freud: The Theory of the Unconscious. London: Verso, pp. 137-140 or..
  77. (Ingelesez)Wollheim, Richard. (1971). Freud. London, Fontana Press, pp. 157–76 or..
  78. (Ingelesez)Mannoni, Octave. (2015). Freud: The Theory of the Unconscious. London: Verso, pp. 137-140 or..
  79. ab (Ingelesez)Laplanche, Pontalis, Jean, Jean-Bertrand. (2018). "Id". The Language of Psychoanalysis. Abingdon-on-Thames: Routledge ISBN978-0-429-92124-7..
  80. (Ingelesez)Rycroft, Charles. (1995). A Critical Dictionary of Psychoanalysis. London: Penguin Books, p. 41 or..
  81. ab (Ingelesez)Mannoni, Octave. (1971). FreudːThe Theory of the Unconscious. London: Verso, pp. 55-58 or..
  82. (Ingelesez)Freud, Sigmund. (1900). The Interpretation of Dreams. Harmondsworth: Pelican Books, p. 650 or..
  83. (Ingelesez)Cavell, Marcia. (1996). The Psychoanalytic Mind. Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press, p. 225 or..
  84. (Ingelesez)Paul, Robert A.. (1991). "Freud's anthropology". Cambridge: Cambridge University Press, p. 274 or. ISBN978-0-521-37779-9..
  85. ab (Ingelesez)Hothersall, D.. (2004). "History of Psychology", 4th ed.. Mcgraw-Hill: NY, p. 290 or..
  86. (Ingelesez)Laplanche, Pontalis, Jean, Jean-Bertrand. (2018). "Super-Ego"..
  87. ab (Ingelesez)Freud, Sigmund. The Ego and the Id. Standard Edition 19, pp. 7-23 or..
  88. (Ingelesez)Heffner, Christopher. (2011). "Freud's Structural and Topographical Models of Personality". Psychology 101.
  89. (Ingelesez)Jones, Ernest. (1957). The Life and Work of Sigmund Freud. Volume 3. New York City: Basic Books, p. 273 or..
  90. (Ingelesez)Laplanche, Pontalis, Jean, Jean-Bertrand. (2018). "Thanatos"..
  91. (Ingelesez)Rycroft, Charles. (1995). A Critical Dictionary of Psychoanalysis. London: Penguin Books, p. 95 or..
  92. (Ingelesez)Laplanche, Pontalis, Jean, Jean-Bertrand. (2018). "Nirvana Principle"..
  93. ab (Ingelesez)Wollheim, Richard. (1973). Freud. London, Fontana Press, pp. 184–86 or..
  94. (Ingelesez)Schuster, Aaron. (2016). The Trouble with Pleasure. Deleuze and Psychoanalysis. Cambridge, Massachusetts: MIT Press, p. 32 or. ISBN978-0-262-52859-7..
  95. (Ingelesez)Perelberg, Rosine Jozef. (2008). Freud: A Modern Reader. John Wiley & Sons, p. 168 or. ISBN978-0-470-71373-0..
  96. (Ingelesez)Howarth, Leaman, Glennys, Oliver. (2003). Encyclopedia of Death and Dying. Routledge, p. 304 or. ISBN978-1-136-91378-5..
  97. (Ingelesez)Dobbeleir, Van Landuyt, Monstre, Julie M.L.C.L., Koenraad, Stan J.. (2011). Aesthetic Surgery of the Female Genitalia". Seminars in Plastic Surgery. 25 (2), pp. 130–41 or. ISBNdoi:10.1055/s-0031-1281482. PMC 3312147. PMID 22547970...
  98. (Ingelesez)Appignanesi, Forrester, Lisa, John. (1992). Freud's Women. London: Penguin Books, pp. 433–37 or..
  99. ab (Ingelesez)Zastrow, Charles. (2007). Introduction to Social Work and Social Welfare: Empowering People. Cengage Learning, p. 228 or. ISBN978-0-495-09510-1..
  100. (Ingelesez)Dobbeleir, Van Landuyt, Monstre, Julie M.L.C.L., Koenraad , Stan J.. (2011). "Aesthetic Surgery of the Female Genitalia". Seminars in Plastic Surgery. 25 (2), pp. 130–41 or. ISBNdoi:10.1055/s-0031-1281482. PMC 3312147. PMID 22547970..
  101. (Ingelesez)Irvine, Janice M.. (2005). Disorders of Desire: Sexuality and Gender in Modern American Sexology. Temple University Press, pp. 37–38 or. ISBN978-1-59213-151-8..
  102. (Ingelesez)Gould, Stephen Jay. (2002). The Structure of Evolutionary Theory. Harvard University Press, pp. 1262–63 or. ISBN978-0-674-00613-3..
  103. (Ingelesez) "Difference between clitoral and vaginal orgasm". Go Ask Alice!.
  104. (Ingelesez)Jones, James W.. (2003). "Bridging the gap between understanding and explanation approaches to the study of religion". Journal for the Scientific Study of Religion. 25 (4), pp. 504–12 or. ISBNdoi:10.2307/1385914. JSTOR 1385914..
  105. (Ingelesez)Chapman, Christopher N.. (2007). Freud, Religion and Anxiety. Morrisville, NC, pp. 30-31 or. ISBN978-1-4357-0571-5..
  106. (Ingelesez)Costello, Stephen. (2010). Hermeneutics and the psychoanalysis of religion. Bern: Peter Lang, pp. 72–77 or. ISBN978-3-0343-0124-4..
  107. (Ingelesez)Chaney, Edward. (2006). 'Moses and Monotheism, by Sigmund Freud'. 'The Canon', THE (Times Higher Education), p. 53 or..
  108. (Ingelesez)Assoun, Paul-Laurent. (2002). Freud, Sigmund, An Autobiographical Study. New York: W.W. Norton & Co, pp. 130–31 or. ISBN0-393-00146-6..
  109. (Ingelesez)Frosh, Stephen. (1987). The Politics of Psychoanalysis. London: Macmillan, p. 1 or. ISBN0-333-39614-6..
  110. (Ingelesez)Ellenberger, Henri F.. (1970). The Discovery of the Unconscious: the History and Evolution of Dynamic Psychiatry. New York: Basic Books, p. 546 or. ISBN978-0-465-01673-0..
  111. (Ingelesez)Ellenberger, H.. (1970). The Discovery of the Unconscious., pp. 301, 486, 536, 331–409 or..
  112. (Ingelesez)Pick, Daniel. (2015). Psychoanalysis: A Very Short Introduction. Oxford: Oxford University Press. Kindle Edition, pp. 19, 121 or..
  113. (Ingelesez)Solms, Mark. (2018). "The scientific standing of psychoanalysis". BJPsych International. 15 (1), pp. 5–8 or. ISBNdoi:10.1192/bji.2017.4. PMC 6020924. PMID 29953128..
  114. (Ingelesez)Stevens, Richard. (1985). Freud and Psychoanalysis. Milton Keynes: Open University Press, p. 96 or. ISBN978-0-335-10180-1..
  115. (Ingelesez)MacKinnon, Dukes, Donald W., William F.. (1962). Psychology in the Making: Histories of Selected Research Problems. New York: Alfred A. Knopf, pp. 663, 703 or. ISBN978-0-19-866224-2..
  116. (Ingelesez)Webster, Richard. (2005). Why Freud Was Wrong: Sin, Science and Psychoanalysis. Oxford: The Orwell Press, pp. 12, 437 or. ISBN978-0-9515922-5-0..
  117. (Ingelesez)Robinson, Paul. (1990). The Freudian Left. Ithaca and London. Cornell University Press, pp. 147–49 or. ISBN978-0-8014-9716-2..
  118. (Ingelesez)Reich, Wilhelm. (1976). People in Trouble. New York: Farrar, Straus and Giroux, p. 53 or. ISBN978-0-374-51035-0..
  119. (Ingelesez)Auden, W. H.. (1940). Another Time. Random House.
  120. (Ingelesez)Alexander, Sam. (2009). "In Memory of Sigmund Freud". London: Routledge, p. 1 or..
  121. (Ingelesez)de Bolla, Peter. (1988). Harold Bloom: Towards Historical Rhetorics. London: Routledge, p. 19 or..
  122. (Ingelesez)Paglia, Camille. (1990). Sexual Personae: Art and Decadence from Nefertiti to Emily Dickinson. London and New Haven: Yale University Press, pp. 2, 228 or..
  123. (Ingelesez)Robinson, P.. (1993). Freud and His Critics., pp. 1–2 or..
  124. (Ingelesez)Mitchell, Juliet. (2000). Psychoanalysis and Feminism: A Radical Reassessment of Freudian Psychoanalysis. London: Penguin Books, pp. xxix, 303–56 or..
  125. (Ingelesez)Friedan, Betty. (1963). The Feminine Mystique. W.W. Norton, pp. 166–94 or..
  126. (Ingelesez)Millett, Kate. (2000). Sexual Politics. University of Chicago Press, pp. 176–203 or..
  127. (Ingelesez)Weisstein, Naomi. (1994). "Kinder, Küche, Kirche as Scientific Law: Psychology Constructs the Female". Feminism in Our Time. Vintage, p. 217 or. ISBN978-0-679-74508-2..

Bibliografia

[aldatu |aldatu iturburu kodea]
  • Andonegi, X. 2004:Nietzsche eta Freud filosofian eragile, Donostia, JakinISBN 84-95234-23-8
  • Insausti, X. 1998: "Hitzaurrea" in Sigmund Freud,Ilusio baten etorkizuna, Donostia, JakinISBN 84-95234-02-5

Ikus, gainera

[aldatu |aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu |aldatu iturburu kodea]
Autoritate kontrola
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Sigmund_Freud&oldid=10465973"(e)tik eskuratuta
Kategoriak:
Ezkutuko kategoriak:

[8]ページ先頭

©2009-2026 Movatter.jp