Ortzaize Nafarroa Beherea ,Euskal Herria Kokapena Herrialdea Euskal Herria Lurraldea Nafarroa Beherea Eskualdea Baigorri-Ortzaize Administrazioa Estatua Frantzia Eskualdea Akitania Berria Departamendua Pirinio Atlantikoak Elkargoa Euskal Hirigune Elkargoa Barrutia Baiona Kantonamendua Euskal Mendialdea Izen ofiziala OssèsAuzapeza(2020-2026) Jean-Marc Oçafrain (independente ) Posta kodea 64780INSEE kodea 64436Herritarra ortzaiztar Kokapena Koordenatuak 43°14′30″N 1°17′05″W / 43.2417°N 1.2847°W /43.2417; -1.2847 Azalera 42,38 km2 Garaiera 101-897 metro Distantzia 13,7 km (Donibane Garazitik ) Demografia Biztanleria 826 (2018: 2) Dentsitatea 21,12 biztanle/km² Zahartzea[ 1] % 28,57 Ugalkortasuna[ 1] ‰ 52,52 Ekonomia Jarduera[ 1] % 80,91(2011) Desberdintasuna[ 1] % 10,63(2011) Langabezia[ 1] % 4,53(2013) Euskara Euskaldunak % 58,91(2010) Erabilera % 26,63(2011)
Ortzaize [ 2] [ a] Euskal Herriko udalerri bat da,Nafarroa Beherea lurraldean kokatuta.Baigorri-Ortzaize eskualdean dago,Donibane Garazi hiriburutik 13,7 kilometrora. Altuera 101 eta 897 metro artekoa da, eta 42,38 km²-ko azalera hartzen du.2018 . urtean 826 biztanle zituen.
Bertako biztanleakortzaiztarrak dira.
Ortzaizeko ibarreko hiriburua da.
Ortzaize beste hizkuntza batzuetan ere ezagutzen da, hala nola:
Gainera, toponimoa hainbat modutan agertu da historian zehar:
Vallis quœ Ursaxia dicitur (983)[ 4] Vallis quœ dicitur Orsais (1186)[ 4] Ossais (XII. mendea)[ 4] Orseis (1249)[ 4] hespital d'urrugaçaun in hosses (1268)[ 4] Ouses (1302)[ 4] Osses en la Sierra de Vaygurra (1446)[ 4] Oses (1513)[ 4] Orza (1513)[ 4] Orçais (1650)[ 4] Horça (1675)[ 4] Orseys (1675)[ 4] Orça (1675)[ 4] Orses (1783)[ 4] OrtzaizeOrtzaizeko ibarran dago.
Errobi ibaia udalerritik igarotzen da, baita bere ibaiadarra denLakako erreka ere (azken erreka honetara isurtzen diren hainbat erreka igarotzen dira Ortzaizetik: Elhurreko erreka, Bordegiko erreka, Saltrako erreka, Otxalarreko erreka eta Eluet erreka). Horrez gain, beste erreka batzuk ere gurutzatzen dute udalerria: Asketako errekak, Eslanguko errekak eta Pagaliko errekak.
Datu klimatikoak (Irulegi , 1981-2010) Hila Urt Ots Mar Api Mai Eka Uzt Abu Ira Urr Aza Abe Urtekoa Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) 24.8 27.0 30.0 32.6 35.0 40.0 41.0 42.0 39.2 34.0 27.0 26.0 42.0 Batez besteko tenperatura maximoa (°C) 11.9 12.9 15.6 17.1 20.8 23.7 25.9 26.2 24.4 20.5 15.2 12.5 18.9 Batez besteko tenperatura (ºC) 7.5 8.0 10.3 11.7 15.2 18.2 20.3 20.5 18.3 15.3 10.6 8.3 13.7 Batez besteko tenperatura minimoa (°C) 3.0 3.2 5.0 6.4 9.7 12.7 14.7 14.8 12.3 10.1 6.0 4.0 8.5 Erregistraturiko tenperatura minimoa (°C) -15.4 -10.5 -9.5 -3.2 -0.2 2.8 5.8 4.0 2.0 -2.5 -8.5 -9.8 -15.4 Batez bestekoprezipitazioa (mm) 146.0 129.8 124.7 139.3 106.9 77.0 65.6 76.1 92.5 112.1 164.8 153.4 1398.2 Prezipitazio maximoa 24 ordutan (mm)96.7 115.5 128.9 78.8 70.1 66.2 103.2 80.3 69.3 88.1 124.1 110.2 128.9 Iturria: Frantziako klimatologia zerbitzua[ 5]
Ahaitz Aitzarra Iriberri Ugartzan Hortza Zubialde Gahardu Apalatsordoki Iraordoki Uhaitze Mutxikoenborda Harizmendia Arlanttoenea Aintzia Gantxabalena Bidarraiko parrokia, Ortzaizekoaren menekoa zen etaOrtzaizeko ibarra Nafarroako erresumako zati izan zen.
1790 . urtean Ortzaize, Ortzaize etaBidarrai udalerriek osaturiko kantonamendu baten buru izan zen,Donapaleuko barrutiaren menpekoa zena.
1793 1800 1806 1821 1831 1836 1841 1846 1851 1856 1861 1866 1872 1876 1881 1886 1891 1896 1901 3347 2021 2152 2302 2064 2309 2182 2135 2169 2018 2004 1923 1867 1785 1819 1784 1804 1846 1814 1906 1911 1921 1926 1931 1936 1946 1954 1962 1968 1975 1982 1990 1999 2006 2011 2016 2018 1960 2089 1914 1130 1155 1098 1045 953 989 845 731 678 692 694 785 871 854 826
Biztanleriaren tamaina Urtea 800 820 840 860 880 900 2012 2014 2016 2018 2020 2022 2024 Ortzaize Biztanleriaren estatistika Honako hau Wikidata bidez sortutako biztanleria grafiko automatiko bat da. Aldaketa bat egin beharrez gero,bertan egin dezakezu . Udalerriko jarduera ekonomiko nagusialaborantza da.Irulegiko Arnoa ere ekoizten da udalerriko lurretan.
Hasiera Amaiera Auzapeza Alderdia 1995 2020 Martin Elgue 2020 karguan Jean-Marc Oçafrain falta diren datuak osatu egin behar dira
2017ko urtarrilaren 1era arte, OrtzaizeGarazi-Baigorri herri elkargoaren kide zen. Une horretatik aurrera, sortu berria zenEuskal Hirigune Elkargoaren parte izatera pasa zen.[ 6]
Baiona-Donibane Garazi burdinbideak zerbitzua ematen du Bidarrai udalerriri,Txik Txaken 54. linearen bidez.
Luis Luziano Bonapartek ,1869an ,Ortzaizeko ibarreko herri guztiak sailkatu zituen, mendebaldekobehe-nafarrera euskalkian,Arberoa etaAldude ibarretan hitz egiten zena.[ 7]
Koldo Zuazok ,2010ean , Ortzaizeknafar-lapurtera euskalkian sailkatu zituen.[ 8]
Ahaizen, forte protohistoriko bat dago Ospitalea baserriaren aipamenak daude XIII, XVII eta XVIII. mendeetan Apalasia, Bilaenia eta Sastriarenea baserriak XVII. mendekoak dira Inda baserria, Inxortenia baserriarekin batera XVI. mendekoa da Harizmendia baserriaren aipamenak daude XVI, XVII eta XVIII. mendeetan Done Bikendi kapera XVII. mendekoa da San Julen eliza XII. mendekoa da, eta XVII. mendean izan zen konpondua, Ortzaizeko herritarrekJoana Albretekoari eginiko eskaera bat zela bide ↑ /oʁ̞ts̻ais̻e/ ahoskatua(laguntza ) ↑a b c d e Euskal Herriari Begira. Udalbiltza . ↑ Euskaltzaindia . 122. araua: Nafarroa Behereko herri izendegia. .↑ Jobbé-Duval, Brigitte. (2009). Dictionnaire des noms de lieux des Pyrénées-Atlantiques. Archives & Culture ISBN 978-2-35077-151-9 . PMC 466662204 . (kontsulta data: 2021-05-17) .↑a b c d e f g h i j k l m n Orpustan, Jean-Baptiste. (2006). Nouvelle toponymie basque : noms des pays, vallées, communes et hameaux historiques de Labourd, Basse-Navarre et Soule. (Éd. entièrement rev. et corr. argitaraldia) Presses universitaires de Bordeaux ISBN 2-86781-396-4 . PMC 72757865 . (kontsulta data: 2021-05-17) . ↑ Irulegiko estazioko balio klimatologikoak. Frantziako Gobernua (kontsulta data: 2020-08-24) .↑ Instituzioaren behar gorria. 2015eko urriaren 11. Argia.com ↑ Luis Luziano Bonaparte.Carte des Sept Provinces Basques, montrant la delimitation actuelle de l´euscara, et ses divisions en dialectes, sous-dialectes et varietés ,1863 . ↑ Koldo Zuazo.El euskera y sus dialectos . Alberdania, 2010. ↑ Ohorezko, Euskaltzaina. «Orpustan, Jean-Baptiste» www.euskaltzaindia.eus (kontsulta data: 2022-02-05) .↑ «Jean Baptiste Orpustan» NorDaNor (EIZIE) (kontsulta data: 2022-02-04) .↑ L'Express :Les 100 qui font bouger le Pays basque Joseba Aurkenerena: Ortzaizeko kabalkada, maila handiko ikusgarria.[1] Joseba Aurkenerena: Ortzaizeko kabalkada.[2]