Movatterモバイル変換


[0]ホーム

URL:


Edukira joan
WikipediaEntziklopedia askea
Bilatu

Nogaiera

Wikipedia, Entziklopedia askea
Nogaiera
Nogayşa — Ногайша
Datu orokorrak
Lurralde eremua Errusia
Hiztunak87.119(2010)
Ofizialtasuna Karatxai-Txerkesia Dagestan
EskualdeaKaukaso
Hizkuntza sailkapena
giza hizkuntza
Turkiar hizkuntzak
Common Turkic(en)Itzuli
Kipchak(en)Itzuli
Kipchak–Nogai(en)Itzuli
Informazio filologikoa
Hizkuntza-tipologiahizkuntza eranskaria
Alfabetoaalfabeto zirilikoa,latindar alfabetoa etaPerso-Arabic script(en)Itzuli
Hizkuntza kodeak
ISO 639-2nog
ISO 639-3nog
Ethnologuenog
Glottolognoga1249
Wikipedianog
UNESCO348
IETFnog
Endangered
Languages Project

2897

Nogaiera[1][2] (ногай тили, ногайша)nogaien hizkuntza da,turkiar familiakoa. 87.000 inguru[3] hiztun ditu,ErrusiakoDagestan,Karatxai-Txerkesia etaTxetxenia errepubliketan,Stavropol krain etaAstrakhan oblasten.

Karatxai-Txerkesian eta Dagestanen hizkuntza ofizialetako bat da, eta eskoletan irakasten da ikasgai bat gisa[4]. Bi aldizkari argitaratzen dira nogaieraz gaur egun:Шоьл Тавысы[5] (Xol tavysy, "esteparen ahotsa") astekaria, Dagestanen etaНогай Давысы[6] (Nogai davysy, "nogaien ahotsa"), astean bi aldiz ateratzen dena, Karatxai-Txerkesian. TRTTurkiako irrati eta telebista agentziak astean behin irrati saio bat eskaintzen du nogaieraz[7].

Hizkerak

[aldatu |aldatu iturburu kodea]

Hiru hizkera bereizi ohi dira[8][9]:

  • aknogaiera ("nogaiera zuria"),Kubanen bizi diren nogaiek hitz egiten dutena;
  • karanogaiera ("nogaiera beltza"), Dagestanen;
  • nogaiera edo erdialdeko nogaiera, Stavropol krain.

Hizkuntza estandarra aknogaieran eta karanogaieran oinarritzen da.

Ezaugarriak

[aldatu |aldatu iturburu kodea]

Nogaierahizkuntza eranskaria da. Izenekkasua eta zenbakia markatzen dute,atzizkien bidez; horrez gain, atzizki posesiboak ere erabiltzen dira. Aditz formak orainaldia-geroaldia, geroaldia (zehaztua eta zehaztugabea) eta lehenaldia (zehaztua eta zehaztugabea) dira.

Idazteko sistema

[aldatu |aldatu iturburu kodea]

XVIII. mendetik hasita,alfabeto arabiarrez idazten zen nogaiera[8]. 1928analfabeto latinoan oinarrituta idazteko sistema bat sortu zen, eta 1938tik aurreraalfabeto zirilikoa erabiltzen da nogaieraz idazteko. 1950ko azken erreforma ondoren, honako hauek letrak ditu:

А аБ бВ вГ гД дЕ еЁ ёЖ ж
З зИ иЙ йК кЛ лМ мН нНъ нъ
О оОь оьП пР рС сТ тУ уУь уь
Ф фХ хЦ цЧ чШ шЩ щЪ ъЫ ы
Ь ьЭ эЮ юЯ я

Erreferentziak

[aldatu |aldatu iturburu kodea]
  1. Euskaltzaindia. Euskaltzaindiaren hiztegia..
  2. Berria Estilo Liburua
  3. 2010ko Errusiako errolda orokorraren datuak
  4. Институт языкознания РАН
  5. Шоьл тавысы — Республиканская общественно-политическая газета Голос Степи. (kontsulta data: 2020-10-23).
  6. «Ногай Давысы» nogay-davysy.ru (kontsulta data: 2020-10-23).
  7. www.trt.net.tr (kontsulta data: 2020-10-23).
  8. abБольшая Российская Энциклопедия
  9. Termcat Centre de terminologia

Kanpo estekak

[aldatu |aldatu iturburu kodea]
Bisita ezazuNogaieraWikimedia Incubator proiektuan
Autoritate kontrola
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Nogaiera&oldid=10299729"(e)tik eskuratuta
Kategoriak:
Ezkutuko kategoriak:

[8]ページ先頭

©2009-2026 Movatter.jp