| Nafar erromantzea | |
|---|---|
| Romance navarro | |
 | |
| Datu orokorrak | |
| Lurralde eremua |  Nafarroako Erresuma |
| Ofizialtasuna | Nafarroako Erresuma |
| Eskualdea | Nafarroako hego eta ekialdea. |
| Araugilea | Arautu gabea |
| Hizkuntza sailkapena | |
| giza hizkuntza indoeuropar hizkuntzak hizkuntza italikoak hizkuntza erromantzeak mendebaldeko hizkuntza erromantzeak hizkuntza galo-iberiarrak hizkuntza ibero-erromantzeak | |
| Hizkuntza kodeak | |
Nafar erromantzeaNafarroa Garaiko hego eta ekialdean mintzatzen zennafar-aragoieraren aldaera edo dialektoa izan zen.[1] Izatez, ez zen muga argirik nafar,errioxar etaaragoiar erromantzeen artean. Hala ere, bakoitzak bere historia linguistiko bereizia du, eskualde bakoitzak bere historia politiko bereizia duelako. Idazteko era ezberdinak ere bazituzten.
Erakusle maskulino singularraesti edoaquesti da,errioxera edoaragoierazkoest(e) edoaquest(e) izan beharrean. HoriXV. mendekoTeruelgoforuan ere ikus daiteke, bestetik logikoa dena, nafarrekTeruel birpopulatu zutela jakinik.Iratxeko monasterioaren agirietanesti aurki daiteke, baina ezaquesti.
Aita Moreten esanetan, nafar erromantzean idatzitako agiririk zaharrena1171anAntso JakintsuakZangozako biztanleeiJakakoforua ematearena da. Honela dio:
| « | esta población fago á pró, é á salvamiento de mio regno, en el Puyo de Castillón sobre Sangüesa, é del Puyo é de los otros logares que lis ei dado por términos. E dó, á mios pobladores de Castillon, franqueza que qoal se quisiere mercadería, trayan en todo mi regno, non den peage ni en tierra ni en mar. E dolis franqueza que lures ganados pascan é vayan por todo mi regno, foras en los vedados de los caballos | » |
Laster hasi zen literatura:1186anCoronicas navarras izeneko urtekariak idatzi zuten, nonNafarroako Foru Orokorraren lehendabiziko edizioa agertuko den.1194 eta1209 arteanLiber regum historia liburua idatzi zuten[3].
1416. urteko dokumentu berezi batek,Matxin Zalbaren gutun elebidunak, euskaraz eta nafar erromantzez idatziak, erakusten du XV. mendean bi hizkuntzak ezagunak eta erabiliak zirela Erresumako goi-funtzionari eta eliteen artean.
Nafarroako konkistaren ondorioz, pixkanaka pixkanaka galdu zen eta egun apenas ez da arrastorik geratzen.
| Autoritate kontrola |
|
|---|
Datuak:Q3574226
Multimedia:Navarrese romance /Q3574226