Jonatan Makabearra | |||
---|---|---|---|
![]() | |||
K.a. 152 - K.a. 143 ←Alcimus(en) ![]() | |||
Bizitza | |||
Jaiotza | K.a. II. mendea | ||
Herrialdea | Seleukotar Inperioa | ||
Heriotza | Beit Shikma(en)![]() | ||
Familia | |||
Aita | Matatias | ||
Haurrideak | |||
Leinua | Asmondar leinua | ||
Jarduerak | |||
Jarduerak | Apaiz nagusia,buruzagi militarra etagobernadorea | ||
Sinesmenak eta ideologia | |||
Erlijioa | judaismoa |
Jonatan Makabearra edoJonatan Apfus (hebreeraz:יוֹנָתָן אַפְּפוּס, Yōnāṯān ʾApfūs;antzinako grezieraz:Ἰωνάθαν Ἀπφοῦς, Iōnáthan Apphoûs)juduen apaiz nagusia izan zen, k.a. II. mendeanMakabearren matxinadan buruzagietako bat ere.
Matatias apaizaren semea izan zen, bere familiarekin juduekseleukotar erregeen aurka egindako matxinada patriotiko eta erlijiosoaren bultzatzaile eta arima izan zena.
«Makabear» izenaren jatorriari buruzko hainbat aieru egin dira, oraindik ere etimologia eztabaidatukoa izanda.[1] Izena siriarmaqqaba (euskaraz:«mailu edo mazoa») ahotsetik erator liteke, seleukotarren aurkako bere balentria militarrei erreferentzia eginez.[1]
Judas Makabearra bere anaia hil zenean, alderdi matxinoaren agintea hartu zuen. Politikari trebea izan zen, eta Seleukotar Inperioko gatazka dinastikoekin bere onerako jolasten jakin zuen.Jerusalemen jabe egitea lortu zuen modu iraunkorrean, eta K.a. 152anAlexandro Balas seleukotar erregegaiak apaiz nagusi izendatu zuen, handik gutxira seleukotar tronuan nagusituko zena. JonatanekEkron, Efram, Lidda eta Ramatainen lagapena lortu zuen Alexandroren eta bere ondorengoDemetrio II.a Nikatorren aldetik. Honek ez zion eragotziDiodoto Trifonekin aliatzea, honek Demetrioren seleukotar tronurako aurkari bihurtu zuelarik. Hala ere, Trifon bera izan zen buruzagi juduari tranpa bat jarri ziona,Ptolemaisen harrapatu[2][3] eta geroagoBaskaman,Transjordanian, hil zuena.[4][5]
BotereaSimon Makabearra anaiaren esku geratu zen, eta honek mausoleo handi bat egin zionModi'inen.