Jeriko
أريحا
יריחו |
|---|
| hiria |
 |
| Administrazioa |
|---|
|
|
| Herrialdea |  Palestina |
| Eskualde geografiko | Zisjordania |
| Palestina Estatuko lurralde-antolaketa | Jerikoko gobernazioa |
| Izen ofiziala | أريحا |
|---|
| Jatorrizko izena | أريحا
יריחו |
|---|
| Geografia |
|---|
| Koordenatuak | 31°51′22″N35°27′47″E / 31.8561°N 35.4631°E /31.8561; 35.4631 |
|---|
 |
| Azalera | 59 km² |
|---|
| Altitudea | −275 m |
|---|
| Demografia |
|---|
| Biztanleria | 23.220(2016) |
|---|
| Dentsitatea | 394 bizt/km² |
|---|
| Informazio gehigarria |
|---|
| Sorrera | K.a. XCVI. mendea |
|---|
| Telefono aurrizkia | 02 |
|---|
| Ordu eremua | UTC+02:00 |
|---|
| Hiri senidetuak | Pisa,Campinas,Kragujevac,Ilion(en) ,Calipatria,Iași,Lærdal,Eger,San Giovanni Valdarno,Lyon,Alessandria,Nantes,Santa Bárbara d'Oeste etaOsmangazi |
|---|
| Hizkuntza ofiziala | arabiera |
|---|
| jericho-city.ps |
Jeriko[1][2] (arabieraz:أريحا,ʾArīḥā;hebreeraz:יריחו,Yəriḥo)Palestinako hiria da,Zisjordanian,Jordan ibaiaren haranean,Itsaso Hiletik hurbil dagoena. 2007an 18.346 biztanle zituen[3].
Itsas mailatik 250 m beherago dago, Itsaso Hilaren hegoaldean.1967anIsraelek lurraldea okupatu zuen, eta1993koOsloko Hitzarmenaz geroztik Palestinaren menpe dago.Fosfato hobiak daude.
Nahiz eta gaur egun oasis bat baino ez izan, hiri handi ederra izan zen antzina. Israeldarren aurreko garaianAstarte ilargiaren jainkosari eskaini zitzaion hiria.Kanaandarren hiri nagusietakoa izan zen.K. a. 1479 inguruanEgiptok menderatu zuen. OndorenJosuek eraso eta deuseztatu zuen. Han bizi izan zen Herodes etaItun Berriaren arabera,Jesusek ikusteko ahalmena eman zion Jerikon itsu bati.
Arkeologia ikerketa ugari egin da Jerikon, britainiarren eta alemanen eskutik batez ere. 20 giza-kokaleku ezberdin aurkitu dira, lehena duela 11.000 urtekoa. Horrek frogatzen du modu jarraituan munduan luzaroen okupatuta izan den hiria dela. Buztinez egindako buru bat aurkitu da, giza irudiaren aztarnarik zaharrenetakoa. Beste zenbait gauzaki ere aurkituak izan dira: eskulturak, ontziak, omeiar gaztelu baten aztarnak etaX. mendekosinagoga bizantziar bateko mosaikoak.
Jeriko itsas maila azpitik 258 metrora aurkitzen da, Wadi Qelt izeneko oasi batean,Jordan haranean.[4][5][6] Hurbil dagoen Ein es-Sultaneko iturburuak 3,8 m³ ur ekoizten ditu minuturo, 10 kilometro karratu ureztatzen ubideen bidez etaJordan ibaian isurituz.[5][6] Prezipitazio anualak 160 milimetrokoak dira, gehienak azaro eta otsail artean kontzentratuak. Batez besteko tenperatura 15 °C-koa da urtarrilean eta 31 °C abuztuan. Egun eguzkitzu anitzek, lursail alubial aberatsak eta iturburutik datorren urak, historian zehar, Jeriko geratzeko leku erakargarria izatea eragin dute.[6]
- ↑Euskaltzaindia. Ekialde Hurbileko eta Ipar Afrikako toponimia..
- ↑Euskaltzaindia. (2006-1-27). Antzinateko hirien euskarazko izenak..
- ↑2007ko Palestinako errolda. Palestinian Central Bureau of Statistics (PCBS), pcbs.gov.ps
- ↑O'Connor, Murphy. (1998)., 288 or..
- ↑ab (Ingelesez)Ring, Trudy; Salkin, Robert M.; Boda, Sharon La. (1995). International Dictionary of Historic Places: Middle East and Africa. Taylor & Francis ISBN978-1-884964-03-9. (kontsulta data: 2023-11-08).
- ↑abcHolman. (2006)., 1391 or..
 Datu klimatikoak (Jeriko)  |
|---|
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
|---|
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | 19.0 | 20.6 | 24.4 | 29.5 | 34.4 | 37.0 | 38.6 | 37.9 | 35.8 | 32.7 | 28.1 | 21.4 | 30.0 |
|---|
| Batez besteko tenperatura (ºC) | 10.7 | 12.6 | 16.3 | 22.4 | 26.6 | 30.4 | 30.9 | 30.4 | 28.6 | 25.8 | 22.8 | 16.9 | 22.9 |
|---|
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | 4.4 | 5.9 | 9.6 | 13.6 | 18.2 | 20.2 | 21.9 | 21.1 | 20.5 | 17.6 | 16.6 | 11.6 | 15.1 |
|---|
| Pilatutakoprezipitazioa (mm) | 59 | 44 | 20 | 4 | 1 | 0 | 0 | 1 | 2 | 3 | 5 | 65 | 204 |
|---|
| Eguzki orduak | 189.1 | 186.5 | 244.9 | 288.0 | 362.7 | 393.0 | 418.5 | 396.8 | 336.0 | 294.5 | 249.0 | 207.7 | 3566.7 |
|---|
| Hezetasuna (%) | 77 | 81 | 74 | 62 | 49 | 50 | 51 | 57 | 52 | 56 | 54 | 74 | 61 |
|---|
| Iturria: Arab Meteorology Book[1] |
