| Eulate | |
|---|---|
![]() | |
| Kokapena | |
| Herrialdea | |
| Lurraldea | |
| Merindadea | |
| Eskualdea | Lizarraldea (Ameskoagoiena ibarra) |
| Administrazioa | |
| Estatua | |
| Erkidegoa | |
| Izen ofiziala | Eulate |
| Alkatea | Beñat Ruiz de Larramendi Lopez (Agrupacion Electoral Eulate) |
| Posta kodea | 31271 |
| INE kodea | 31100 |
| Herritarra | eulatear |
| Geografia | |
| Koordenatuak | 42°46′35″N2°12′22″W / 42.7764°N 2.2062°W /42.7764; -2.2062 |
| Azalera | 8 km² |
| Garaiera | 721 metro |
| Demografia | |
| Biztanleria | 278 (2025: |
| Dentsitatea | 26,39 bizt/km² |
| Zahartzea[1] | % 20,42 |
| Ugalkortasuna[1] | ‰ 14,93 |
| Ekonomia | |
| Jarduera[1] | % 78,57(2011) |
| Desberdintasuna[1] | % 0(2011) |
| Langabezia[1] | % 11,61(2013) |
| Euskara | |
| Euskaldunak[2] | % 19.9 + % 16.7 hartzaile(2021) |
| Kaleko erabilera[3] | % |
| Datu gehigarriak | |
| Webgunea | http://www.eulate.es |
Eulate[4] ([eulate])Nafarroa Garaiko mendebaldekoudalerria da,Lizarrako merindadekoa.Iruñetik 70 kilometro dago. 315 biztanle zituen 2014. urteko erroldaren arabera.
HerriaNafarroa Garaiko mendebaldean dago,Urbasa mendilerroaren hegoaldean, NA-7185 errepidean. EulatekUrbasako mendilerroarekin egiten du muga iparraldean,Ameskoabarrenekin ekialdean,Aranaratxerekin mendebaldean, etaLanarekin hegoaldean.
Eulatek hiru auzo ditu: Erdigunekoa elizaren inguruan, ekialdean Copalacioko auzoa, eta mendebaldean Gonea. Urbasako mendilerroaz gain, Lokizgo mendilerroa ere udalerritik gertu dago.
Udalerriaren iparraldeanklima atlantikoa etaazpiatlantikoa nagusitzen da; herrigunean eta Eulateko gunerik beherenetan, berriz, ezaugarrimediterraneoak dauzka. Urteko batez besteko tenperatura 8 eta 10 gradu bitartekoa da, eta prezipitazioak 1.000 eta 1.400 mm artekoak, ugariagoak iparraldeko mendietan. Urteko egun euritsuak 120 inguru izaten dira.
Herriaren inguruko basoetan,haritz etaametzak dira espezierik ohikoenak, guztira 652 hektarea hartzen baitute. Horrez gain, iparraldeanpagoak ere badira.
Eulateko udaleko idazkaria,Larragoa etaAranaratxeko idazkari ere bada.
2023ko udal hauteskundeetara hautagai-zerrenda bakarra aurkeztu zuten Eulaten:Agrupacion Electoral Eulate. Zerrenda horretako burua, Beñat Ruiz de Larramendi, da herriko alkatea.[5][6]
Hauek izan dira Eulateko azken alkateak:
| Alkatea | Agintaldi hasiera | Agintaldi amaiera | Alderdia[7] | |
| Francisco Javier Perez Martinez[7] | 1979 | 1983 | Isasia | |
| Juan San Perez[7] | 1983 | 1987 | Independenteak | |
| Luis Javier Garcia de Eulate Garcia de Eulate[7] | 1987 | 1991 | Independenteak | |
| Luis Javier Garcia de Eulate Garcia de Eulate[7] | 1991 | 1995 | Agrupacion Electoral Eulate | |
| Juan Ignacio Garcia de Eulate Corres[7] | 1995 | 1997a | Agrupacion Electoral Eulate | |
| Pedro Antonio Ruiz de Larramendi Garcia[7] | 1997 | 1999 | Agrupacion Electoral Eulate | |
| Pablo Garcia de Eulate Garcia de Eulate[7] | 1999 | 2003 | Agrupacion Electoral Eulate | |
| Angel Maria Martinez Remiro[7] | 2003 | 2007 | Agrupacion Electoral Eulate | |
| Juan Ignacio Ruiz de Larramendi Mugica[7] | 2007 | 2011 | Agrupacion Electoral Eulate | |
| Juan Ignacio Ruiz de Larramendi Mugica[7] | 2011 | 2015 | Agrupacion Electoral Eulate | |
| Juan Ignacio Ruiz de Larramendi Mugica[7] | 2015 | 2019 | Agrupacion Electoral Eulate | |
| Idoya Martinez de la Hidalga Jauregui[7] | 2019 | 2023 | Agrupacion Electoral Eulate | |
| Beñat Ruiz de Larramendi Lopez[8][5][9] | 2023 | Jardunean | Agrupacion Electoral Eulate | |
a Alkateak ez zuen legegintzaldia bukatu.
Automoviles Urederra autobus konpainiak EulateLizarrarekin batzen du. Autobus lineak, honako ibilbidea egiten du:
Antzin-Ameskoako Zerbitzu Sozialen Mankomunitatea, zaborra bildu, ura hornitu eta bestelako zerbitzuez arduratzen da Eulate eta eskualdeko beste hainbat herritan.

1986koEuskararen Foru Legearen arabera, Eulate eremu ez-euskalduneko udalerria zen, eta hori zela-eta, hizkuntza ofizial bakarragaztelania zen.2017ko ekainaren 22anNafarroako Parlamentuak eremu mistora pasatzea erabaki zuen, beste 43 udalekin batean.[12]

2023an aurkitu zen Eulateko dotrina,Juan Migel Gartzia de BakedanokXVIII. mendearen bukaeran edoXIX.aren hasieran idatzitakoa. Testu horrek frogatzen du garai hartan bazirela euskaldunak Ameskoan, nahiz eta, ordurako, elebidunak ziren segur aski, eta euskara itzaltzen ari zen. Izan ere, bestelako iturriei esker, jakina zen 1800. urteanAranaratxeko Fernando AlbizuIturmendin apez aritzeko egokitzat jo zutela, besteak beste, euskaraz zekielako. Hartara, dudarik ez dago etxetik zekarrela euskara, hangoa baitzuen familia, etaAraban ibili zenean ere hango parrokietan erabili zuela, herri horiek orduan euskaldunak ziren-eta.[10]
Ameskoan,Larragoa lehentxeago erdaldundu zela dirudi, baina Eulatek,Burundarekiko loturaz edo, hobeki eutsi bide zion hizkuntzari. Bestalde,Bonaparte printzeakBruno Etxenikeri 1863ko apirilaren 7an idatzi zion gutunean ziotsonez (frantsesetik itzulia): "Ziurtatu didateLizarrako partidu osoanAmeskoabarrengo herri hauetan baino ez dutela pertsona batzuek oraindik euskaraz egiten: Eulate,San Martin,Ekala,Bakedao,Zudairi,Gollano,Urra,Barindano,Artatza".[10]
Eulateko dotrinak, bada, Eulaten euskara bizi zela erakusteaz gain, euskara hori nolakoa zen jakiten ere lagundu du.[11]

<ref> tag; name ":5" defined multiple times with different content