Movatterモバイル変換


[0]ホーム

URL:


Edukira joan
WikipediaEntziklopedia askea
Bilatu

Eulate

Koordenatuak:42°46′35″N2°12′22″W / 42.7764°N 2.2062°W /42.7764; -2.2062
Wikipedia, Entziklopedia askea
Eulate
 Nafarroa Garaia,Euskal Herria

Map
Kokapena
Herrialdea Euskal Herria
Lurraldea Nafarroa Garaia
Merindadea Lizarra
EskualdeaLizarraldea (Ameskoagoiena ibarra)
Administrazioa
Estatua Espainia
Erkidegoa Nafarroa
Izen ofizialaEulate
AlkateaBeñat Ruiz de Larramendi Lopez
(Agrupacion Electoral Eulate)
Posta kodea31271
INE kodea31100
Herritarraeulatear
Geografia
Koordenatuak42°46′35″N2°12′22″W / 42.7764°N 2.2062°W /42.7764; -2.2062
Azalera8 km²
Garaiera721 metro
Demografia
Biztanleria278 (2025:  7)
alt_left 126 (%45,3)(2019) (%56,8) 158 alt_right
Dentsitatea26,39 bizt/km²
Zahartzea[1]% 20,42
Ugalkortasuna[1]‰ 14,93
Ekonomia
Jarduera[1]% 78,57(2011)
Desberdintasuna[1]% 0(2011)
Langabezia[1]% 11,61(2013)
Euskara
Euskaldunak[2]% 19.9 + % 16.7 hartzaile(2021)
Kaleko erabilera[3]
Datu gehigarriak
Webguneahttp://www.eulate.es

Eulate[4] ([eulate])Nafarroa Garaiko mendebaldekoudalerria da,Lizarrako merindadekoa.Iruñetik 70 kilometro dago. 315 biztanle zituen 2014. urteko erroldaren arabera.

Geografia

[aldatu |aldatu iturburu kodea]

Kokapena eta inguru naturala

[aldatu |aldatu iturburu kodea]

HerriaNafarroa Garaiko mendebaldean dago,Urbasa mendilerroaren hegoaldean, NA-7185 errepidean. EulatekUrbasako mendilerroarekin egiten du muga iparraldean,Ameskoabarrenekin ekialdean,Aranaratxerekin mendebaldean, etaLanarekin hegoaldean.

Eulatek hiru auzo ditu: Erdigunekoa elizaren inguruan, ekialdean Copalacioko auzoa, eta mendebaldean Gonea. Urbasako mendilerroaz gain, Lokizgo mendilerroa ere udalerritik gertu dago.

Klima eta landaredia

[aldatu |aldatu iturburu kodea]

Udalerriaren iparraldeanklima atlantikoa etaazpiatlantikoa nagusitzen da; herrigunean eta Eulateko gunerik beherenetan, berriz, ezaugarrimediterraneoak dauzka. Urteko batez besteko tenperatura 8 eta 10 gradu bitartekoa da, eta prezipitazioak 1.000 eta 1.400 mm artekoak, ugariagoak iparraldeko mendietan. Urteko egun euritsuak 120 inguru izaten dira.

Herriaren inguruko basoetan,haritz etaametzak dira espezierik ohikoenak, guztira 652 hektarea hartzen baitute. Horrez gain, iparraldeanpagoak ere badira.

Demografia

[aldatu |aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea250300350400450500550189019201950198020102040EulateBiztanleriaren estatistikaHonako hau Wikidata bidez sortutako biztanleria grafiko automatiko bat da. Aldaketa bat egin beharrez gero,bertan egin dezakezu.

Politika

[aldatu |aldatu iturburu kodea]

Udaletxea

[aldatu |aldatu iturburu kodea]

Eulateko udaleko idazkaria,Larragoa etaAranaratxeko idazkari ere bada.

  • HELBIDEA: Kale Nagusia, 156

Udal hauteskundeak

[aldatu |aldatu iturburu kodea]

2023ko udal hauteskundeetara hautagai-zerrenda bakarra aurkeztu zuten Eulaten:Agrupacion Electoral Eulate. Zerrenda horretako burua, Beñat Ruiz de Larramendi, da herriko alkatea.[5][6]

Alkateak

[aldatu |aldatu iturburu kodea]

Hauek izan dira Eulateko azken alkateak:

AlkateaAgintaldi hasieraAgintaldi amaieraAlderdia[7]
Francisco Javier Perez Martinez[7]19791983Isasia
Juan San Perez[7]19831987Independenteak
Luis Javier Garcia de Eulate Garcia de Eulate[7]19871991Independenteak
Luis Javier Garcia de Eulate Garcia de Eulate[7]19911995Agrupacion Electoral Eulate
Juan Ignacio Garcia de Eulate Corres[7]19951997aAgrupacion Electoral Eulate
Pedro Antonio Ruiz de Larramendi Garcia[7]19971999Agrupacion Electoral Eulate
Pablo Garcia de Eulate Garcia de Eulate[7]19992003Agrupacion Electoral Eulate
Angel Maria Martinez Remiro[7]20032007Agrupacion Electoral Eulate
Juan Ignacio Ruiz de Larramendi Mugica[7]20072011Agrupacion Electoral Eulate
Juan Ignacio Ruiz de Larramendi Mugica[7]20112015Agrupacion Electoral Eulate
Juan Ignacio Ruiz de Larramendi Mugica[7]20152019Agrupacion Electoral Eulate
Idoya Martinez de la Hidalga Jauregui[7]20192023Agrupacion Electoral Eulate
Beñat Ruiz de Larramendi Lopez[8][5][9]2023JarduneanAgrupacion Electoral Eulate

a Alkateak ez zuen legegintzaldia bukatu.

Azpiegitura eta garraioak

[aldatu |aldatu iturburu kodea]

Automoviles Urederra autobus konpainiak EulateLizarrarekin batzen du. Autobus lineak, honako ibilbidea egiten du:

Zerbitzuak

[aldatu |aldatu iturburu kodea]

Antzin-Ameskoako Zerbitzu Sozialen Mankomunitatea, zaborra bildu, ura hornitu eta bestelako zerbitzuez arduratzen da Eulate eta eskualdeko beste hainbat herritan.

Euskara

[aldatu |aldatu iturburu kodea]
XVIII. mendeanJuan Migel Gartzia de Bakedano eulatetarrak euskaraz idatzitako testu-zatia (Ekaitz Santazilia, 2023)[10][11]

1986koEuskararen Foru Legearen arabera, Eulate eremu ez-euskalduneko udalerria zen, eta hori zela-eta, hizkuntza ofizial bakarragaztelania zen.2017ko ekainaren 22anNafarroako Parlamentuak eremu mistora pasatzea erabaki zuen, beste 43 udalekin batean.[12]

Ekaitz Santazilia, Eulateko dotrinaren aurkitzailea

2023an aurkitu zen Eulateko dotrina,Juan Migel Gartzia de BakedanokXVIII. mendearen bukaeran edoXIX.aren hasieran idatzitakoa. Testu horrek frogatzen du garai hartan bazirela euskaldunak Ameskoan, nahiz eta, ordurako, elebidunak ziren segur aski, eta euskara itzaltzen ari zen. Izan ere, bestelako iturriei esker, jakina zen 1800. urteanAranaratxeko Fernando AlbizuIturmendin apez aritzeko egokitzat jo zutela, besteak beste, euskaraz zekielako. Hartara, dudarik ez dago etxetik zekarrela euskara, hangoa baitzuen familia, etaAraban ibili zenean ere hango parrokietan erabili zuela, herri horiek orduan euskaldunak ziren-eta.[10]

Ameskoan,Larragoa lehentxeago erdaldundu zela dirudi, baina Eulatek,Burundarekiko loturaz edo, hobeki eutsi bide zion hizkuntzari. Bestalde,Bonaparte printzeakBruno Etxenikeri 1863ko apirilaren 7an idatzi zion gutunean ziotsonez (frantsesetik itzulia): "Ziurtatu didateLizarrako partidu osoanAmeskoabarrengo herri hauetan baino ez dutela pertsona batzuek oraindik euskaraz egiten: Eulate,San Martin,Ekala,Bakedao,Zudairi,Gollano,Urra,Barindano,Artatza".[10]

Eulateko dotrinak, bada, Eulaten euskara bizi zela erakusteaz gain, euskara hori nolakoa zen jakiten ere lagundu du.[11]

Ondasun nabarmenak

[aldatu |aldatu iturburu kodea]
  • Balbino García de Albizu etnografo eta dibulgatzailea. (Arg:Dani Blanco,Argia,
    San Martin Tourskoaren eliza,XVI. mendean harriz eginiko eraikina da, baina ondorengo mendeetan, etaXVIII. mendean aldaketa sakonak jasan zituen dorre eta teilatuan. Udalerriak baditu beste baseliza batzuk: San Joan Bataiatzailearen baseliza aurregotikoa,XIII. mendean eraikia, etaNunilo eta Alodia Sainduen omenezko baselizak, biakXVI. mendekoak.
  • Eulateko jauregia,XVI. mendean eraiki eta1835 suntsitutako jauregia. Gaur egun, jauregiaren arrastoak babesturik daude. Bertan, XIV mendeko iturriek gotorlekua bazegoela aipatzen dute, Alvarez de Eulate leinuarena.
  • Hipolitoren etxea, dorretxea

Eulatear ospetsuak

[aldatu |aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak

[aldatu |aldatu iturburu kodea]
  1. abcde Euskal Herriari Begira. Udalbiltza.
  2. Euskararen Adierazle Sistema. Euskara-gaitasuna adinaren eta sexuaren arabera. EAE (eskualdeka/udalerrika). Eusko Jaurlaritza.
  3. «Kaleko erabilera herrialdez herrialde» Euskararen erabilera (Wikipedia).
  4. Euskaltzaindia. 155. araua: Nafarroako udal izendegia..
  5. ab (Gaztelaniaz)«Los vecinos de 54 ayuntamientos ya saben quién será su alcalde al concurrir solo una candidatura» Diario de Noticias de Navarra 2023-04-26 (kontsulta data: 2025-03-17).Aipuaren errorea: Invalid<ref> tag; name ":5" defined multiple times with different content
  6. 38 udalek eta 77 kontzejuk ez dute hauteskunderik egingo hautagaitzarik ez dutelako. fnmc.es (kontsulta data: 2023-12-1).
  7. abcdefghijklm (Gaztelaniaz)«Base de datos de Alcaldes y Concejales: Ministerio de Política Territorial y Función Pública.» www.mptfp.gob.es (kontsulta data: 2020-04-30).
  8. «Toki entitateen gida» Nafarroako Udal eta Kontzejuen Federazioa (kontsulta data: 2025-03-29).
  9. (Gaztelaniaz)«Todos los alcaldes y alcaldesas de Navarra, pueblo a pueblo» Diario de Noticias de Navarra 2023-06-18 (kontsulta data: 2025-03-18).
  10. abcSantazilia, Elaitz. Ameskoako euskaraz idatzitako testu zahar bat agertu da. Argia, 2023ko azaroak 27, CC BY-SA, argia.eus (kontsulta data: 2023-11-29).
  11. ab Santazilia, Ekaitz. «Eulate euskaldun XVIII. mendean (edo)» Euskera (Euskaltzaindia) 68.
  12. Nafarroako 44 herri eremu mistora igaro dira. Eitb, 2017ko ekainak 22, eitb.eus (kontsulta data: 2023-11-30).

Bibliografia

[aldatu |aldatu iturburu kodea]

Ikus, gainera

[aldatu |aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu |aldatu iturburu kodea]
Autoritate kontrola

AbaigarAbartzuzaAbaurregainaAbaurrepeaAberinAblitasAdiosAgoitzAguilar KodesAiegiAlesbesAllinAlloAltsasuAmeskoabarrenaAndosillaAntsoainAntzinAnueAñorbeAraitzArakilAranaratxeArangurenAranoArantzaArasArbizuArellanoAresoArguedasAriaAribeArmañantzasArroitzArruazuArtaxoaArtazuArtzibarAtarrabiaAtetzAuritzAzagraAzkoienAzuelo • BakaikuBarañainBarasoainBarbarinBargotaBarillasBasaburuaBaztanBeireBeraBeraskoainBerbintzanaBeriainBerriobeitiBerriozarBertizaranaBeteluBidankozeBidaurretaBiurrun-OlkotzBuñuelBurgiBurlata • CabanillasCadreitaCabredoCaparrosoCárcarCascanteCastejónCorellaCortesCintruénigo • DeierriDeikazteluDesoioDonamariaDoneztebe • EguesibarEl BustoElgorriagaElizagorriaEloElortzibarEneritzEratsunErgoienaErriberriErroibarErromantzatuaErronkariEsaEslabaEspartzaEsprontzedaEsteribarEtaiuEtxalarEtxarriEtxarri AranatzEtxauriEulateEzkabarteEzkarozeEzkurraEzporogi • FaltzesFiteroFontellasFunesFustiñana • GalarGalipentzuGalozeGaraioaGardeGaresGarinoainGarraldaGazteluberriGenevillaGesalatzGirgillaoGoizuetaGoñerriGorza • Hiriberri • IbargoitiIgantziIguzkitzaImotzIrañetaIrunberriIruñeaIrurtzunIturenIturmendiItzaItzagaondoaItzaltzuIzaba • JaitzJaurrieta • Kaseda • LabaienLakuntzaLanaLantzLapoblaciónLarragaLarragoaLarraunLeatxeLedeaLegardaLegariaLeitzaLekunberriLeotzLergaLerinLesakaLezaunLizarraLizoainibar-ArriasgoitiLodosaLongidaLos ArcosLukinLuzaide • MañeruMarañónMartzillaMélidaMendabiaMendazaMendigorriaMetautenMilagroMirafuentesMiranda ArgaMonteagudoMorentinMuesMurchanteMurietaMurillo el CuendeMurillo el FrutoMuruzabal • NabaskozeNazar • OdietaObanosOibarOizOkoOlaibarOlatzagutiaOlexoaOllaranOloritzOltza zendeaOrbaizetaOrbaraOrisoainOrkoienOrontzeOrotz-BeteluOrreagaOteitzaOtsagabia • Petilla AragoiPiedramilleraPitillasPuiu • Ribaforada • SaldiasSan AdriánSan Martin UnxSantakaraSantsolSartagudaSartzeSesmaSorladaSunbilla • TafallaTebas-Muru ArtederretaTirapuTorralba del RíoTorres del RíoTulebrasTuteraTxulapain • UharteUharte ArakilUkarUltzamaUntzitibarUntzueUrdazubiUrdiainUrraulbeitiUrraulgoitiUrrotzUrrozUrzainkiUtergaUxueUztarroze • ValtierraVianaVillamayor de MonjardínVillatuerta • Xabier • ZabaltzaZangozaZareZarrakazteluZiordiaZiraukiZiritzaZizurZizur NagusiaZubietaZugarramurdiZuñiga
Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:
Euskal Herriko Wikiatlasa
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Eulate&oldid=10496608"(e)tik eskuratuta
Kategoriak:
Ezkutuko kategoriak:

[8]ページ先頭

©2009-2026 Movatter.jp