Movatterモバイル変換


[0]ホーム

URL:


Edukira joan
WikipediaEntziklopedia askea
Bilatu

Dresden

Koordenatuak:51°02′58″N13°44′17″E / 51.0493286°N 13.7381437°E /51.0493286; 13.7381437
Wikipedia, Entziklopedia askea
Dresde» orritik birbideratua)
Dresden
Dresden
hiri handia
Administrazioa
Estatu burujabe Alemania
Alemaniako estatua Saxonia
AlkateaDirk Hilbert
Izen ofizialaDresden
Jatorrizko izenaDresden
Posta kodea01067, 01326, 01309, 01069, 01097, 01099, 01159, 01127, 01307, 01129 eta 01279
Udalerri kodea14612000
Geografia
Koordenatuak51°02′58″N13°44′17″E / 51.0493286°N 13.7381437°E /51.0493286; 13.7381437
Map
Azalera328,48 km²
Altitudea126 m
MugakideakMeissen District(en)Itzuli,Bautzen District(en)Itzuli,Sächsische Schweiz-Osterzgebirge(en)Itzuli,Weißeritzkreis(en)Itzuli,Freital,Bannewitz,Dohna,Dürrröhrsdorf-Dittersbach,Heidenau etaGommern(en)Itzuli
Demografia
Biztanleria566.222(2023koabenduaren 31)
alt_left 285.007 (%50,3) (%49,7) 281.215 alt_right
Dentsitatea1.724 bizt/km²
Informazio gehigarria
Sorrera1206(egutegi gregorianoa)
Telefono aurrizkia351, 35201
Ordu eremuaUTC+01:00,UTC+02:00,Europa Erdialdeko Ordua etaEuropa Erdialdeko Udako Ordua
Hiri senidetuakDaejeon,Skopje,Salzburgo,Coventry,San Petersburgo,Wrocław,Ostrava,Brazzaville,Florentzia,Hanburgo,Rotterdam,Estrasburgo,Columbus,Hangzhou etaSilistra(en)Itzuli
MatrikulaDD
dresden.de

Dresden[1] (goi sorbierazDrježdźany)AlemaniakoSaxoniako Estatu Askeko hiriburua[2] da,Elba ibaiaren ertzean kokaturik dagoena.Chemnitz,Halle,Leipzig etaZwickau hiriekin metropolitar gunea osatzen du.[3]

Saxoniako erregeek Dresdenen zeukaten tronua, eta mendeetan zehar hiriak kultura eta arteen edertasunak jaso zituen. Edonola ere,Bigarren Mundu Gerra amaieran jazo zenDresdenen bonbardaketan hiria erabat suntsitu zuen.Alemaniaren bateratzearen ostean, hiria ekialdekokultura,politika etaekonomia gune aipagarria bilakatu da.

Hiria batez ereInnere Altstadt edo Dresdengo Alde Zaharrak osatzen duen arkitektura multzo bikainagatik ospetsua da. Horregatik, Alemaniako hiri ederrenetakoa izatearen ospea du.

Geografia

[aldatu |aldatu iturburu kodea]

Elba ibaiaren ertz bietan zabaltzen den Dresden bailaran kokaturik dago hiria. Hegoaldetan "Metal mendiak" (alemanezErzgebirge,txekierazKrušné hory) ditu eta iparraldeanLusaziako muinoak, 113 metroko garaieran, eta punturik altuena 384 metroan iristen dutenak, Trietenberg.

Europako hiri berdeenetakoa izatearen fama du, hiriaren %63 parke eta basoek estaltzen baitute, horien artean 4 natura-erreserba daude. "Elbaren bailara Dresden"Gizateriaren Ondare izan zen 2004. eta 2009. urteen artean, baina zubi baten eraikuntzakUNESCOren zerrendatik atera zuen.

Klima

[aldatu |aldatu iturburu kodea]
   Datu klimatikoak (Dresden)    
 Hila  Urt  Ots  Mar  Api  Mai  Eka  Uzt  Abu  Ira  Urr  Aza  Abe  Urtekoa 
Batez besteko tenperatura maximoa (°C)117121721222218136312
Batez besteko tenperatura (ºC)-0.5-1.53712161717149.541.58
Batez besteko tenperatura minimoa (°C)-2−4-138111313106205
Euria (mm)302030506080807050403040580
Euri egunak (≥ 1 mm)43466795553562
Iturria:http://www.weatherbase.com/weather/weatherall.php3?s=68401&refer=&units=metric Weatherbase

Historia

[aldatu |aldatu iturburu kodea]

Neolito garaitik populatua izan den arren, Dresdenen lehenengo aipamen idatzia XII mendekoa da. Ibaiaren hegoaldean zegoenDrežďany izeneko herrixkaeslaviarra zen. 1206an Dietrich I.a Meissengo Mangraveak "Civitas Dresdene"n bizitzea erabaki zuen. 1270ean Meissengo Magraverriaren hiriburu bihurtu zen eta 1485ean Saxoniako Dukeak ezarri ziren bertan.

Germaniako Erromatar Inperio Santua

[aldatu |aldatu iturburu kodea]

1547an printze-hautseletza bertan ezarri zenean gorakada handia izan zuen eta kultur eta plotiko gune garrantzitsua bihurtu zen. Honi eskerGermaniako Erromatar Inperio Santuaren barneanSaxonia lurralde protestante garrantzitsuena bihurtu zen. Augusto I.a Saxokiako hauteslea eta Poloniako erregeak gortea Dresdenen ezarri zuen eta Europatik artista musikari eta margolariak ekarri zituen. XVII mendeanHogeita Hamar Urteko Gerrak Dresdenen bilakaera geldtu arren gerraren ondorengo urteetan eraiki ziren parke eta eraikin famatuenak.

XVIII mendea gogorra izan zen hiriarentzat, Europako gerra askoren erdian izan baitzen. Prusiak bi aldiz konkistatu zuen (1745 eta 1756), bigarren aldian hiriari su emanez gainera. 1760an ere berriz sitiatu zuen eta konkistatzea lortu ez arren Dresden oso bonbakatua izan zen. 1785eanFriedrich Schillerrek dresdenen idatzi zuen bere "Alaitasunaren Oda", geroraEuropako Ereserkia bihurtuko zena.

1791ean Pillnitz deklarazioa sinatu zen Dresdenen, zeinak errege alemaniarrekFrantziako Iraultzaren aurka borrokatuko zutela esaten zuen. 1813anNapoleonen aurkako borroka gogorrak izan ziren inguruan.

XIX mendeanAlemaniar Inperioaren barnean zegoenSaxoniako Erresumaren hiriburua bihurtu zen, zeina Inperioko lurralde indartsuenetakoa zen, ekonomikoki bilakaera handia izan baitzuen, batez ere autogintza, elikadura, banku eta sendagaien ekoizpen industriak garatu zirelako. 1849an 95.000 biztanle bazituen 1900rako 396.000 pertsona bizi ziren Dresdenen.

Dresdengo bonbardaketa.

XX mendea

[aldatu |aldatu iturburu kodea]
Sakontzeko, irakurri: «Dresdenen bonbardaketa»

Lehen Mundu Gerran Dresdenek ez zuen kalterik jasan eta 1918ko azaroko iraultzan Saxoniako Estatu Askeko hiriburu bilakatu zen.Bigarren Mundu Gerran ordea naziak errenditu baino 12 aste lehenagobonbaketa izugarria jasan zuen. Britainiarrek eta estatubatuarrek 4.000 tona bonba jaurti zituzten eta 18.000 edo 35.000 hildako utzi zituzten. Bonbaketarik gogorrena izan ez bazen ere gerraren izugarrikerien adibide gisa jarri izan da beti.

Ekialdeko Alemanian gelditu zen eta oraindik zirauten Dresden barrokoaren aztarnak dinamitatu egin ziren sobietar estiloko auzo berriak erikitzeko. Bizilagunen presioari esker agintariekZwinger jauregia,Katholische Hofkirche katedrala etaSemperoper (opera antzokia) berreraiki zituzten.

Ondasun nabarmenak

[aldatu |aldatu iturburu kodea]

Kirolak

[aldatu |aldatu iturburu kodea]

Dresdeneko futbol taldeaDynamo Dresden da. Gaur egun bigarren mailan ari bada ereAlemaniako Errepublika DemokratikokoDDR-Oberligan talde nagusietako bat izan zen 1990anAlemaniak bat egin zuen arte.

Brühlen terraza,Augustusbrücke etaElba ibaiaren ikuspegia.
Gaueko ikuspegia.

Hiritar ezagunak

[aldatu |aldatu iturburu kodea]

Hiri senidetuak

[aldatu |aldatu iturburu kodea]

Hauek dira Dresdenekin senidetutako hirien zerrenda:[4]

Iruditegia

[aldatu |aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak

[aldatu |aldatu iturburu kodea]
  1. Euskaltzaindia. 157. araua: Europako hiriak..
  2. Designated by article 2 of theSaxon Constitution
  3. Region Sachsendreieck:Map of the Sachsendreieck (Saxon triangle)
  4. Dresden – Hiri Senidetuak. © 2008 Landeshauptstadt Dresden (kontsulta data: 2008-12-29).
  5. Skopje Hiriko atari ofiziala – Skopjeko Hiri Senidetuak. © 2006–2009City of Skopje (kontsulta data: 2009-07-14).
  6. (Alemanez)Staff. Hamburg und seine Städtepartnerschaften (Hanburgo hiri senidetuak). Hanburgoren webgune ofiziala[1] (kontsulta data: 2008-08-05).

Kanpo estekak

[aldatu |aldatu iturburu kodea]
Autoritate kontrola


Saxonia estatuko hiriak

ChemnitzDresdenGörlitzHoyerswerdaLeipzigPlauenZwickau

Alemaniako estatu hiriburuakAlemania
Estatu hibiburuak
Hiri estatuak
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Dresden&oldid=10348074"(e)tik eskuratuta
Kategoriak:
Ezkutuko kategoriak:

[8]ページ先頭

©2009-2026 Movatter.jp