Byte bat (B ikurraz adierazten dena)ordenagailuetan datuak gordetzeko erabili ohi den unitatea da, gordetzen duen datu motarekiko independentea. Normalean 8bitek osatutako multzoa izaten da, kasu hauetanzortzikote ere deitzen da[1].
Byte bat ordenagailu batek lan egin dezakeen informazio neurri txikiena da. Batez erebiltegiratze sistema batek duen gaitasuna adierazteko erabiltzen da. 2 bytek osatutako multzoarihitz deritzo (ingelesez,word), eta 4 bytek osatutakoarihitz bikoitz (ingelesez,double word).
Byte baten tamainahardwarearen menpe egon da historikoki, eta azken hamarkadak arte ez da behin betiko estandarrik egon. 1 eta 48 bit arteko tamainak erabili izan dira byte bat definitzeko[2]. 6 eta 9 biteko byteak ugari erabiltzen ziren 60. hamarkadan. Gaur egungode facto estandarra 8 biteko tamainako bytea da, 0 eta 255 arteko balioak adieraziz.
Termino hauingelesa da,binary term adierazpenetik dator etainformatika etatelekomunikazioetan erabili ohi da. Ordenagailu zahar batzuek 6, 7 edo 9 biteko bytekin lan egiten zuten. Honenbestez, izen hau hautatu zen 8 biteko byte batek (28 = 256 balio posible) informazio kopuru nahikoa gordetzen zuela erabaki zelako.
Byte hitzaWerner Buchholzek erabili zuen lehen aldiz 1956. urtean[2],IBM Stretch konputagailu diseinu fasean. Konputagailu honek helbideratze luzera aldakorra zuen, aginduan beran bytearen tamainarekin. Ingelesezkobite hitzaren nahitaezko berridazketa da, bit hitzarekin ez nahasteko[3].
1960aren hasieran,AT&Tktelefonia digitala sartu zuen distantzia luzekoenborreko lineetan. Horiek 8 bitekoμ-law kodetzea erabili zuten. Inbertsio handi horrek 8 biteko datu-transmisioaren kostuak murrizteko konpromisoa hartu zuen.
Sistema bat baino gehiago dago bytean oinarritutako unitate multiploak definitzeko. Sistema batzuk 10en berreketetan oinarritzen dira,Nazioarteko Unitate Sistemari (SI) jarraituz. Sistema horrek, adibidez, 'kilo 'aurrizkia 1000 (103) bezala definitzen du; beste sistema batzuk 2ren berreketetan oinarritzen dira. Sistema hauen nomenklaturak nahasmena du. 10en berreketetan oinarritutako sistemak, SI aurrizki estandarrak (kilo,mega,giga,...) eta dagozkien sinboloak (k, M, G...) erabiltzen dituzte. Hala ere, 2ren berreketetan oinarritutako sistemekaurrizki bitarrak (kibi, mebi, gibi,...) eta dagozkien sinboloak (Ki, Mi, Gi...) erabil ditzakete edo K, M eta G aurrizkiak erabil ditzakete, anbiguotasuna sortuz M edo G aurrizkiak erabiltzen direnean.
Memoriak arkitektura bitarra du, eta memoria unitateak definitzea 2ren berreketetan oinarritzea praktikoagoa da. Multiplo bitarretarako 'kilo' aurrezenbakia erabiltzea komenigarritzat jo zen, 1.024 (210) gutxi gorabehera 1.000 baita[4]. Definizio hori oso erabilia izan zen informatika pertsonalaren lehen hamarkadetan, adibidez 368,640 bytekoTandon biltegiratzeko gailu bat "360 KB" gisa iragartzen zen, 1024-byte konbentzioa segituz. Baina ez zen konbentzio unibertsal bat, 1000-byteko konbentzioa ere erabiltzen zen, adibidez, 109,375 bytekoShugart SA-400diskete bat '110 Kbyte' gisa iragarriz[5]. Bien arteko konbinazioak erabiliz ere iragartzen ziren diskete ezberdinak, benetako biltegiratze ahalmena ez zehaztuz.
Interpretazio hamartarren eta bitarren arteko diferentzia, ehunekotan
Unitate hauek estandarizatu gabe egoteak anbiguotasun handia sor lezake gailuen benetako biltegiratze ahalmenarekiko, eta iragarki engainagarriak ekarri ahal ditu. Unitate hamartar eta bitarren arteko ezberdintasuna handitzen doa kapazidadea handitzen doan bitartean.
1998ko abenduan, IUPACek proposatutako aurrezenbakiak erabiliz (kibi, mebi, gibi eta abar) aukeratuNBEk erabilera eta definizio horiek 1024ko berreketak zalantzarik gabe denotatuko zituen[7]. Hala, kibibyte bat (1 KiB) 10241 byte = 1024 byte da, mebibyte bat (1 MiB) 10242 byte = 1.048.576 byte, eta abar. Bitartean, interpretazio dezimalek 1000-ren berreketak denotatuko zituen.
Programazioko lengoaia askok byte datu-motak definitzen dituzte.
C etaC++ programazio-lengoaiek honela definitzen dute bytea: "datuak biltegiratzeko unitate helbideragarria, behar bezain handia, inguruko oinarrizko karaktere-multzoko edozein kide mantentzeko" (C arauaren 3.6 klausula)[14].
Javaren jatorrizko datuen byte mota zortzi bit gisa definitzen da. Sinatutako datu-mota bat da, –128 eta 127 balio tartekoa.
.NET programazio-lengoaiek, hala nolaC#, bytea sinatu gabeko mota gisa definitzen dute, eta sbytea (signed byte), berriz, sinatutako datu-mota gisa, 0 - 255 eta -128 - 127 balioekin, hurrenez hurren.
