| Burlata | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 Nafarroa Garaia,Euskal Herria | |||||||||||
 Burlatako biribilgunea. | |||||||||||
| |||||||||||
 | |||||||||||
| Kokapena | |||||||||||
| Herrialdea |  Euskal Herria | ||||||||||
| Lurraldea | Nafarroa Garaia | ||||||||||
| Merindadea |  Zangoza | ||||||||||
| Eskualdea | Iruñerria | ||||||||||
| Administrazioa | |||||||||||
| Estatua |  Espainia | ||||||||||
| Erkidegoa | Nafarroa | ||||||||||
| Izen ofiziala |  Burlada <> Burlata | ||||||||||
| Alkatea | Berta Arizkun González (Euskal Herria Bildu) | ||||||||||
| Posta kodea | 31600 | ||||||||||
| INE kodea | 31060 | ||||||||||
| Herritarra | burlatar | ||||||||||
| Geografia | |||||||||||
| Koordenatuak | 42°49′35″N1°36′56″W / 42.82648°N 1.61563°W /42.82648; -1.61563 | ||||||||||
| Azalera | 2,12 km² | ||||||||||
| Garaiera | 420 metro | ||||||||||
| Distantzia | 3 km (Iruñetik) | ||||||||||
| Demografia | |||||||||||
| Biztanleria | 21.280 (2025:  202) | ||||||||||
| |||||||||||
| Dentsitatea | 8.674,06 bizt/km² | ||||||||||
| Zahartzea[1] | % 10,56 | ||||||||||
| Ugalkortasuna[1] | ‰ 29,77 | ||||||||||
| Ekonomia | |||||||||||
| Jarduera[1] | % 78,6(2011) | ||||||||||
| Desberdintasuna[1] | % 0,9(2011) | ||||||||||
| Langabezia[1] | % 14,16(2013) | ||||||||||
| Euskara | |||||||||||
| Euskaldunak[2] | % 14.6 + % 14.1 hartzaile(2021) | ||||||||||
| Kaleko erabilera[3] | % | ||||||||||
| Datu gehigarriak | |||||||||||
| Webgunea | http://www.burlada.es | ||||||||||
Burlata[4][a] (eguesibarreraz:Burleta)[b]Nafarroa Garaiko erdialdekoudalerri bat da,Iruñerrikoa,Zangozako merindadekoa. 2025. urtean 21.280 biztanle zituen.
1970eanEguesibartik banandu zenean bilakatu zen udalerri.
Iruñerriko Mankomunitatea arduratzen da zaborra biltzeaz, ur-horniduraz eta bestelako zerbitzuez,Iruñeko metropolitar guneko beste hainbat herritan bezala.
BurlataNafarroa Garaiaren ekialdean dago,Iruñeko metropolitar guneko ipar-ekialdean. UdalerriakAtarrabia etaEzkabarterekin egiten du muga iparraldean,Iruñearekin mendebaldean, etaUharte etaEguesibarrekin ekialdean. Burlata 420 metroko garaieran dago,Nafarroako hiriburutik hiru kilometrora.Belosoko zubiak etaArga ibaiak IruñekoBeloso auzotik banatzen dute.
 | Galar Zendea | Iruñea,Ezkabarte etaAtarrabia | Atarrabia | |
| Iruñea |  | Uharte etaAtarrabia | ||
| ||||
 | ||||
| Iruñea | Iruñea | Eguesibar |
Burlatako klima, klima atlantikoaren eta mediterraneoaren arteko trantsizioko klima da. Urtero 800mm inguruko prezipitazioak izaten dira, oro harIruñerrian jausten den euriaren batez- bestekoa baino gehiago. Izan ere, gune metropolitarraren iparraldean dauden herriek hegoaldekoek baino euri gehiago jasotzen dute.
Hamarkadetako hiritartzearen ondorioz, jatorrizko landaredia ia erabat galdu da eta gaur egun mal eta lesión hektarea bakan batzuk baino ez dira.
Historian zehar hainbat izenekin agertu izan da Burlata agiri ofizialetan,1097. urteko latinezko agiri batean, Bruslata eta Buruslata izenekin esaterako.XII. mende etaXV. mendeen artean Bruslada deitzen zioten herriari bertako bizilagunek. Gaskoieraz Bruslade izena ere erabili izan zen. Udalerriak gaur egun duen izenaXV. mendetik erabili izan da, Burlada hizkuntza erromantzeen hiztunen artean eta Burlata edo Burleta euskaldunen artean.
Erdi Aroan zehar Burlata eliza-jaurerri bat izan zen, garai hartan ohikoa zenez.XII. mendean elizako apezpikuak bere mendeko lurrak, mahastiak, eta hainbat ondasun zituen. Burlatarrek urtero gariaren uztaren zati bat eman beharra zuten zerga moduan.XIV. mendean udalerria Karlos Noblea erregearen familiaren bizitoki bihurtu zen. Jauregi hori mendebaldera begira kokaturik zegoen, elizaren ondoan. Eraikinak arku zorrotz bat zeukan hegoaldeko fatxadan, eta trazeria gotikoko matakanek fatxada apaintzen zuten.
1494. urteanNafarroako erresumako auzitegiak berriztu ziren Burlatan eginiko gorteetan.1630ean erregeak Burlatako bere jabetzak Antso Monreali saldu zizkion. Ondorengo hamarkadetan, jaurerriko ondasun horien jabe bilakatu nahi zuten hainbat kanpotarren arteko borrokak izan ziren. Ondasun horien artean jauregi bat aipagarri zen, San Martin Etxea edo pabolleten Etxea izenez ezagutua. Burlata jaurerri izan zenXIX. mendera arte.
XX. mendearen hasieran, Burlatako kontzejuak 297 biztanle zituen. Orduan, pixkanaka historikoki garrantzi handia izan zuen nekazaritza alde batera utzi etaIruñaren hazkundeak irentsi zuen Burlata. Urteetan saiatu ondoren (lehen saioa1950ean egin zen),1970. urteanEguesibarko kontzeju izateari utzi, eta udalerri independente bilakatu zen. Burlatako lehen udala1970ekoirailaren 25ean eratu zen.
2008anNafarroako gobernuak 1.116 etxebitza berri eraikitzeko proiektua onartu zuen. Egitasmoa Burlata etaIruñea bitartean eraikiko da,Txantreako udalaren mugan. Proiektuaren erabera 6 eta 12 solairu bitarteko eraikinak altxatuko dira, eta eskualdeko biztanleentzat parke berri bat.[5]
Burlatak,Iruñerriko hainbat udalerrik bezala, hazkunde demografiko handia izan duXX. mendean zehar. Mendearen hasieran 297 biztanle baino ez zituen Burlatak. Baina mendearen bigarren erditik hasitaNafarroa guztitik etaEspainiar estatutik etorritako ehunka etorkinek herriaren itxura erabat aldatu zuten. Ehunka etxebizitza eraiki ziren, gehienak inolako plangintzarik jarraitu gabe eraikiak.
Hazkunde azkar horrek arazo handiak ekarri zituen, izan ere BurlataEguesibarko kontzeju bat baino ez zen.Eguesibarko udalak ezin izan zion aurre egin hazkunde azkar hari, eta azpiegitura, eskola eta bestelakoen gabezia erabatekoa izan zen. Testuinguru hartan azaltzen da Burlatako bizilagunek desiratzen zuten udaletxe propio hori izateko gogoa.1950eko hamarkadanEguesibarri eginiko lehen eskaerak ezetza jaso zuen. Baina egoera okertuz joan zen, eta azkenik1970ean BurlataEguesibarretik desanexionatu zen.
Azken urteetan Burlatako biztanleriak hazten jarraitu du, gehienbat nazioartetik hara joandako immigrazio oldea dela eta.2008ko erroldaren arabera, Espainiaz kanpoko 2.217 etorkin bizi ziren herrian, biztanleriaren %12,09 (Nafarroako batezbestekoaren gainetik).
bertan egin dezakezu.Gaur egungoBurlatako udaletxea itxura modernoko eraikin sinplea da,2008an eraikia, aurrekoa, aldiz,1971 eta1973 urteen artean eraikia izan zen. Herriko parrokia zaharra zegoen tokian eraiki zen eta fatxada karabista adreiluzkoa da. Burlatako kontzeju eta udaletxeak hiru egoitza desberdin izan dituzte historian zehar,1968ra arte, Mártires de la Patria kalean,1969an parrokian eta1970etik1973ra San Blas kaleko eraikin batean.
Udalbatza alkateak eta hamasei zinegotzik osatzen dute.
2007an José Muñoz Arias (PSN) atera zen alkate. Orduan alderdirik bozkatuenaUPN izan zen, guztira bost zinegotzi eskuratu zituen.PSNek (4),Nafarroa Baik (4) etaNEBek (1) akordioa egin zuten eta Muñoz alkate izendatu zuten. UdalbatzaEusko Abertzale Ekintzak (2) etaCDNk (1) osatu zuten.
2011ko udal hauteskundeetan zerrendarik bozkatuena izateagatik alkatetza UPNko Juan Carlos Gonzálezentzat izan zen; PSNk uko egin zion beste alderdiekiko akordioak egiteari eta NaBai 2011k I-Eko zinegotzi bakarrari bere hiru botoak eman bazizkion ere, ez zen nahikoa izan UPNren aurreko gehiengo osoa lortzeko
2015eko udal hauteskundeetan aldaketa nabarmena gertatu zen: Burlata Aldatuz herritar plataformak eskuratu zituen boto gehien, eta alderdi horretako Txema Noval hautatu zuten alkate, bigarren geratu zenEuskal Herria Bildu alderdiaren botoei esker. Ordura arte nagusi izandako UPN hirugarren geratu zen hauteskundeetan.
| Burlatako udalbatza | |||||
| Alderdia | 2015eko maiatzaren 24a | 2011ko maiatzaren 22a | |||
| Zinegotziak | Boto kopurua | Zinegotziak | Boto kopurua | ||
| Burlata Aldatuz | 5 / 17 | 2.424 (% 26,80) | |||
| Euskal Herria Bildu | 5 / 17 | 2.265 (% 25,04) | 4 / 17 | 1.548 (% 19,64) | |
| Nafar Herriaren Batasuna (UPN) | 4 / 17 | 1.774 (% 19,61) | 4 / 17 | 1.759 (% 22,32) | |
| Nafarroako Alderdi Sozialista (PSN-PSOE) | 2 / 17 | 1.312 (% 14,50) | 4 / 17 | 1.618 (% 20,53) | |
| Izquierda-Ezkerra | 1 / 17 | 701 (% 7,75) | 1 / 17 | 585 (% 7,42) | |
| Nafarroako Alderdi Popularra (PPN) | 0 / 17 | 373 (% 4,12) | 1 / 17 | 663 (% 8,41) | |
| Nafarroa Bai (NaBai) (2011) | 3 / 17 | 1.346 (% 17,08) | |||
| Datuen iturria:2015eko hauteskundeen emaitzak interior.es webgunean,2011ko hauteskundeen emaitzak mir.es webgunean | |||||
Hauek izan dira Burlatako azken alkateak:
| Alkatea | Agintaldi hasiera | Agintaldi amaiera | Alderdia[6] | |
| Rafael Perez Rivas[7] | 1979 | 1983 | Euskadiko Alderdi Sozialista | |
| Rafael Perez Rivas[7] | 1983 | 1987 | Nafarroako Alderdi Sozialista | |
| Maria Pilar Aramburu Gonzalez[8] | 1987 | 1991 | Nafarroako Alderdi Sozialista | |
| Maria Pilar Aramburu Gonzalez[8] | 1991 | 1995 | Nafarroako Alderdi Sozialista | |
| Jose Luis Gongora Setuain[9] | 1995 | 1999 | Nafar Herriaren Batasuna | |
| Jose Luis Gongora Setuain[9] | 1999 | 2003 | Nafar Herriaren Batasuna | |
| Jose Muñoz Arias[10] | 2003 | 2007 | Nafarroako Alderdi Sozialista | |
| Jose Muñoz Arias[11] | 2007 | 2011 | Nafarroako Alderdi Sozialista | |
| Juan Carlos Gonzalez Muñoz[12][13] | 2011 | 2015 | Nafar Herriaren Batasuna | |
| Jose Maria Noval Galarraga[6] | 2015 | 2019 | Burlata Aldatuz | |
| Ana Maria Gongora Urzaiz[6] | 2019 | 2023 | Navarra Suma | |
| Berta Arizkun Gonzalez[6] | 2023 | Jardunean | EH Bildu | |
Udalerri honetanEskualdeko Hiri Garraioaren 5 linea daude:
 Eskualdeko Hiri GarraioaBurlata | |||||
|
| ||||
Horrez gain,Nafarroako ipar-ekialdeko hainbat herriIruñearekin batzen dituen Autobus Artieda konpainiaren linea batek geltokia dauka Burlatan. Autobus lineak honako ibilbidea egiten du:
Konpainia beraren bigarren lineak (Eugi etaIruñea bitartekoa), geltokia dauka herrian. Ibilbidea honakoa da.
Gainera,Conda autobus konpainiarenOtsagabia etaIruñea bitarteko lineak geltokia dauka herrian. Lineak honako ibilbidea egiten du:
Konpainia beraren beste linea batekIrunberri etaIruñea batzen ditu, Irunberritik aurrera aurreko lineak duen ibilbide berarekin.
Orbaizeta etaIruñea batzen dituen lineak Agoitz ere zeharkatzen du, eta honako ibilbidea egiten du:
Hirugarren linea batekAgoitz etaIruñea batzen ditu, hiru zerbitzu baino ez ditu eguneko etaAgoitz etaIruñea batzen dituEguesibar,Urrotz etaLintzoain zeharkatuz.
| Donibanetik |  | Donejakue bidea Nafar bidea | Donejakuera | ||||
| Atarrabia (1,7 km) |  | Burlata |  | Iruñea (3,2 km) | |||
Datuak:Q732730
Multimedia:Burlada-Burlata /Q732730
Liburuak:Euskal Herriko bidaia-gida/Herriz herri/Burlata.svg)
