| Abartzuza | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 Nafarroa Garaia,Euskal Herria | |||||||||||
.jpg) | |||||||||||
| |||||||||||
 | |||||||||||
| Kokapena | |||||||||||
| Herrialdea |  Euskal Herria | ||||||||||
| Lurraldea | Nafarroa Garaia | ||||||||||
| Merindadea |  Lizarra | ||||||||||
| Eskualdea | Lizarraldea (Deierri harana) | ||||||||||
| Administrazioa | |||||||||||
| Estatua |  Espainia | ||||||||||
| Erkidegoa | Nafarroa | ||||||||||
| Izen ofiziala |  Abárzuza <> Abartzuza | ||||||||||
| Alkatea | José María Ros (Elkea) | ||||||||||
| Posta kodea | 31xxx | ||||||||||
| INE kodea | 31002 | ||||||||||
| Herritarra | abartzuzar | ||||||||||
| Geografia | |||||||||||
| Koordenatuak | 42°43′35″N2°01′21″W / 42.7264°N 2.0225°W /42.7264; -2.0225 | ||||||||||
| Azalera | 14,7 km² | ||||||||||
| Garaiera | 569 metro | ||||||||||
| Distantzia | 39,73 km (Iruñetik) | ||||||||||
| Demografia | |||||||||||
| Biztanleria | 510 (2025:  −8) | ||||||||||
| |||||||||||
| Dentsitatea | 3,47 bizt/km² | ||||||||||
| Zahartzea[1] | % 27,52 | ||||||||||
| Ugalkortasuna[1] | ‰ 52,08 | ||||||||||
| Ekonomia | |||||||||||
| Jarduera[1] | % 78,33(2011) | ||||||||||
| Desberdintasuna[1] | % 0(2011) | ||||||||||
| Langabezia[1] | % 7,88(2013) | ||||||||||
| Euskara | |||||||||||
| Euskaldunak[2] | % 18.5 + % 19.5 hartzaile(2021) | ||||||||||
| Kaleko erabilera[3] | % | ||||||||||
| Datu gehigarriak | |||||||||||
| Webgunea | http://www.abarzuza.es | ||||||||||
Abartzuza[4] ([aβaɾts̻us̻a])Nafarroa mendebaldeko udalerria da,Lizarrako merindadean dagoena. 556 biztanle zituen 2014. urtean.Iruñetik 38 kilometrora dago.
Herriaren izenari dagokionez, euskaratik dator eta "zur ugariko lekua" erran nahiko luke;abar (adarra), zur (zura) edo tzu (ugaritasun atzizkia) eta -tza (ugaritasun edo lokatibo atzizkia). Honek AbartzuTZa izena iradokitzen du.[5]
INEren arabera, 1842ko erroldan udalerriak Abartzuza yAnderatz izena hartu zuen, eta Anderatz Abartzuzako auzo baten izena zen. 2011n,Nafarroako Eremu Mistoan hizkuntza aldetik kokaturik dagoen udalerriak euskarazko izen koofiziala hartu zuen.
Abartzuzako biztanleek "doblero" izena jaso ohi dute.
HerriaNafarroa mendebaldean dagoLizarrako merindadearen iparraldean. BehinLizarrara helduta N-120 errepideaLizarragako mendateranzko norabidean hartuta ailegatzen da herrira.
AbartzuzakUrbasako mendilerroa etaAmeskoabarrenekin egiten du muga iparraldean,Deierrirekin ekialde eta hegoaldean, etaAllinekin mendebaldean.
Abartzuzako sorrera, XI. mendean izan zen, hala ere, 1198an herri hau, Antso Azkarra Nafarroako erregearena izan zen. Garai horretan erregeak, Abartzuzako eliza, Iruñari eman zion eta horren truke, guda garaian bizilagunak deitzeko eskubidea zuen.
Irantzu monasterioa, zistertar estiloan eraiki zen, badirudi aurretik benediktinar komunitate bat egon zela. Abartzuzako herritarrek, zaharberritu zuten eta Artaxoa eta Arteagako jauregietako ondasunekin konpondu zen. XIII. mendean, errege eta nobleek emandako diruari esker, monasterioak ondasun eta jabetza ugari lortu zituen Nafarroako erreinuan. XV. mendearen erdialdera, Nafarroako guda zibilaren eraginak jasan zituen eta ondorioz, jabetza ugari galdu zituen.
XVI. mendeko eraikuntzak dira ugarienak beraz, noble asko egon zirela pentsatu daiteke.Andra Mariaren Jasokundearen eliz-parrokia, 1522an eraiki zen, gotiko-errenazimendu garaian, Erdi Aroko eraikuntzaren murru zaharrak aprobetxatuz. Santa Barbara baseliza, 1500 urtean eraikia, zaharrenetarikoa, Gotiko estiloan eraiki zen.
1851 urterarte, administratiboki, Deierri bailararen barne zegoen baina garai horretan eta erreforma administratibo liberalen ondorioz, independente bilakatu zen. Garai horretan udalerriko gobernua, biztanleen etxeak eta banandu ondoren, udalerri bilakatu zen eta berezko arauak izan zituen.[6]
bertan egin dezakezu.2008ko erroldaren arabera, Espainiaz kanpoko 41 etorkin bizi ziren herrian, biztanleriaren %7,08 (Nafarroako batezbestekoaren azpitik).
2007an ez zen udal hauteskunderik izan Abartzuzan, ez zelako inongo talderik aurkeztu[7].Agrupacion Independiente de Abárzuza herri ekimeneko Arturo San Martín Morrásek alkate izaten jarraitu zuen.
2011n bi zerrenda aurkeztu ziren.Elkeak 249 boto eskuratu zituen (6 zinegotzi) etaIndependientes por Abárzuza delakoak 52 (1). Leheneko José María Ros Antona izendatu zuten alkate.
| 2003-2007 | Arturo San Martín Morrás | Indep. |
| 2007-2011 | Arturo San Martín Morrás | Indep. |
| 2011- | José María Ros Antona | Elkea |
Abartzuzako antzinako udaletxea Foruen plazan egon zen, eta eraikin berriaXX. mendearen hasieran altxatu zuten. Udaleko idazkariaGoñerri,Jaitz etaDeierriko idazkari ere bada. Udalak alkatea eta sei zinegotzi dauzka.
La EstellesarenDonostia etaLogroño bitarteko lineak (NA-10 zenbakiko emakida) geltokia dauka herrian. Lineak honako ibilbidea egiten du:
Lizarrerria Buseko linea hauekin ditu loturak:
| Lizarrerria Bus | ||
|---|---|---|
| Abartzuza —Ospitalea | 2 | Aiegi —Deiu /Arroitz |
Irantzuko monasterioa nabarmentzekoa da, herriko kanpoaldean eta izen bereko auzoan kokatua.
| Autoritate kontrola |
|
|---|
Datuak:Q1636186
Multimedia:Abárzuza-Abartzuza /Q1636186
Liburuak:Euskal Herriko bidaia-gida/Herriz herri/Abartzuza
