Movatterモバイル変換


[0]ホーム

URL:


Saltu al enhavo
Vikipedio
Serĉi

Orienta Bloko

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Rumanio kajAlbanio bildiĝas pli hele, ĉar ili nur dum iom da jaroj apartenis al la Orienta Bloko.
Mapo de la politikaj blokoj en Eŭropo dum la Malvarma Milito

Orienta Bloko estis la nomo por socialisma-aŭtoritate gvidita grupo da ŝtatoj sub gvido deSovetunio inter la jaroj1947 kaj1989. La Orienta Bloko ampleksis la membroŝtatojn de la armeaVarsovia Kontrakto.

La termino kreiĝis en la parlamente demokratiaj ŝtatoj deokcidenta Eŭropo kajnorda Ameriko, kiuj kontraste nomeblasOkcidenta Bloko. Ambaŭ "bloko"-nomoj respegulas la komprenon de la interŝtata konflikto dum laMalvarma Milito. Laŭ tiu kompreno oni vidis laSovetunion kaj siajnsatelitajn ŝtatojn kiel unueca bloko, kiu en ĉiuj decidaj temaroj havis unuecan politikon, kiu baziĝis sur la ideoj de la nacie regantakomunisma partio, respektive baziĝis sur la malsame forta dependeco de la unuopaj naciaj komunismaj registaroj de la gvidado de lakomunisma partio de la Sovetunio.

La bloko ampleksis la ŝtatojnSovetunio,Pollando,GDR,Ĉeĥoslovakio,Hungario kajBulgario, dum iom da jaroj aldone ankaŭRumanio kajAlbanio. Erare oni en la okcidentaj ŝtatoj ofte al la bloko ankaŭ alkalkulis la komunismanJugoslavion, kvankam ĝi neniam apartenis al la membroŝtatoj de laVarsovia Pakto; la jugoslavia ŝtata prezidentoJosip Broz Tito kontraŭe estis inter la kunfondintoj de lamovado de senblokaj ŝtatoj.


"Dua Mondo"

[redakti |redakti fonton]
Mongolio,Popola Respubliko de Ĉinio,Nord-Koreio,Nord-Vjetnamo,Laoso,Kamboĝo kajDemokratia Popola Respubliko Jemeno bildiĝis pli hele, ĉar ili nur origine apartenis al la Orienta Bloko.Kubo, laPopola Respubliko Kongo,Angolo kajEtiopio nur kalkuliĝis parto de la "Dua Mondo", sen ke ili situus aparte "oriente" de la "okcidentaj landoj".

Kontraste al la terminoj "Unua mondo", la frue industriiĝintaj kaj pli-malpli kapitalismaj ŝtatoj deOkcidenta Eŭropo,Ameriko, iusenceArabio, kromeSud-Afriko,Aŭstralio,Nov-Zelando,Japanio kajSud-Koreio, kaj la "Tria mondo", esence laAKP-ŝtatoj deAfriko,Karibio kaj laPacifika regiono, la komunismaj ŝtatoj de la mondo dum la malvarma milito nomiĝis "Dua mondo". Al tiuj ŝtatoj krom la Orienta Bloko de Eŭropo alkalkuliĝis parte aŭ dumtempe ankaŭ la sekvaj ekstereŭropaj ŝtatoj:Mongolio,Kubo kajAfganio, en pli vasta senco ankaŭPopola Respubliko de Ĉinio,Nord-Koreio,Nord-Vjetnamo (de1976Vjetnamo),Laoso kajKamboĝo.

Ankaŭ iuj arabaj kaj afrikaj ŝtatoj kielDemokratia Popola Respubliko Jemeno,Respubliko Kongo,Angolo kajEtiopio dumtempe alkalkuliĝis al tiu bloko, ĉar ankaŭ ĉi-tie ekzistis reĝimoj forte subtenataj deSovetunio. Dum pli postaj jaroj de la 20-a jarcento la politiko de tiuj socialismaj ŝtatoj pli kaj pli sendependiĝis de Sovetunio aŭ deviis malferme de la sovetunia politika direktiĝo.

Novaj ŝtatoj

[redakti |redakti fonton]

Post la disfalo de komunismo kaj disiĝo deSovetunio kajJugoslavio post1991 plej parto de la ĵus kreitaj ŝtatoj en la mondo aperis kiel eksaj partoj de tiuj du ŝtatoj. Tiele kreiĝis en tiu jaro el la partoj de Sovetunio ŝtatoj kielEstonio,Latvio,Litovio,Rusio,Kartvelio,Azerbajĝano,Turkmenio,Uzbekio,Kazaĥio,Kirgizio,Taĝikio,Ukrainio,Moldavio kajBelorusio. El Jugoslavio -sendepende de ĉu ĝi estis aŭ ne parto de la Orienta Bloko- elirisSlovenio kajKroatio ankaŭ en 1991,Makedonio en1993,Bosnio-Hercegovino en1995,Montenegro kajSerbio en2006 kaj lasteKosovo laŭ polemika situacio en2008. Krome ankaŭ el eksorientbloka ŝtato aperisĈeĥio kajSlovakio en1993. NurNamibio (1990),Eritreo (1993) kajOrienta Timoro (2002) naskiĝis sen rekta rilato al la Orienta Bloko kaj ties procezo de disfalo, sed al la fino de la procezo demalkoloniigo.

Vidu ankaŭ

[redakti |redakti fonton]

la artikolojn pri


Elŝutita el "https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Orienta_Bloko&oldid=8892268"
Kategorio:

[8]ページ先頭

©2009-2026 Movatter.jp